VOV4.Jarai- Hơmâo hasa ama\ng 6 djuai ania [ia\ do\ [ơi tơring ]ar Kontum, anun le\ mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng, do\ lu lme\ [ơi kual lon tơring glông Đăk Glei hăng Ngọc Hồi, đuăi tui hăng jơlan amur Hồ Chí Minh giăm ha\ng jơlan guai lon ia ha\ng dêh ]ar Lào.

Jing mơnuih [ôn sang hd^p mda sui hloh [ơi kual }ư\ Ngọc Ling (Việt Nam), gah ngo\ dơnung dêh ]ar Lào, mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng hơmâo tơlơi hd^p mơda, tơlơi phiăn juăt `u lu tơlơi phara phara mơak klă biă mă.

Nao [ơi jơlan amur Hồ Chí Minh mơng kơdưr mut nao abih tơring ]ar Quảng Nam, nao truh pơ\ kual lon tơring glông Đăk Glei, tơring ]ar Kontum, jing pơ phun nao truh laih pơ\ plơi pla mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng.

Dơnong [ơi kual dơnung đuăi tui truh [ơi jơlan guai lon ia kplah wah Việt Nam – Lào truh pơ\ tơring glông Ngọc Hồi, amu` ame\ đô] bưp plơi pla mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng, [ơi dua bơnah gah jơlan, laih anun pok prong nao truh pơ\ kual guai lon ia hăng ara\ng yơh.

Ya\p glăi thun blan gah tlôn, anih ano\m ara\ng yap kơ mơnuih [ôn sang gah Jeh Triêng mơng đưm đă ră hlâo le\ plơi pla.

Tha plơi le\ pô ba ako\, laih anun g^t gai abih băng bruă hro\m ama\ng plơi pla ala [ôn.

Anun le\ pô ara\ng hmư\ tui, thâo hluh tơlơi phiăn juăt, hơmâo tơlơi găn gao thâo thăi ama\ng tơlơi mă bruă ngă hơmua pla pơdai, ăt jing pô ba hlâo ako\ pơdơng rai plơi pla.

Tơlơi hd^p mda ama\ng plơi pla hiam kjăp bia\ mă ama\ng mơnuih [ôn sang.

Ăt hru\p hăng abih băng mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ pơ\ kon mơn [ơi kual }ư\ Siăng, mơnuih djuai ania Jeh Triêng, đăo kơ lu yang rơbang biă mă.

Yang prong abih băng le\ yang phun. Tui anun yơh yang rơbang dưi kuh pơ pu\ bia\ mă.

Dơng mơng tơlơo đăo kơ lu yang rơbang phara phara, hơmâo ba rai lu tơlơi ngă yang rơbang ama\ng sang ano\, kah hanưg soai kơ yang, ngă yang Rông, ngă yang [o\ng huă pơdai hle...

Rơngiao kơ anun, do\ hơmâo lu tơlơi phiăn juăt pơ\ kon, pơgăn h^ tơlơi gir run mơnuih [ôn sang.

Mơnuih [ôn sang Jeh Triêng nao ngui ngor [ơi Sang Rông plơi

Tui ha\ng thun blan, gah yu\ tơlơi bơnga] mơng tơlơi thâo rơgơi rơnuk phrâo anai, mơnuih djuai ania Jeh Triêng, hơmâo lơm lui laih tơlơi phiăn juăt mluk gu, [u hiam klă, kah ha\ng yol mơnuih djai [ơi kyâo glai klô, [udah mơnuih djai bru\ ama\ng plơi pla, ko\m 10 hrơi [u dưi mut nao pơ\ glai klô ôh, [u dưi nao mă bruă ataih ôh....Ơi A Bê, plơi Đăk Răng, tơring glông Ngọc Hồi brơi thâo tui anai:

“ Hlâo đưm, mơnuih [ôn sang duai ania Jeh Triêng hơmâo tơlơi ko\m anai, ko\m adih, asâo tuh ana\ ko\m mơn, mơnuih djai ko\m mơn, sang ano\ hlơi bưp tơlơi [u bưng băi anai adih, ăt kon yo\m lu mơta, truh k’bao rơmô djai, mơnuih djai [lung ia, sang ano\ [u nao dơr ôh, ră anai lơm lui abih laih, khul ling tơhan nao pơtô brơi, ră anai lu abih laih”.

Yap dơng mơng thun 1991, hlăk anun tơring ]ar Kontum phrâo ako\ pơjing rai, pơkah pha mơng tơring ]ar Gialai- Kontum, tơlơi hd^p mơda mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng pơblih phrâo lu laih.

Tơlơi bơkơnal tal 2 le\, hơmâo jơlan amur Hồ Chí Minh, dưi tuh pơ alin man pơdơng hiam kjăp laih, djru tơring ]ar Kontum pơ hluh jơlan nao rai amu` ame\, brơi mơnuih [ôn sang, tơlơi s^ mdrô [ơi kual plơi pla mơnuih [ôn sang Jeh Triêng hd^p mda rơnuk rơnua.

Ră anai neh met wa [u djơ\ hjan thâo pla hơ bơi plum, pla pơdai kdưr đô] ôh, samơ\ thâo ngă hơmua pla pơdai ia, thâo pla kyâo boh troh, hơmâo prăk lu [ơi kual }ư\ Siăng anai dơng, kah hăng phun kơ su, kơ phê.

