VOV4.Jarai-Tơki mă rơnoh prăk c\an c\i mă yua ngă đang hmua mơng sang bruă prăk le\ tơnap tap kơ mơnuih ngă hmua, biă mă `u [ơi kual ataih, asuek.
Boh nik `u bruă brơi c\an mă lu kơmlai mơ\ng [ing mơnuih brơi c\an ngă kơ lu sang ano\ [ơi C|ư\ Siăng rơngiă sang do\, rơngiă đang hmua…
kiăng pơsir kơ bruă anai, amăng thun blan giăm anai, Sang bruă prăk Ngă đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan Daklak hmâo pơkra ming lăp djơ\, anun le\ ngă hră pơ-ar amu` hloh, pok sang bruă prăk truh pơ plơi pla ala [on, hơdôm bruă ngă anai blung a djru kơ neh met wa [ơi anih ataih, asuek [ơi kual djuai ania dô| amu` [iă tu\ rơnoh prăk tuh pơ alin ngă đang hmua, pơđ^ kyar bơwih [ong huă, hơđong kjăp tơlơi hơdip mơda.
Hơdôm hrơi anai neh met wa djuai ania Êđê [ơi [uôn Kam, să Dak Liêng, tơring glông Lak glăk yuă pơdai bơyan phang.
S^ hmâo noa. [ơi hmua, noa s^ pơdai le\ 6.800 prăk/kg, lu [iă pơkă hăng thun hlâo r^m kg giăm 1 rơbâo prăk.
Sang ano\ Amai H’Ko\ Bđăp ngă [iă hmua pơdai, samơ\ hmâo tơlơi hok mơ-ak mơn mơ\ng prăk pơhrui pơko\n ăt mơng bruă ngă hmua pơdai.
Anai le\ ung mo\ `u phrâo tuh pơ alin blơi măi yuă hơprah pơdai. Amai H’Kó Bđăp brơi thâo: r^m hrơi măi yuă pơdai rơbêh 1 ektar hmua.
Tơdơi kơ tla prăk ia jâo, prăk apah mă bruă, ung mô| `u pơhrui glăi rơbêh 1 klăk mơkrah dơ\ng.
‘’Agribank ngă gêh gal brơi sang ano\ c\an prăk c\i blơi măi yuă prah pơdai. Hơmâo gêh gal amăng bruă yuă hơprah pơdai brơi neh met wa amăng plơi hăng sang ano\ kiăng hmao bơyan sai pơdai, be\ h^ hơjan hlim, laih dong hrưn đ^ prăk pơhrui kơ sang ano\’’
Ơi Nguyễn Hữu Xuân, Khoa sang bruă prăk Agribank gah tơring glông Lak brơi thâo: ră anai, mrô hnưh [ơi Sang bruă prăk anai le\ 600 klai prăk, hăng 4.800 boh sang ano\ c\an, amăng anun 80% mrô le\ mơnuih djuai ania [iă.
Neh met wa c\an prăk hơnong kơ tuh pơ alin bruă ngă đang hmua, anun le\ blơi kmơk pruai kơ phun kơphê hăng pơdai.
Amăng mrô giăm 5 rơbâo boh sang ano\ c\an prăk, abih bang lêng mă yua djơ\ hloh, kơnong kơ 151 boh sang ano\ do\ dong hnưh yua kơ ayuh hyiăng ngă răm.
Tui hăng ơi Lê Thế Anh, Kơ-iăng Khoa Jơnum min mơnuih [on sang să Dak Liêng amăng mrô 2.457 boh sang ano\ amăng să ră anai hmâo truh 1.137 boh sang ano\ [un rin, giăm 50% mrô sang ano\, pơ[ut lu [ơi sang ano\ djuai ania [iă.
Hơdôm sang ano\ [un rin hơmâo anih c\an prăk gah sang bruă prăk Hơdră bruă mơnuih mơnam.
Samơ\ prăk anai [u djop kơ neh met wa kiăng yua, laih anun Sang bruă prăk Ngă đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan tơring c\ar Lak le\ anih c\an pơhưc\ lu mơnuih ngă đang hmua amăng să.
