VOV4.Jarai- Ơi Pang yă Dôn ha\ng [ing gơyut khăp juăt! Do\ 2 hrơi laih, truh laih hrơi têt thun phrâo djuai ania. Ama\ng hdôm hrơi anai, [ơi djo\p plơi pla gah kual }ư\ Siăng, hrơi ]ơkă têt thun phrâo dik dăk pre lui hlâo laih. Gong gai plơi pla ăt pioh mông gleng nao, hyu ]ua\ ngui, tơ`a bla đ^, djru ba têt kơ hơdôm sang ano\ kơnuk kơna ta djru ba, sang ano\ gum djru hkru\ ta đưm, sang [un rin hin tơnăp tap, ha\ng tơlơi gơ`a\m [u brơi sang ano\ hlơi ôh rơpa ama\ng hơdôm hrơi [o\ng têt thun phrâo anai.

- Jai giam truh Tết, tơlơi prăp lui ]ơkă thun phrâo mơng m[s djuai Hơdang [ơi plơi Kon Du, să Măng Cành, tơring glông Kon Plông, tơring ]ar Kontum jai hik hăk hloh, ta` hloh. Hrom hăng hơdôm rêu hla rơnâu, hla pơtơi mơtah dưi hmâo ara\ng hyu mă mơng dlai ba glăi pioh prăp lui anung [e`, [ing ]ơđai bơni nao rai sum ao am^ ama phrâo blơi brơi. Ayong A Líu, sa ]ô m[s amăng plơi brơi thâo, thun anai sang ano# `u ăt kah hăng 40 bôh sang ano# m[s hăng rơbêh kơ 200 ]ô mơnuih plơi Kon Du prăp lui ]ơkă Tết to\ng ten hloh kơ hơdôm thun hlâo dih. Bôh than anun le\, sang hlơi hlơi amăng plơi leng kơ hmâo prak pơhrui glăi lu hloh kơ hlâo gơnang kơ gir run mă bruă ngă đang hmua. Mơ-ak Tết truh bơyan bơnga rai, sang ano# hơpă leng kơ prăp lui hơdôm mơnong [ong huă, ia mơ`um jơman hloh pioh pơ pu\ kơ ơi yă hlâo, tơdơi kơ anun le\ pioh jak iâu ană amôn, kơnung djuai [ong huă. Ayong A Líu, lăi: “Giam truh Tết laih sang ano# kâo tui hăng gru grua djuai ania prăp lui hơdôm mơnong kiăng kơ Tết. {e` ]ưng, [e` dầy [u dưi kơ[ah. {e` ]ưng, [e` dầy [ơi anai `u pha ra hăng [e` ]ưng, [e` dầy djuai ania Yuan. Tal Tết le\ rơngiao kơ [e` ]ưng, ană mơnu\ hăng ană un pioh ngă a`ăm le\ [u dưi kơ[ah ôh. Yôm dong le\ tơpai ]eh. Tơpai ]eh kiăo tui pô na nao kiăng neh wa phing pran jua. Rơngiao kơ a`ăm mơnong [ơi [ôn lan, amăng plơi pla do# hmâo a`ăm mơnong yôm hloh dong, kah hăng akan niêng laih anun ană hlô dlai, ja ju\, ja por pioh adơi ayong [ong mơ`um amăng tal Tết. Ăt kah hăng amăng sang kâo anai, neh wa hlơi hlơi leng kơ prăp lui to\ng ten pioh ]ơkă sa thun phrâo. Amăng thun phrâo hrim ]ô, hrim sang ano#, neh wa hlơi hlơi leng kơ ]ang rơmang hrưn đ^ kiăng hmâo tơlơi bơwih [ong sang ano# đ^ kyar hloh hăng ngă đang hmua ba glăi bôh tu\ yua hloh, ană bă hrăm hră klă hloh.”

