VOV4.Jarai - Kual }ư\ Siăng glăk amăng bơyan phang prong, dlai klô amăng kual glăk krô kre` amra hmâo apui [ong prong biă, samơ\ bruă pơgang pơgăn apui [ong dlai le\ glăk bưp tơlơi tơnap.

           

Daklak le\ sa amăng hơdôm bôh tơring ]ar dlai klô lu hloh kual }ư\ Siăng hăng rơbêh kơ 526 rơbâo ektar.

 

Giăm hmâo ba mơkrah amăng mrô anun, anun le\ năng ai `u 260 rơbâo ektar [ơi kual phun amra hmâo apui [ong.

 

Ơi Nguyễn Hoài Dương, Khua Gong bruă đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan tơring ]ar Daklak brơi thâo, hăng dlai klô prong tui anun, bruă pơgang pơgăn apui [ong dlai dưi hmâo tơring ]ar lăng nao yôm phăn hăng hmâo laih hơdôm hră pơ-ar ]râo ba ngă tui khop dong mơng ako# bơyan phang mơtăm.

 

Gong gai, gơnong bruă pơgang dlai klô hơdôm gưl amăng tơring ]ar hmâo gơgrong hlâo amăng bruă pơgang pơgăn apui [ong dlai.

 

Khă hnun hai, bruă anai ăt glăk bưp tơlơi tơnap lu mơn lom kơ[ah prăk mă yua, kơ[ah wot khul mơnuih hăng gơnam mă yua ]i kiăng.

 

Biă `u le\ giăm truh 30 rơbâo ektar dlai klô jao kơ gưl să wai lăng ră anai [u dưi pơpha hơdôm ngăn rơnoh ]i kiăng pioh wai lăng, pơgang ăt kah hăng pơgang pơgăn apui [ong ngă amu` ba truh apui [ong hăng tơdah apui [ong thơ tơnap pơgăn biă.

 

Gơnong bruă đang kyâu, [ing pô dlai [ơi Daklak glăk kiăng pơhrua nao ngăn rơnoh pioh ngă klă hloh bruă pơgang, pơgăn apui [ong dlai:

           

“{ing gơmơi rơkâo amăng bruă wai lăng pơgang dlai klô le\ kiăng hmâo dong prăk mă yua. Prăk le\ [ing gơmơi rơkâo ngăn drăp dêh ]ar ta hăng ngăn drăp tơring ]ar.

 

Ngăn drăp dêh ]ar le\ kiăng pơpha amăng jơlan hơdră wai lăng, pơlar dlai klô kơja\p phik rơwang găp [o# mơng thun 2021-2025.

 

Dua le\ tơring ]ar ăt kiăng lăng ba mơn, pơpha lu hloh prăk yua pioh djru hơdôm pô dlai.

 

Ta#o hloh anăm pơpha dưm kơnar ôh mơ\ khom pơsit kual phun kơpă amu` hmâo apui [ong le\ pơpha lu hloh.”

           

Mơnuih [ôn sang tơring glông Krông Bông, Daklak jah agaih jum dar, pơgang pơgăn apui [ong dlai

Hrom hăng tơring ]ar Daklak, hơdôm bôh tơring ]ar kual }ư\ Siăng ăt glăk amăng tơlơi tơnap tap, kơ[ah djop mơta tơlơi kiăng hloh pioh pơgang pơgăn apui [ong dlai.

 

Tui hăng mrô yap mơng Anom wai lăng dlai kyâu kual 4 (Anom wai lăng dlai tơring ]ar), kual }ư\ Siăng hmâo 1 klăk 300 rơbâo ektar dlai amăng kual phun amra hmâo apui [ong dlai prong.

 

Thun 2019, đơ đam kual hmâo 30 mơta tơlơi apui [ong dlai, ngă răm rai giăm truh 200 ektar dlai.

 

Hơdôm blan ako# thun anai, amăng kual ăt hmâo laih mơn sa dua mơta tơlơi apui [ong dlai, kah hăng [ơi tơring ]ar Kontum (6,5 ektar), Lâm Đồng (10 ektar).

 

Ơi Tô Xuân Đam, Kơ-iăng Khua Anom wai lăng dlai kyâu kual mrô 4 brơi thâo, khă amra hmâo apui [ong prong, samơ\ bruă pơgang pơgăn apui [ong dlai amăng kual glăk bưp lu tơlơi tơnap, tơnap pơgang biă tơdah hmâo apui [ong.

 

Gơnong bruă đang kyâu amăng kual glăk ngă tui klă hơdôm jơlan gah pơsir pioh gơgrong hlâo bo\ng glăi lom hmâo apui [ong dlai:

           

“Kual }ư\ Siăng le\ kual hmâo lu kơdư dơnung, bơyan phang le\ angin kơtang, pơ-iăng hang, dlai le\ tơnap tap rô nao rai.

