VOV4.Jarai - Tơdơi giăm hmâo 2 blan kơthel tal 12 găn nao kual ngă hơkru\ đưm Yang Mao, tơring glông Krông Bông, tơring ]ar Daklak, hăng tơlơi gum djru hmao tlôn mơng gong gai tơring glông hăng gơnong bruă, ăt kah hăng tơlơi gum djru mơng mơnuih mơnam, tơlơi hơd^p mơda [ơi anai glăk amăng [rư\ hơđong hăng hơkru\ glăi. Khă akă abih tơlơi tơnap, samơ\ m[s să Yang Mao ăt [uh pơđao, phing kơ pran mơn ]ơkă thun phrâo 2018 hăng lu tơlơi ]ang rơmang phrâo. }ra\n hơdră hrơi anai, lăi nao kơ tơlơi gir run mơng {irô git gai ling tơhan tơring ]ar Daklak djru neh wa kual “Krăh kơthel Yang Mao” hơđong tơlơi hơd^p mơda, kiăng lăng [uh hrom kơ pran jua ană mơnuih hăng pran kơtang [ơi kual ngă hơkru\ đưm anai:

                                   

Hrơi rơnu] thun 2017, lom pot glăi să Yang Mao, tơring glông Krông Bông, tơring ]ar Daklak, hơdôm bôh sang phrâo pơdo\ng kơja\p phik plah nao hơdôm bơbung sang tôl ru\ đ^ găh rơgo#p pơ-iă, glăk jing pran hơd^p phrâo [ơi kual krah kơthel anai.

 

Weh nao sang ano# amai H’ Thu Niê [ơi [ôn Tar, să Yang Mao, lom abih bang sang ano# `u glăk tum jơngum [ơi jum dar pur go\ amăng sang dlông pơđao phrâo hmâo khul ling tơhan pơdo\ng glăi tơdơi kơ kơthel.

 

Amai H’ Thu Niê ruai glăi, rơgao hăng anai akă djop 2 blan hơdôm pluh bôh sang [ơi Yang Mao djơ\ kơthel tal 12 pưh por đuăi, đang hmua, hlô rông răm prong yua kơthel, sa kơthel hling hlang kah hăng sui laih mơng bơdjơ\ nao prong tui anun [ơi kual lon }ư\ Siăng amăng rơnu] thun 2017.

 

Samơ\ amăng tơlơi tơnap anun  glăi hmâo jă pran jua ană mơnuih amăng kơthel ngă hăng biă `u tơdơi kơ kơthel hơdôm gưl gong gai, hơdôm khul gru\p, khul ling tơhan hăng [ing thâo tơngia hmâo djru laih gơnam [ong huă hmao tlôn anun [u hmâo hlơi rơpa.

 

Hăng sang ano# amai H’ Thu Niê dưi hmâo hơdôm jơlan hơdră gum djru hăng jơlan hơdră yua kơ mơnuih [un rin djru 3 drơi rơmô rông, anun `u mơ-ak biă, gir run hrưn đ^ thun phrâo amra hmâo tơlơi hơd^p mơda hơđong hloh kơ hlâo:

           

“Sang kâo phrâo rơgao hmâo [ing ling tơhan rai pơdo\ng brơi. Tết giăm truh sang do# tui anai hă mơ-ak biă; sang hlơi hlơi leng kơ mơ-ak sôh.

 

Phrâo tom adih hmâo rơmô, sang ano# [un rin 2 drơi, 10 hrơi rơgao ăt dưi djru dong 1 drơi jing 3 drơi.

 

Truh thun phrâo kâo gir run ngă đang hơblơi plum, ngă hmua ia, ngă đang kơtor laih anun [ơ [rư\ pơkra glăi sang phrâo”.

    

{ôn Tar hơđong glăi laih.

