VOV4.Jarai- Kah hăng mơnuih [un rin, [u hơmâo tơlơi hget ôh mơak hloh, dưi hơmâo ara\ng pha brơi sang do\ ano\ pit, boh nik `u le\ mơnuih [ôn sang [un rin do\ [ơi guai lon ia hăng ara\ng.

 

Tơlơi mơak anun hlăk lar hyu [ơi djo\p plơi pla phrâo guai lon ia Bù Gia Mập, tơring ]ar Bình Phước.

 

Anai le\ boh tơhơnal gir run mơng lu boh [irô, sang bruă laih anun tơlơi gum hro\m ha\ng abih băng mơnuih mơnam, djo\p anih ano\m, mơnuih ama\ng tơring ]ar pô ha\ng tơring ]ar gah rơngiao.

 

Hơdôm sang do\ phrâo man pơdơng đ^ phrâo hiam kjăp, amra djru brơi mơnuih [ôn sang [ơi anai găn gao h^ tơlơi rin rơpa, hđong tơlơi hd^p mơda.

 

Khul tơhan mrô 778 nao ]ua\ plơi Hai Căn

 

Sang ano\ amai Thị Nhơ, hlâo adih [ơi Đội 6, plơi Tân Lập, să Phú Nghĩa, tơring glông Bù Gia Mập, tơring ]ar Bình Phước, jing sa boh plơi juăt [u thâo nao rai ama\ng bơyan hjan hlim.

 

{u hơmâo apui lơtrik, [u hơmâo jơlan nao rai, [u hơmâo sang ia jrao, tơlơi hd^p mơda sang ano\ amai hd^p yua hơmâo mơng glai klô.

 

Dơng mơng hrơi kơnuk kơna ta krư\ ama\ng glai klô, lon ama\ng ring bruă dưi pok pơhai, hơdôm sang ano\ mơnuih [ôn sang kah ha\ng sang ano\ amai Nhơ, jai hrơi jai gleh tơnăp hloh dơng.

 

Thâo kơ tơlơi anai, go\ng gai plơi pla [ơi anai man pơdơng brơi kual lon plơi pla phrâo brơi 40 boh sang do\ mơnuih [ôn sang djuai ania S’Tiêng [ơi plơi Tân Lập, [ơi plơi Hai Căn, să Phú Nghĩa. Tơdơi kơ 2 thun rai hd^p mơda [ơi plơi pla phrâo anai, tơlơi hd^p sang ano\ [ơ [rư\ hđong kjăp laih:

 

“ Hlâo adih hd^p ama\ng glai klô, rơpa ha\ng duăm ruă pơ iă hơ ngơt.

 

Bơ ră anai rai do\ hd^p ama\ng plơi pla phrâo anai mơak bia\.

 

Kơnuk kơna man pơdơng brơi sang do\ ano\ p^t, ka\ brơi hre\ apui lơtrik, hơmâo ia yua, sang hră hrăm, sang ia jrao hơmâo soh sel, hrim pô neh met wa hơk mơak yơh. Mơak biă mă, ră anai kơnong lô mă bruă bơwih [o\ng huă sang ano\ đô]”.

 

Ama\ng sang do\ phrâo hiam, rơhaih giăm 50 m2, sang ano\ ayo\ng Điểu So [ơi plơi Hai Căn, să Phú Nghĩa, [u pơdo\p ôh tơlơi mơak.

 

Ayo\ng brơi thâo, tơdah [u hơmâo tơlơi gum djru mơng ping gah, mơng kơnuk kơna, jing sang do\ hiam kjăp anai djơh ha\ng ayo\ng kah hăng tơlơi rơpơi đô]. Ayo\ng Điêu So brơi thâo:

 

“Sang ano\ tơnăp tap, mă bruă [u djo\p [o\ng djo\p huă, djru ba tơlơi man pơdơng sang do\ anao mơak bia\ mă. Ră anai huăi bơngơt tah.

 

{u djơ\ kơnong  pha brơi rơmô rông, Kơnuk kơna pha brơi Tivi lăng, go\ tơnă asơi hăng apui lơtrik dơng, kâo bơni lu bia\ mă”.

 

Dơng mơng hrơi rai do\ [ơi plơi pla phrâo  Hai Căn anai, tơlơi hd^p mơda sang ano\ hlăk ai Điểu So plai [ia\ laih.

 

Rơngiao mă bruă 1 ha đang boh kueu ha\ng ktor, sang ano\ ayo\ng tu\ mă asar boh kueu, ba glăi tleh mông wa\n.

 

Lon gah tlôn sang ano\, ayong pla phun boh [ơr hăng a`a\m hơbơi pơdơi.

 

Đang a`a\m gah tlôn sang do\

 

 

Dua ]ô anai `u brơi nao sang hră hrăm, huăi gui ba ana\ nao pơ hơmua tah, kah ha\ng hlâo adih.

 

Lang nao do\ phrâo man, hiam kjăp ]a\t đ^ [ơi plơi pla phrâo anai, hrim pô đô] tơlơi hd^p phrâo phrang [ơi anai.

