VOV4.Jarai - Amăng 2 jơlan hơdră hlâo [ing gơmơi hmâo pơblang laih bôh than ba truh hăng tơlơi ba truh rơngiă hơdôm rơbâo ektar dlai klô.
Tơlơi anun brơi [uh pơgang hăng pơlar dlai klô hmâo jing laih tơlơi je] [ơi kual }ư\ Siăng lom đơ đam kual dlai, dlai glăk rai tui ta`, lu tơlơi mơnuih mơnam, rơhuông adai lon mơnai phrâo phun hmâo, ba truh lu tơlơi răm rai.
Biă `u, [ơi hơdôm rơwang bruă brơi apah dlai klô, hơdôm tơlơi kơđai glăi, lu ano# tơhư gah hơdră bruă glăk do# glăi ngă hơdôm ano# bơdjơ\ nao mơng rơngiă dlai jai ta` tui.
Bruă Gru\p git gai Ping gah dêh ]ar ta mă yua tơlơi ]râo ba mrô 13/2017, kơ pơđ^ tui bruă mă mơng Ping gah amăng bruă pơgang hăng pơlar dlai klô, glăk ba tơbiă kơ hơdôm bôh tơring ]ar rơkâo khom pơ plih abih bang hăng bôk nik amăng bruă wai lăng hăng git gai; ba tơbiă kơ hơdôm [irô ding jum, gơnong bruă gơgrong rơđah đông kơ pơdo\ng glông tơlơi phiăn kơja\p, to\ng ten.
Sa amăng hơdôm bôh tơring ]ar kual }ư\ Siăng ta` ba tơbiă tơlơi “pơđ^ tui bruă mă mơng Ping gah amăng bruă pơgang hăng pơlar dlai klô” le\ Daklak, lom Ping gah tơring ]ar mă yua tơlơi }râo ba 34 mơng blan 1/2015, hlâo kơ tơlơi }râo ba mrô 13/2017 mơng Gru\p apăn bruă Ping gah, giăm hmâo 2 thun ngă tui tơlơi ]râo ba mơng Ping gah dêh ]ar ta, Daklak mơng dưi ngă, biă `u glông bruă hră pơ-ar git gai.
{ơi hơdôm bôh să mơ\ [ing gơmơi hơduah e\p, khoa gong gai să leng kơ [u dưi pơdah bruă mă kiăng hloh hăng [u pơsit rơđah bruă gơgrong mơng pô.
Kah hăng [ơi tơring glông Ea Sup, anih hmâo lu lon dlai jao laih kơ anom bơwih [ong, Khoa Jơnum min m[s să Ea Bung brơi thâo, tơlơi să [u dưi pơsir hăng anom bơwih [ong hmâo lăi pơthâo glăi mơng sui laih:
“{ing gơmơi tlaih lui yơh hăng hmâo lăi pơthâo laih hăng tơring glông. Lom hmâo hơdôm tơlơi phrâo hmâo ngă gun, jak iâu pô dlai kơ jơnum pioh ]rông sai pơtlaih, gơ`u hlong [u kiăng hmư\ măi mơtăm. Tui anun hiưm thâo pơsir? Gơ`u [u têng nao mơtăm gong gai să”.
Khoa jơnum min m[s să Ia Tơmốt ăt lăi mơn, [u dưi pơgăn bruă phă dlai sua mă lon dlai klô ôh:
“Dlai răm rai, lon dlai ara\ng sua mă mơ\, yua kơ hơdôm mơnuih mơng anih pơkon rai, [u djơ\ mơnuih [ơi anih anom anai hơđăp ôh. Yua anun, hăng mơnuih anai, [ing gơmơi [u dưi wai lăng hăng [u dưi pơsir ôh”.
Hơduah e\p tơlơi anai [ơi gưl tơring glông, tơlơi [u dưi ngă ăt hmâo lăi pơthâo mơn. Ơi Nguyễn Văn Đông, Khoa Jơnum min m[s tơring glông Ea Sup brơi thâo, tơring glông hmâo mă yua ha rơtuh mơta hră pơ-ar git gai, samơ\ bôh tơhnal pơgang hăng pơlar dlai klô ăt [u dưi mơn.
Wot bruă lăi glăi tơlơi tơ`a: kual lon dlai bôh nik [ơi anai le\ hơdôm `u, jing tơlơi tơnap hăng ăt [u rơđah mơn hlơi gơgrong tơlơi anai.