Mơnuih Jeh Triêng ră anai kơnong  [o\ng huă mơguah, [u dah lui [o\ng huă klăm mơmot, hrim sang ano\ đôh hơmâo [o\ng, hơmâo poih pơkem, pơhlôm hlâo hu^ kơ ayuh hyiăng hjan ang^n [u klă, [u hơmâo pơdai ktor.

Ama\ng tơlơi thâo pơblih mă pô kơ djuai ania [ia\, amra kơ [ah, tơdah [u lăi truh ôh mơnuih thâo rơgơi.

Mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng hd^p mda [ơi kual asuek gah kdưr kual }ư\ Siăng, pơ ư pơ ang kơ djuai ania pô, hơmâo sa ]ô mơnuih, ngă kơ iăng khoa g^t gai wai lăng pơ\ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, khoa ding kơna ping gah dêh ]ar ta, khoa g^t gai ping gah tơring ]ar, laih anun 2 ]ô khoa Thiếu tướng ling tơhan.

Jing ana\ ba\ thâo rơgơi kơ mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng, thiếu tướng Đinh Hồng Đe, kơ iăng khoa tơhan gak guai lon ia hđăp Việt Nam la\i pơs^t tui anai:

“ Ama\ng tơlơi pơblah ngă hlâo adih, ăt kah hăng man pơdơng lon ia ră anai, mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng đuăi tui Ping gah, đuăi tui hkru\ ta. Neh met wa sa pran sa jua tui Ping gah, tui hkru\.

 Djuai ania Jeh Triêng ră anai thâo rơgơi laih. Khul ]ơđai, hlăk ai thâo rơgơi, thâo hluh lu tơlơi, tơdah [u hrăm hră, s^t nik amra mluk gu, tui anun yơh ana\ ]ô gir run hrăm hră thâo rơgơi”.

Hro\m ha\ng tơlơi pơđ^ kyar tơlơi bơwih [o\ng huă, tơlơi hd^p mda đ^ tui lu, mơnuih djuai ania Jeh Triêng ăt thâo hluh bia\ mă tơlơi djă poih, pơđ^ kyar tơlơi phiăn juăt djuai ania pô.

Hro\m hăng tơlơi gum djru mơng gong gai, khul grup [ơi plơi pla, plơi pla Jeh Triêng hpă leng hơmâo sang Rông, jing anih ngă yang, jơnum ]rông lô kơ mơnuih [ôn sang.

Hơmâo lu tơlơi phiăn juăt, tơlơi ngă yang rơbang hiam klă, dưi djă poih, ama\ng tơlơi hd^p hrim hrơi kơ mơnuih [ôn sang.

Ơi Dương Tôn Bảo, sa ]ô ksem pơmin tơlơi gru grua phiăn juăt kual }ư\ Siăng brơi thâo:

“ Ama\ng tơlơi do\ dơng [o\ng huă tơlơi phiăn juăt mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng, ăt do\ djă poih lu tơlơi phiăn juăt, tơlơi ngă yang hiam klă. Kah ha\ng bro# Đinh Tút, tơlơi pe\ gong bro# hơmâo 6 ]ô đah rơkơi, samơ\ ]ut eng ao đah kơmơi, poih pe\ pơdah  Đinh Tút phara bia\ mă.

Gah tơlơi ngă yang rơbang kah hăng lu djuai ania [ia\ pơ\ kon mơn [ơi kual }ư\ siang anai, mơnuih [ôn sang Jeh Triêng hơmâo tơlơi ngă yang mơak huă asơi hle, laih anun ngă yang mơak sang Rông phrâo, tơlơi ngă yang ]uh tơngia kơ ana\ nge phrâo tơkeng truh kơ prong mong tơdăm dra.

Anai le\ tơlơi phiăn juăt kơ mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng, jing ră anai mơnuih [ôn sang ăt djă poih, laih anun ngă tui hiam hloh dơng ama\ng tơlơi hd^p mda hrim hrơi”.

Pơdah tơlơi ayup  Đing Put

Hăng tơlơi thâo hluh djă poih tơlơi phiăn djuai ania pô “ Mut hro\m, samơ\ [u hl^ ôh”, hro\m hro\m hăng thâo pơhiăp tơlơi yuăn, mơnuih djuai ania Jeh Triêng ră anai ăt do\ yua pơhiăp tơlơi Môn – Khơ mer, kiăng djă poih boh hră La tinh.

Hro\m ha\ng anun ama\ng tơlơi hd^p mda hrim hrơi, rơngiao kơ bruă man pơdơng sang do\ hiam kjăp, kah hăng rơdeh ôtô, rơdeh thut, tủ lạnh, bếp ga....

Neh met wa ăt do\ khăp sang glông hdjă hdjong, rơ ơ\ rơ-ơ\n, ăt do\ djă poih apur apui mơng ơi yă ta pơdo\ glăi mơng đưm đă ră hlâo, thâo mơ`am kă, rơ-i, laih anun djuh tơlơi pơdo\ rơkơi bơnai djo\ tui hăng tơlơi phiăn juăt mơnuih [ôn sang djuai ania Jeh Triêng...

Laih anun do\ hơmâo lu tơlơi phiăn juăt mơak hloh kơ djuai ania Jeh Triêng, tơdah ta nao do\ hro\m ama\ng t[i hd^p mơda hrim hrơi hăng mơnuih [ôn sang [ơi anai kah ta mă thâo tum djo\p.

Rơluch Xuân: Pô ]ih hăng pôr