 

Ơi Đăng Sỹ Oánh, khoa g^t gai [irô jơnum min mơnuih [ôn sang să Phú Nghĩa, tơring glong Bù Gia Mập, tơtring ]ar Bình Phước lăi tui anai:

 

“ Dơng mơng hrơi ba nao sa dua boh sang ano\ mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ [ơi Đội 6, plơi Tân Lập, rai do\ plơi pla phrâo.

 

Tơlơi hd^p mơda neh met wa plai [ia\ laih. Plơi pla sô hđăp jơlan nao rai tơnăp tap, [u hơmâo apui lơtrik,[u hơmâo ia yua, sang do\ te# têl hyel hyal.

 

Bơ ră anai plơi pla phrâo, sang do\ man hăng xi măng, jơlan tuh hăng [ê-tông, gơmâo apui lơtrik.

 

Khul ling tơhan bơwih [o\ng huă ling tơhan mrô 778 man pơdơng brơi gio\ng sang do\, pha brơi Tivi lăng, măi  quạt, go\ tơnă asơi hăng apui lơtrik.

 

Rai do\ plơi pla phrâo anai, tơlơi hd^p ana\ plơi pla anai plai plăi laih”.

 

Tơlơi mơak anai [u djơ\ hjan sang ano\ amai Thị Nhơ, ayo\ng Điểu So đô] ôh, amra lar truh pơ\ lu boh sang ano\ [un rin mơnuih [ôn sang djuai ania S’Tiêng pơ\ kon dơng [ơi Đội 6, plơi Tân Lập.

 

Anun le\ 15 boh sang do\ phrâo ( Nua sa boh sang le\ 60 klăk prăk), yua khul bơwih [o\ng khul tơhan mrô 778, pô tuh pơ alin man pơdơng  gio\ng hăng jao brơi mơnuih [ôn sang do\ rơnu] thun 2016.

 

Hăng tơlơi a`ru\ tơngan hro\m, tơlơi gum djru mơng khul bơwih [o\ng khul tơhan mrô 778, puih kđông tơhan do\ [ơi guai lon ia tơring glông Bù Gia Mập, tơring ]ar Bình Phước hro\m hăng neh met wa hasa tơlơi yôm pơ phăn bia\ mă.

 

Ơi Đặng Công Bầu, khoa g^ gai khul bơwih [o\ng khul tơhan mrô 778 brơi thâo tui anai:

 

“ Jak iâu brơi ara\ng rai do\ plơi pla phrâo, kho\m djru brơi ara\ng mơak [ơi anih do\ phrâo.

 

Tal 2 dơng djru ara\ng thâo rông hlôm mơnong, tơju\ pla, pơtô brơi ara\ng thâo pơgăng, pơhlôm tơlơi ruă  duăm , ngă hiam hdjă anih do\, ngă hiưm pă hiam hloh anih sô hđăp.

 

Ră anai, mơnuih [ôn sang thâo pla laih a`a\m hơbơi pơtơi. Laih rơgao, [ing gơmơi hro\m hăng Kông ty Hải Vương djru brơi anh phun [ơr brơi neh met wa pla, sa boh sang ano\ mơng 5 – 7 phun”.

 

Hasa asuek plơi Hai Căn

 

Rơngiao kơ ring bruă rit [ôn lan phrâo [ơi plơi Hai Căn ( [ơi Tiểu khu 119), să Phú Nghĩa, tơring glông Bù Gia Mập, tơring ]ar Bình Phước, ăt ngă gio\ng laih mơn 9 boh ring bruă gah tơlơi ngă hơmua, rit [ôn lan phrâo brơi mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\, djru ba 681 boh sang ano\ hđong tơlơi hd^p mda [ơi plơi pla phrâo anai.

 

Hơdôm plơi pla anaik hơmâo djru ba djuai pơjeh pla, kơmơk proai brơi mơnuih [ôn sang ngă hơmua pla pơdai, pla a`a\m pơtăm, kiăng tơlơi hd^p mda hđong kjăp.

 

Jơlan hdră rit [ôn lan, ngă hơmua pla pơdai, hơmâo gum gôp hro\ tui h^ tơlơi rin rơpa hđong kjăp [ơi kual plơi pla mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\.

 

Tơring ]ar Bình Phước hơmâo rơbeh 14.600 boh sang ano\ [un rin, ama\ng anun mrô sang ano\ mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ hơmâo truh 44%, lu `u le\ mơnuih [ôn sang djuai ania S’Tiêng, M’nông, laih anun Khơmer.

 

Ama\ng mrô anai hmâo lu sang ano\ kiăng bia\ mă sang do\ ano\ p^t. Yua kơ anun yơh, thun blan pơ\ ana\p anai, djo\p go\ng gai kơnuk kơna [ơi anai, hơdôm mơnuih hơmâo pran jua jơmah ama\ng tơring ]ar pô hăng tơring ]ar iao gah gir run gum ba dơng, djru ba sang ano\ mơnuih [ôn sang hơmâo sang do\ ano\ pit klă hloh dơng.

Rơluch Xuân: Pô ]ih ha\ng pôr