 - Djơh ha\ng mơnuih djuai ania Bahnar, pơ plơi Buk, să An Thành, tơring glông Đak Pơ, tơring ]ar Gialai, têt  thun phrâo djuai ania ta [u ataih dong tah ha\ng neh met wa, eh met wa [ơi anai thâo ngă tui [o\ng têt laih, hro\m hơb^t hăng neh met wa tar [ar lon ia ta mơak hro\m thun phrâo, mơng lu thun ha\ng anai laih. Khă kơ thun 2015 laih rơgao, ayuh hyiăng [u klă, pơhrui glăi prăk kak sang ano\ [ia\ hloh kơ thun hlâo adih, samơ\ hrơi têt, neh met wa ăt pre tum gơnam [o\ng huă, tơpa mơ`um, tơpai ]eh, a`a\m mơnu\, un, [a` keo\. Mưt…. Pioh mơak hrơi [o\ng têt, găn gao sa thun mă bruă dleh glar, laih anun pơmin truh tơlơi mă bruă, bơwih [o\ng huă thun pơ ana\p anai dong. Ơi Đing Đal, mơnuih [oo\n sang plơi Đak But, să An Thành, tơring glông Đak Pơ, tơring ]ar Gialai lăi tui anai:“Dong mơng thun 2004, rơbeh 10 thun ha\ng anai laih, [o\ng têt ama\ng 3 hrơi đu\], tơdơi kơ anun wot glăi mă bruă ngă hơmua, [u ako\ pơjing lu hrơi ôh, kah ha\ng huă pơthi pơsat hlâo adih. Hlâo adih truh bơyan anai ara\ng juăt ngui  blan Neng nông, klông asơi atâo sui hrơi, kho\m rơngia\ lu gơnam tam ama\ng sang ano\, hua] bia\ ma\. Bơ ră anai tui rơnuk phrâo laih, tui hăng jơlan hdră mơng ping gah têt ako\ pơjing hơdjul đu], mơak mơai”.

            - {ơi să kual asuek kual ataih Ea Toh, tơring glông Krông Năng, tơring ]ar Daklak – anih anom hmâo rơbêh kơ 2.600 bôh sang ano#, hăng giam truh 13.000 ]ô mơnuih, 10 djuai ania adơi ayong hơd^p hrom, ăt glăk hik hăk prăp lui kơ hơdôm hrơi Tết mơn. Amai Ami Ly Sê [ơi [ôn Kai, să Ea Toh, tơring glông Krông Năng, tơring ]ar Daklak brơi thâo: “Ăt kah hăng [ing adơi ayong djuai ania Yuan, lom truh lơ 30 Tết, abih bang djo\p mơnuih amăng sang ano# pơ pha bruă prăp lui kơ tết, đa le\ blơi [e` ke\o, đa blơi ia mơ`um pioh ]ơkă tuai amra nao hơ-ư\] hmưi tết sang ano# amăng hơdôm hrơi Tết. Dua le\, pha bruă hyu mă hla pơtơi pioh anung [e`, mơmot le\ sang ano# amra do# glăi kiăng lăng glăi kơ sa thun sô, hăng hơdôm tơlơi ]rông sai kơ sa thun phrâo suaih pral, truh kih, mu\t hrom brơnôm amăng djo\p bruă.”.

 - Kiăng hơ ^n brơi huăi hơmâo sang ano\ hlơi ôh kơ [ah tơlơi [o\ng huă ama\ng [o\ng, rơot ama\ng hrơi têt thun phrâo Bính thân 2016, hơdôm gơnong ping gah, gong gai plơi pla [ơi tơring ]ar Kontum, hyu pel e\p glăi, ]ih ana\n, iâu pơthưr abih băng mơnuih pơ]ruh djru ba hdôm sang ano\ tơnăp tap ama\ng hrơi [o\ng têt thun phrâo.