Ăt kah hăng sang ano# amai H’ Thu Niê, sang mơng ơi Y Bhiông Niê, tha plơi [ôn Tar, să Yang Mao hmâo kơthel tal 12 ngă glưh abih bang, samơ\ ơi Y Bhiông Niê ăt hyu hrim sang tơ`a bla, iâu pơhrui [ing hlăk ai rơmet agaih, pơsur neh wa ta` hơđong tơlơi hơd^p mơda.

 

Hăng sa ling tơhan hơđăp djru ngă hơkru\ đưm, tơlơi hơd^p mơda tơnap tap, anun `u dưi hmâo {irô git gai ling tơhan tơring ]ar Daklak djru 70 klăk prăk, pơdo\ng glăi sang do# tơdơi kơ kơthel.

 

Amăng sang pơdo\ng jăng jai, tơguan sang phrâo pơkra giong, gơnam tam ting tang, samơ\ tha plơi Y Bhiông Niê ăt pioh mơn sa anih dưm ru\p Wa Hồ hăng Đại tướng Võ Nguyên Giáp, kiăng pơtă pô pran jua mut hrom, hrưn đ^ hăng đăo gơnang yak rơgao tơlơi tơnap.

           

“Sang glưh trun laih anun hmâo ling tơhan pơkra brơi pơsit giong hlâo kơ Tết hlao. Kâo nao pơ\ hrim sang neh wa, pơsur neh wa anăm hning rơngôt dong tah, gir run anăm pơmin lu ôh, khom hơkru\ ru\ đ^.

 

Bruă bơwih [ong le\ hlơi hmâo đang kơ phê le\ bư\ bor phun kơ phê.

 

Hlơi akă hmâo sang le\ pơdo\ng glăi sang, ling tơhan djru ta, djru tui anun le\ lu đơi yơh, samơ\ kâo khom gir run hrưn đ^ ngă lu hloh dong”.

   

Sang glông amai H’ Thu Niê dưi hmâo ling tơhan pơdo\ng glăi tơdơi kơ kơthel ngă.

Tui hăng mrô yap mơng Jơnum min m[s să Yang Mao, tơring glông Krông Bông, kơthel tal 12 hmâo ngă glưh abih bang 106 bôh sang hăng rơbêh kơ 450 bôh sang pok bơbung.

 

Rơbêh kơ 200 ektar đang hmua rơngiă pưh tơngan. Abih bang răm rai [ơi să Yang Mao rơbêh kơ 40 klai prăk.

 

Ơi Trần Thế Hưởng – Mă bruă [ơi Anom bruă ju\ yap să Yang Mao brơi thâo, giăm hmâo sa blan hăng anai, m[s [ơi să hmâo ]ơkă mă tơlơi gum djru prong biă mơng hơdră bruă  kơnuk kơna ăt kah hăng tơlơi gum djru mơng hơdôm khul gru\p mơnuih mơnam, hăng abih bang noa `u rơbêh kơ 3 klai prăk.

           

“Tơdơi kơ hmư\ hing hơdôm puih kơđông nao hmâo laih lu tơlơi gir run, hăng prăk laih anun pơsur pran jua. Anun le\ pran pơsur prong biă pioh ru\ pơdo\ng glăi, ngă glăi đang hmua.

 

Hmâo hơdôm gru\p le\ djru prăk, hơdôm gơnam kiăng yua phun, lu biă. Tui hăng mrô yap abih bang hăng prăk, gơnam rơbêh kơ 3 klai prăk.

 

Hơdôm bôh anom bruă thâo tơngia rai gum djru hăng tôl, mơnuih mă bruă, gơ`u [ơi anăp ru\ pơkra glăi sang ano# kơ neh wa”.

           

Sang ling tơhan hơđăp Y Bhiông Niê, Tha plơi [ôn Tar, să Yang Mao dưi hmâo ling tơhan djru 70 klăk prăk pioh pơdo\ng glăi.