 

Dua le\ gơnam mă yua do# kơ[ah. Yua anun lom hmâo apui [ong dlai thơ amra [u djop, hmao tlôn ôh amăng bruă pơgang apui [ong dlai.

 

Ră anai, Anom wai lăng dlai kyâu ăt glăk pơphô brơi mơn kơ Anom wai lăng dlai kyâu tơring ]ar, Anom wai lăng dlai kyâu dêh ]ar ta gum hrom hăng hơdôm tơring ]ar bruă pơgang, pơgăn apui [ong, do# gak pioh prăp lui lom hmâo apui [ong truh le\ amra plai [ia\ răm rai yua kơ apui [ong.”

           

            Pơ-iă hang sui hrơi ngă lu đang tơbâo [ơi Gialai jing gơnam [ong kơ rơmô

Hăng pran jua pơ-iă hang, phang kho#t thun anai dưi pơkă lăng hmâo amra kơtang biă, amra hmâo apui [ong dlai [ơi kual }ư\ Siăng hă prong biă.

 

Lom anun, tơdah hmâo apui [ong thơ tơnap pơgăn biă.

 

Yua anun, kiăng plai [ia\ răm rai, gong gai, gơnong bruă dlai kyâu hơdôm gưl amăng kual khom ngă tui khop hơdôm jơlan gah pơsir hăng jơlan gah pơgang pơhlôm hlâo hloh kơ pơgăn.                        

           

{ơi Gialai, glăk amăng bơyan djăt tơbâo thun 2019-2020, noa sit đ^ giăm truh 20% bơhmu hăng thun hlâo, samơ\ wot mơnuih pla tơbâo hăng anom pơkra hăng s^ sik [ơi tơring ]ar Gialai ăt răm rai prong mơn.

           

Yua kơ phang kho#t sui, [ia\ biă mă `u 7000 ektar đang tơbâo [ơi kual anai kơnong kơ dưi yuă pioh kơ rơmô [ong đo#].

 

Tui hăng tơlơi pơhing mơng Sang măi pơkra sik An Khê, (Sang bruă pơkra sik Quảng Ngãi), anai le\ thun tal 3 kual pla tơbâo prong hloh tơring ]ar Gialai răm rai prong yua kơ phang kho#t.

 

Hăng tơlơi anai, sang măi yap him lăng, mrô tơbâo thun anai hro\ trun rơbêh kơ ha mơkrah bơhmu hăng thun hlâo, do# rơbêh kơ 700 rơbâo tơn tơbâo a`rông.

 

Tơlơi ngă hmâo pran hloh le\ noa sik hmâo đ^ laih giăm truh 20%, mơng 11 rơbâo prăk lo\m sa kg amăng thun hlâo, đ^ 13 rơbâo prăk lom sa kg kiăng mơnuih pla tơbâo pruih ia amăng bơyan to# tui.

 

Khă hnun hai, ơi Phước lăi le\, pơphun glăi bruă ngă đang tơbâo hăng pơtrut kơtang bruă pơplih phrâo, anun kah jơlan pơsir mơng ba glăi bôh tơhnal:

           

“Hăng tơlơi ră anai le\ khom pơkă kual lo\n pla glăi hăng mă yua hơdră pơplih phrâo ha amăng ple\, pơplih djuai tơbâo hơđăp hơdai nao djuai tơbâo phrâo, laih anun pơhlôm bruă bơwih brơi; ngă hiưm hơpă kiăng hmâo lu tơbâo mơng 70 tơn lom sa ektar hăng lu hloh. Kơmlai mơng m[s khom hmâo mơng 20 truh 30 klăk prăk lom sa ektar hăng lu hloh.

 

Tui anun kah mơng pơhlôm brơi kơ mơnuih pla tơbâo đing nao tuh pơplai, hơđong pran jua pơke\ hrom hăng sang măi. Tui anun sang măi mơng dưi pơđ^ kyar sui thun.”

           

Dong mơng bơyan tơbâo 2017-2018, Sang măi pơkra sik An Khê hmâo ha tal dưi pơdo\ng kual pla tơbâo prong rơbêh kơ 30 rơbâo ektar [ơi tơring ]ar Gialai, hmâo giăm truh 3/4 mrô lo\n pla tơbâo amăng đơ đam tơring ]ar. Samơ\ yua kơ bơdjơ\ nao mơng pơ-iă kơ[ah ia ngă hro\ trun ia sik, noa sik hăng noa tơbâo trun [ia\, kual pla tơbâo hmâo hro\ trun do# 22 rơbâo ektar amăng bơyan anai, amăng anun kơnong kơ 15 rơbâo ektar dưi pơhrui glăi.

 

Tơlơi gir run pơdo\ng đang tơbâo prong, mă yua hơdră phrâo, ăt kơnong kơ pơdơi mă [ơi 3 rơbâo ektar mơn./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang