VOV4.Jarai - Hơdôm hơdră pơlir hơbit bruă pla hăng s^ gơnam mă mơng đang hmua kơplah wah mơnuih [ôn sang hăng anom bơwih [ong s^ mdrô [ơi Đà Lạt – Lâm Đồng hmâo pơdah laih ano# gal mơng pô amăng pơđ^ kyar bruă bơwih [ong huă, pơđ^ tui noa bơwih [ong huă hăng anăn păn, djru mơnuih ngă đang hmua tơtlaih mơng tơlơi “djơ\ bơyan rơngiă noa”, anih pioh s^ [u hơđong hăng pơhrui glăi prăk [u hơđong.
Tui anun mơn, tơlơi ba tơbiă le\ yua hơget truh ră anai bruă pơlir hơbit anai ăt [u prong mơn, mơnuih ngă đang hmua do\ng gah rơngiao hăng [u gan đơi ôh hăng bruă gum hrom, tu\ ư djă pioh phiăn juăt ngă hrom hmâo lu tơlơi [u bưng anun?
Blư\ kup blư\ đang hăng bruă sur lo\n đang jing hơdôm bôk anet kiăng hơne] pla kiăng kơ giong bơyan a`ăm salat amăng sa hrơi, ơi Nguyễn Viết Bột, sa ]ô ơi tha ngă đang hmua [ơi phường 7, plơi prong Đà Lạt ruai glăi, na nao amăng 2 bơyan đang a`ăm phrâo rơgao mơng sang ano# lu\p prong.
Bơyan hlâo le\ arong hlăt pơ]ra\m ngă djai abih, bơyan tơdơi le\ khom s^ hlu\t hăng noa kah hăng brơi đo#]. Khă hmâo rơbêh 40 thun pla a`ăm [ơi anai, samơ\ ơi Bột, rim bơyan a`ăm ră anai le\ sa tơlơi lông.
“Dleh glar biă, kah hăng ara\ng lông anun, bưng bo#t, kah hăng tal hlâo mơng kâo thơ bơwih brơi klă, pe\ pơhrui glăi hlâo, bơ\ [ơi giăm anai gơ`u bơwih brơi [u klă đơi ôh mơ\ gơ`u glăi s^ hmâo noa.
Kâo bưp noa rơgêh mơ\ gơ`u bưp noa pơmă hloh. Kâo kơnong kơ thâo ngă hiưm hơpă kiăng kơ klă hă dưi yơh, bơ\ pơkra noa, djuai hơpă pla lu, djuai hơpă pla [ia\ thơ kâo [u thâo ôh”.
Khă thâo kơ bruă pla a`ăm kah hăng tơlơi lông, samơ\ [u hmâo lu mơnuih ngă đang hmua [ơi Đà Lạt ke\ ph^ hăng tơlơi pơlir hơbit hrom hăng anom bơwih [ong.
Tui hăng ơi Hoàng Khánh, Khoa Khul mơnuih ngă đang hmua phường 8, plơi prong Đà Lạt (Lâm Đồng), tơlơi anom bơwih [ong hăng mơnuih ngă đang hmua tơnap e\p hmâo bôh pơhiăp hrom le\, yua kơ hlơi hlơi amăng mrô gơ`u leng kơ kiăng pơtrut tơlơi [u bưng kơ bơnah gum hrom, [u dưm kơnar gum hrom wo\t tơlơi tơnap hăng tơlơi tu\ yua kơmlai.
Khă hnun hai, bôh than ba truh phun hă yua kơ tơlơi juăt hơdư\ ]i hor, hmâo ]ra\n tui hluai mơng mơnuih ngă đang hmua tơnap djơ\ djop tơlơi pơkă pioh bơwih [ong huă ngă rai gơnam tam klă hiam tui hră rơkâo blơi.
“Tơlơi pơlir hơbit kơplah wah mơnuih ngă đang hmua hăng hơdôm bôh anom bơwih [ong [ơi anai le\ ră anai bưp lu tơlơi tơnap, [ơ [ia\ le\ yua kơ anom bơwih [ong lom lăi blơi abih gơnam le\ [u gơgrong ngă tui djơ\ hră pơkôl ôh, [ơ [ia\ le\ yua kơ neh wa lom hmâo noa [u s^ kơ anom mơ\ ba nao s^ gah rơngiao.
Mơta pơkon, mơnuih ngă đang hmua [u djop prăk pioh tuh pơ plai, [u djop tơlơi gal ngă djơ\ tơhnal pơkă klă gơnam tui anom bơwih [ong kiăng. Yua anun gơ`u ăt ngă rai gơnam tam tui phiăn juăt mơng hlâo hăng ngă tui bơyan”.
Ơi Trần Huy Đường, Khoa Sang bruă bơwih [ong m[s Lang Biang Farm Đà Lạt brơi thâo, ră anai hmâo lu hơdră gum djru kơ bruă ngă đang hmua tui hơdră phrâo, anih anom s^ mdrô ăt pơhư prong mơn.
Khă hnun hai, tơlơi phun kiăng hơdôm pơlir hơbit dưi pơhư prong hăng truh kih le\ prăk tuh pơ plai ră anai ăt akă dưi e\p jơlan tơbiă mơn.