Hrom hăng hơdôm khul ling tơhan phun kah hăng ling tơhan, Gru\p hlăk ai, gru\p mơnuih rong hyu gum djru “Rơwang tơngan khăp păp” [ơi plơi prong Buôn Ma Thuột hmâo pơ phun lu tal nao pơ\ tơring glông Krông Bông djru neh wa ru\ pơdo\ng glăi ano# răm rai yua kơthel tal 12 ngă.

 

Gru\p hmâo pơsur  [ing thâo tơngia amăng hăng gah rơngiao kơ tơring ]ar djru hmâo rơbêh kơ 70 klăk prăk; blơi gơnam man pơdo\ng, pơsơi, tôl, hnal ngă rơ-ơ\.

 

Hrom hăng anun iâu pơhrui 50 ]ô mơnuih hyu gum djru djă ba hơdôm gơnam, măi mok nao pơ\ să Yang Mao hăng }ư\ Pui pioh pơdo\ng hăng rap glăi bơbung sang kơ 9 bôh sang ano# djuai ania [ia\ tơnap tap.

 

{uh hyơ hyor pran jua yua kơ gru\p hlăk ai djru 120 met kơ rê tôl pioh rap bơbung sang hăng djru mi tôm lom sang ano# [u do# braih huă, wa H’ Suôn Niê [ơi [ôn Mnang Dơng, să Yang Mao [le\ ia mơta:

           

“{u hmâo anih pit, [u hmâo pơdai, [u hmâo braih. {ing hlăk ai rai djru 2 kơthung mi tôm. {ing hlăk ai rai djru tôl anun.

 

Ră anai lăng sang hiam hơđong pran jua laih. Kâo [uh do# kơtuă, mơ-ak biă, ]i [le\ ia mơta, ]i hia mơtam. Bơni kơ [ing hlăk ai biă”.

           

Ayong Nguyễn Duy Học, Khoa gru\p hyu gum djru “Rơwang tơngan khăp păp” brơi thâo, bruă djru neh wa kual bơdjơ\ nao kơthel tal 12 amra dưi pok pơhai, yap wot hrơi blung a thun phrâo 2018.

           

“Tơdơi kơ lăng ru\p pôr pơhing VOV ba m[s Yang Mao hmâo ia ling dăo, sang pok bơbung, sang glưh abih bang.

 

Mơng hơdôm ru\p anun, gru\p gơgrong tơgu\ iâu pơthưr hơdôm [ing thâo tơngia, adơi ayong amăng gru\p pơ]ruh prăk, pơ]ruh pran pơkra glăi sang do# kơ neh wa.

 

Lơ 31 gru\p rai pơkra glăi brơi hơdôm bôh sang. Mơmot gru\p do# glăi ]ơkă thun phrâo hăng neh wa. Mơguah lơ 1 gru\p nao pơ\ hơdôm bôh sang m[s dong pioh pơkra glăi sang kơ neh wa”.

           

Sang ano# wa H’ Suôn Niê [ơi [ôn Mnang Dơng, să Yang Mao mơ-ak yua kơ dưi hmâo gru\p hyu gum djru “Rơwang tơngan khăp păp” djru tôl rap glăi bơbung sang.

Đuăi mơng Yang Mao, kual ngă hơkru\ đưm amăng rơnuk blah ngă, lăi pơthâo hăng neh wa djuai ania Êđê, Bơnông tơnap tap laih, anai bưp kơthel ngă dong, samơ\ hăng tơlơi lăng ba, pơsur pơtrut hmao tlôn mơng gưl Ping gah gong gai hơdôm gưl ăt kah hăng tơlơi gum hrom mơng mơnuih mơnam, Yang Mao glăk pơ plih tui [ơ [rư\, sa pran hơd^p mơda kơtang mut amăng pran jua ană mơnuih do\ glăi, ngă neh wa [ơi Yang Mao [uh pơđao, phing kơ pran jua yak mut thun phrâo 2018 hăng lu tơlơi ]ang rơmang./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih hăng pôr