- Ơi A Chúc, kơ iăng khoa g^t gai să Ngọc Wang, tơring glông đak hà brơi thâo, kiăng djru ba hơmao hdôm sang ano\ tơnăp tap, kơ [ah braih huă ama\ng hrơi [o\ng têt thun phrâo, dong mơng blan 12 blan yuăn, gong gai să  hmâo jao brơi bruă mă hrim sang ano\, wai lăng ama\ng plơi pla, hyu pel e\p lăng  tơlơi hd^p mơda s^t nik hrim boh sang ano\, ]ih ana\n djru ba tơlơi rơpa, rơot kơ mơnuih [ôn sang. Tơdah do\ hơmâo hdôm sang ano\ rơpa aka ]ih ana\n, khom ]ih glăi tum djo\p. Ha\ng bruă ngă kah ha\ng anai, je\ giăm ha\ng mơnuih [ôn sang, hơmâo pơkă pơkol tơlơi gơgrong ba hiư\m pă, đăo gơnang giăm 1.100 boh sang ano\, rơbeh 5000 ]ô mnuih [ôn sang Hơ Dang [ơi să Ngọc Wang hmâo tơlơi têt trơi pơđao yâu mơak, ba\ ha\ng tơlơi khăp pap, Ơi A Chúc lăi tui anai: “Pioh pre têt brơi mơnuih [ôn sang [o\ng têt trơi pơđao, gong gai plơi pla g^t gai trun hơdôm mơna\, pơ pha brơi hdôm mơnuih g^t gai anai hyu pel e\p glăi hdôm ana\n, kiăng [ơk pha gơnam djru mơng să. Tơlơi djru ba hlâo mơng gong gai pơ anai le\ brơi hdôm sang ano\ [un rin, sang ano\ giăm rin rơpa, mơnuih hơmâo gum djru ba hkru\ ta đưm, hdôm sang ano\ knuk kna ta djru ba yua sang ano\ tơnăp, hdôm sang ano\ pơkă mrô 2. Djru brơi hrơi têt Bính Thân 118 boh sang ano\ ha\ng 576 ]ô mơnuih. Hdôm gơnam djru anai hmâo ]ih ana\n ama\ng hră pơar laih, [ơi hdôm plơi pla. Să amra djru brơi hdôm sang ano\ anun, wot dah adai [u klă, samơ\ gong gai plơi pla ăt kah hăng să ping gah să đăo gơnang tui anai; mơnuih [ôn sang amra hmâo hrơi têt mơak mơai yơh”.

            - {ơi tơring ]ar Daknông, khoa pơ ala kơ tơring ]ar hăng hơdôm khul gru\p, gơnong bruă tal anai ăt hyu ]ua\, brơi gơnam tam, hơ-ư\] hmưi Tết kơ [ing Am^ Việt Nam sông kơtang, hơdôm bôh sang ano# gah hơdră bruă hăng hơdôm bôh sang ano# [un rin, neh wa djuai ania [ia\. Wa Tôn Thị Ngọc Hạnh, Kơ-iăng Khoa Jơnum min m[s tơring ]ar Daknông brơi thâo, tơring ]ar hne\] mă laih hơdôm ngăn rơnoh iâu pơhrui hmâo, kiăng prăp lui ]ơkă Tết kơ neh wa hăng pran jua [u pioh sang ano# hơpă kơ[ah: “Ră anai, jơlan hơdră Tết mơng [ing gơmơi le\ hơdôm gưl, hơdôm gơnong bruă, hơdôm anom bruă bơdjơ\ nao, hơdôm khul gru\p pơdo\ng [ơi tơring ]ar gum tơngan hrom hăng Gru\p git gai [ing gơmơi dưi hmâo laih bôh tơhnal pơsur bơwih Tết kơ mơnuih [un rin hăng pran jua [u pioh sa bôh sang ano# [un rin hơpă, sa bôh sang ano# hơpă [u hmâo gơnam tam brơi [ong Tết. Hrom hăng anun [ing gơmơi gir run abih pran jua pô, thâo le\ Tết ara\ng amra kiăng ]ai ia măn, anung [e`...samơ\ ao pơđao ăt jing sit nik mơn, anun le\ [ing gơmơi po\k tơbiă pran jua hăng nga bơkơnar pơ pha hyu gơnam tam khom djơ\ rơ-oa. {ing gơmơi hăng hơdôm bôh tơring glông, plơi prong, hơdôm anom bruă bơdjơ\ nao, pel e\p glăi djo\p djel hloh hră ]ih anăn sang ano# [un rin hăng sang ano# amra rơpa giam bơyan tơju\ pla. Hrom hăng anun, hơdôm tơring glông, plơi prong, hơdôm anom bruă gơgrong hlâo amăng ngăn rơnoh pơhrui hmâo, rơngiao kơ anun tơdah [u djo\p le\ mă ngăn drăp mơng pô pioh pơhlôm kơ m[s [ong Tết.

Dịch và đọc: Rơluch Xuân- Siu H’Prăk