“Kiăng dưi pơsit [ing ta khom pơkă lăng. Khă hnun hai bruă pơkă lăng bôh nik `u le\ ăt akă hmâo mơn.
Anai le\ tơlơi do# glăi mơng lu thun laih mơ\, lu `u kual lon amăng rơwang bruă apah lon dlai.
Yua anun kiăng pơsit rơđah le\ khom pơkă lăng mơ\, bruă pơkă lăng le\ rơngiă lu prăk biă, ră anai le\ gah rơngiao kơ bruă mă mơng tơring glông laih”.
Tui hăng Tơlơi ]râo ba mrô 13/2017 mơng Gru\p apăn bruă Ping gah, gah pơđ^ bruă mă mơng Ping gah amăng pơgang hăng pơlar dlai klô, amăng thun 2018 anai, hơdôm tơring ]ar “khom hơkru\ pơsir hăng pơsir pơđut tơlơi bơrơsua lon, ro# mă lon dlai soh hăng tơlơi phiăn; khom ngă giong bruă jao lon, jao dlai, pơsit hră pơ-ar tu\ yap pô mă yua lon dlai kơ hơdôm gru\p, mơnuih, sang ano# hăng plơi pla”.
Khă hnun hai, anai le\ bruă mă kah hăng [u dưi ngă tui ôh, yua kơ kiăng ba tơbiă jơlan pơsir, hơdôm bôh tơring ]ar khom dưi pơsit tơlơi pơplih kông ngăn dlai klô.
Lom anun, [u djơ\ kơnong kơ hơdôm bôh anom bơwih [ong apah yua dlai ôh mơ\, hơdôm Gru\p wai lăng dlai, hơdôm sang bruă plah tơsiong đang kyâu Kơnuk kơna ăt ngă hro\ trun mơn bôh tơhnal ]râo ba, git gai mơng gong gai hăng hơdôm mrô lăi pơthâo glăi [u tơpă sit.
Lu anom bruă a`ru\ tơngan hrom hăng [ing do\p kyâu pioh mă kông ngăn dlai, [u đing nao tơlơi phă dlai prai rưng, ro# mă lon đang kyâu jing lon ngă đang hmua, lon do# mơng sang ano#, mơnuih amăng sang ano#.
Tơdơi kơ hơdôm tơlơi plư ple] prong dưi thâo, tơring ]ar Gialai rơkâo pel e\p abih bang 22 Gru\p wai lăng dlai pơgang hlôm hlâo [ơi tơring ]ar; Tơring ]ar Daklak rơkâo hơdôm pô dlai ta` pơ phun pel e\p dlai klô hơđăp hăng lăi pơthâo glăi bôh tơhnal.
Daknông hmâo hơdor glăi 55 ]ô mơnuih, lu mơnuih apăn bruă pơkon hmâo ara\ng glưh grat pơplih anih mă bruă tơgu\ kơđi…
Tui hăng Nai tha prin – Nai prin tha Bảo Huy, Khoa wai lăng kông ngăn dlai hăng rơhuông adai, Sang hră đại học Tây Nguyên, kiăng bruă pơgang, pơlar dlai klô kiăo tui hmao tlôn bôh nik phrâo phun hmâo, khoa hơdôm bôh tơring ]ar khom tơtlaih hơdôm mrô lăi pơthâo glăi hăng mrô ju\ yap kơnong kơ pơ phun 5 thun sa wot.
Pơ ala nao kơ anun le\ tơlơi gơgrong hlâo, hrưn đ^, mă yua bôh thâo phrâo pioh dưi lăi nao djơ\ tơlơi kông ngăn dlai klô:
“Ră anai hăng bôh thâo phrâo mă ru\p hơgom, ru\p mă mơng vệ tinh abih bang amra dưi hơkru\ tơlơi anai, anun le\ abih bang amra dưi lăng tui tơlơi pơplih mơng dlai [ơi anih anet.
Jar kơmar glăk djru kơtang biă kơ ta tơlơi anai hăng glăk dưi mă yua [ơi Anom pơgang dlai klô.
Khă hnun hai, [ơi dêh ]ar, juăt `u, kiăng tu\ ư hăng mrô anun le\ khom hluai tui sa bruă ngă hră pơ-ar, anun le\ khom hluai tui bruă dưi pơsit, khom dưi tu\ ư.