Yua kơ pơlir hơbit ngă đang hmua khom anăp nao pơ pha gơnam klă hiam, kiăng tuh pơ plai hmâo ako# tlôn hăng mrô prong biă.
Tơlơi anai ăt gah rơngiao kơ pran run mơng lu mơnuih ngă đang hmua hăng anom bơwih [ong mơn:
“Bôh thâo phrâo [ing gơmơi amra dưi blơi, mơnuih mă bruă [ing gơmơi amra dưi pơhra\m brơi samơ\ khom hmâo tuh pơ plai hăng tuh pơ plai djơ\ rơnoh, anun kah mơng pơjing rai gơnam klă hiam.
Yua kơ, tơdah [u tuh pơ plai djơ\ rơnoh thơ amra ăt do# dir wir kah hăng đưm hlâo mơn, ăt jing hơdôm gơnam s^ hmâo tơhnal anet đo#]”.
Lâm Đồng ră anai hmâo 125 glông bruă pơlir hơbit bơwih [ong huă ngă đang hmua hăng tơlơi gum hrom mơng 80 bôh anom bơwih [ong, 80 bôh anom mă bruă hrom hăng 13.000 bôh sang ano# mơnuih ngă đang hmua, amăng anun hmâo 68 glông pơlir hơbit ngă đang hmua dưi hmâo hơdôm khul gru\p amăng lo\n ia ta hăng dêh ]ar ta] rơngiao tu\ yap klă hiam.
Khă hơdôm gơnam anun s^ hluai tui hră pơkôl pơlir hơbit ngă pơhư\] anih anom s^ mdrô prong, pơđ^ tui pran đăo gơnang anăn păn, pơhlôm bôh tơhnal bơwih [ong lom đ^ noa [ia\ biă mă `u 20% bơhmu hăng ngă đang hmua tui hluai pô, samơ\ truh ră anai bruă pơlir hơbit bruă ngă đang hmua mơng Đà Lạt – Lâm Đồng ăt hmâo mrô [ia\ mơn.
Rơđah biă `u, ]e pơkra pioh mơ`um ia s^ tui jơlan pơlir hơbit kơnong kơ hmâo 17% amăng mrô ]e pơhrui glăi abih bang, kơ phê 10%, a`ăm hla rok – hơbơi pơtơi, bôh troh rơbêh kơ 8%, bơnga trơ\i than 1,7% hăng bôh troh djop mơta s^ tui jơlan pơlir hơbit ăt kơnong kơ hmâo 2,7% amăng abih bang mrô pơhrui glăi…
Ơi Phạm S, Kơ-iăng Khoa Jơnum min m[s tơring ]ar Lâm Đồng lăi le\, tơlơi hơdơ\ h^ amăng pơlir hơbit ngă đang hmua hăng s^ gơnam tam [u djơ\ kơnong kơ ngă bruă s^ tơbiă gơnam [u hơđong ôh mơ\, prăk pơhrui glăi mơng m[s [u hơđong mơ\, do# ngă gal brơi kơ tơlơi le] pơdar s^ mdrô, ngă mă ]a anăn păn Đà Lạt – Lâm Đồng.
Yua anun, tơring ]ar glăk kơtưn djru hơdôm hơdră pơlir hơbit, pơhư prong anih s^ mdrô amăng lo\n ia ta hăng ba nao s^ pơ\ dêh ]ar ara\ng.
“E|p hmâo mơng 5 truh kơ 10% amăng bruă ngă đang hmua tơnap biă samơ\ kơnong kơ kiăng pơlir hơbit ngă đang hmua le\ [ing ta amra dưi ngă.
Yua anun, Gơnong bruă đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan tơring ]ar hrom hăng hơdôm gơnong bruă bơdjơ\ nao, hơdôm tơring glông, plơi prong khom ]râo ba kiăng pơlir hơbit pơ\ anăp anai, ngă hiưm hơpă kiăng kơ lăp djơ\.
Pơsit pran jua a`ăm hla rok, hơbơi pơtơi, bôh troh pơlir hơbit rơbêh kơ 20%, kơ phê pơlir hơbit khom đ^ 30%, ]e pơlir hơbit hmâo 30%, hăng bơnga mơng 1,7% pơlir hơbit đ^ 10%”.
Kiăng đ^ tui bôh tơhnal bruă ngă đang hmua hăng ano# klă gơnam tam, phrâo anai, Kơnuk kơna hmâo mă yua laih Tơlơi pơtrun pơkă 98 kơ hơdră bruă pơsur pơđ^ kyar gum hrom, pơlir hơbit amăng ngă đang hmua hăng s^ gơnam tam mă mơng đang hmua.
Sit lăi hơdră bruă anai dưi pok pơhai dơlăm, hrom hăng tơlơi ngă tui hro\p mơng hơdôm gơnong bruă bơdjơ\ nao, ]ang rơmang hơdôm ano# gun, tơlơi tơnap amăng pơtrut hơdôm pơlir hơbit ngă rai gơnam tam hăng s^ gơnam mă mơng đang hmua [ơi Đà Lạt – Lâm Đồng amra dưi hơkru\ pơsir đut tơhnal, ngă brơi ano# gal bruă ngă đang hmua tui hơdră phrâo mơng plơi prong anai pơđ^ kyar kơtang hloh dong./.
Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang hăng pôr
Viết bình luận