Tơlơi anai ba truh mrô [u dưi tu\ mă na nao, [u do# djơ\ dong tah pioh ba tơbiă tơlơi pơsit”.
Hrom hăng tơlơi gun gah bôh thâo măi mok hăng tơlơi ple] [lor [ơi hơdôm Gru\p wai lăng dlai, sang bruă đang kyâu hăng tơlơi [u mă bruă hrom [ơi hdôm bôh anom bơwih [ong apah dlai, bruă pơgang – pơlar dlai klô [ơi kual }ư\ Siăng do# gun yua kơ glông hơdră bruă bơdjơ\ nao.
Tui hăng ơi Trương Thanh Tùng, Kơ-iăng Khoa Jơnum min m[s tơring ]ar Daknông, amăng tơlơi dưi mơng pô, tơring ]ar hmâo mă yua laih tơlơi pơkă pơsir tơpă hăng sit nik tơpă hăng [ing ngă soh phiăn amăng pơgang hăng pơlar dlai klô, samơ\ bruă anai kơnong sit nik ba glăi bôh tu\ yua lom hmâo tơlơi tu\ ư mơng kơnuk kơna:
“Khom hmâo hơdôm hơdră bruă ha amăng ple\ mơng dêh ]ar, hmâo tơlơi pơkă tơpă khop hăng tơlơi phă dlai prai rưng, yap wot hình sự ăt kah hăng tơlơi bơwih [ong, bơ\ tơdah [ing ta kơnong kơ ngă hình sự đo#] hă akă djop ôh. Ple\ nao tơlơi prăk kak le\ djơ\ ano# `u hmâo bôh tu\ yua sit nik hloh.
Khom kơtưn đ^ tơlơi dưi kơ mơnuih apăn bruă wai lăng dlai kyâu, hrom hăng anun ăt pơsir tơpă mơn [ing apăn bruă anai lom hmâo tơlơi [u klă”.
Tui tơlơi pơkă, dlai le\ kông ngăn hmâo hơđăp đưm, gah kông ngăn lon ia, yua kơ Kơnuk kơna ngă pô pơ ala wai lăng.
{ơi kual }ư\ Siăng, kông ngăn anai glăk dưi brơi ha rơtuh bôh anom bơwih [ong tui hơdôm rơwang bruă brơi apah lon.
Tui anun mơn, tơlơi phiăn kơnong kơ pơkă “Kơnuk kơna hmâo bruă gơgrong tla prăk kơ pô dlai hmâo ara\ng mă glăi lon dlai” [u pơkă pô rơwang bruă khom duh noa kơ Kơnuk kơna ôh tơdah pioh rơngiă dlai klô.
Ano# răm rai pioh glăi le\ bruă “pơke\ bruă gơgrong mơng pô dlai hăng bôh tơhnal pơgang dlai klô” tui Tơlơi ]râo ba 1685/2011 mơng Khoa dêh ]ar, [u dưi ngă tui.
Hơdôm rơtuh bôh anom bơwih [ong tlaih lui bruă pơgang, pioh dlai răm rai kơtang, rơngiă amra `u truh ha rơbâo klai prăk, samơ\ bruă kiăng duh noa kông ngăn [u ba glăi bôh tơhnal ôh.
Pơđ^ bruă mă mơng Ping gah amăng bruă wai lăng hăng pơlar dlai klô, kah hăng Tơlơi ]râo ba 13 mơng dêh ]ar ta lăi nao le\ tơlơi pơđ^ bruă gơgrong abih bang dưi ngă rơđah bruă gơgrong mơng rim khul gru\p, mơnuih mơng dêh ]ar truh plơi pla, mơng ngă giong hơdră bruă truh kơ mă yua hơdră bruă, [u djơ\ kơnong kiăng hmâo ako# tlôn, rơđah đông ôh mơ\, do# kiăng tơpă, rơđah, [u hmâo kual kom.
Pơđ^ bruă mă khom rơđah bruă gơgrong. Tui anun, ia mơtah mơng dlai klô kual }ư\ Siăng mơng dưi hơkru\ ru\ đ^, pơhlôm kơ kual pơđ^ kyar kơja\p phik./.
Siu H’ Prăk : Pô c\ih hăng pôr
Viết bình luận