Samơ\ yua kơ [on lan prong hăng bruă ngă đang hmua kơ mơnuih [on sang kiăo tui bơyan, prăk kiăng c\an pơ[ut ha wo\t. Anai le\ jing ngă gun găn amăng bruă brơi c\an prăk. Ơi Lê Thế Anh lăi pơthâo:
‘’{u djơ\ kơnong [ơi să Dak Liêng đôc\ ôh mơ\ hơdôm sang ano\ amăng tơring glông Lăk ăt kiăng c\an lu prăk.
Hơdôm ano\ dưi, gah mơnuih mă bruă sang bruă prăk [ơi anai, [uh mơnuih mă bruă aka [u ngă djơ\ laih anun bruă ngă kiăng djơ\ hrơi mông tơki mă prăk c\an kơ neh met wa lu wo\t kaih dơi, anun dong yua kơ mơnuih mă bruă aka [u ngă djơ\ tơlơi kiăng, laih dong hơ[ah mơnuih apăn bruă sem lăng bruă hră pơ-ar hăng mơnuih apăn bruă brơi c\an.
Gah hră pơ-ar ră anai hmâo ngă amu` laih hăng ngă hră pơ-ar ta` biă mă. Samơ\ ăt hmâo mơn sa, dua ano\ aka [u gêh gal, c\ang rơmang mơng khoa moa, sang bruă prăk dêh c\ar pơkra ming bruă hră pơ-ar ber [iă dong kiăng kơ neh met wa amu` [iă amăng bruă ngă hră pơ-ar c\an prăk [ơi sang bruă prăk.
{uôn Phao, să C|ư\ Mta, tơring glông Mdrak le\ [uôn hơmâo 100% mrô neh met wa djuai anai Êđê.
Ju\ yap kơnong amăng thun hlâo hmâo 35 boh sang ano\ c\an prăk [ơi Sang bruă prăk Ngă đang hmua hăng Pơđ^ kyar [on lan pơ Mdrak, hăng rơnoh prăk le\ 1 klai 450 klak prăk c\i pơđ^ kyar phun tơbâo. Ơi Y Hin Ksor, khoa [uôn Phao brơi thâo, ră anai [uôn hmâo 80 ektar hmua tơbâo.
Lo\n anai hlâo anun neh met wa pla kơtor, plum jing lo\n [u hiam dong tah, anai c\an prăk sang bruă prăk tuh pơ alin pla tơbâo. Anai jing bơyan tơbâo blung a [ơi [uôn, tui mrô ju\ yap hmâo 1 ektar amăng bơyan anai pơhrui glăi 42 klăk prăk.
‘’ Anăn kâo Y Hin Ksor, le\ khoa plơi Phao. Kâo hmâo c\an prăk sang bruă prăk ngă đang hmua kiăng tuh pơ alin ngă hmua, blơi rơmô, blơi kmơk pruai phun tơbâo c\i pơđ^ kyar [ơwih [ong huă, hơđong tơlơi hơdip mơda’’
Y Him Ksor [ơi {uôn Hoang, să Krông Jing, tơring glông Mdrak brơi thâo, thun hlâo sang ano\ ăt c\an prăk Sang bruă prăk Ngă đang hmua hăng Pơđ^ kyar [on lan [ơi Mdrak 100 klăk prăk. Mrô prăk anai hmâo lăp djơ\ sang ano\ glăk kiăng prăk c\i pok prong ngă hmua, jing yôm biă mă:
‘’Sang bruă prăk ăt ngă gêh gal brơi kơ sang ano\ c\an prăk 100 klak prăk, mrô prăk anun sang ano\ kơmơi yua blơi 3 drơi rơmô, laih dong ngă drông un, ngă pơga.
Prăk do\ glăi blơi kmơk, pruai phun tơbâo, kiăng phun tơbâo hiam.
Kâo mơ-ak biă mă yua kơ sang bruă prăk gum djru tui anun. Tơdơi kâo amra gir run tla glăi mrô prăk anun kiăng kơ sang prăk đăo gơnang kơ sang ano\ kơmơi’’.
Kiăng ngă gêh gal dong brơi kơ neh met wa ngă đang hmua tu\ mă prăk c\an, ơi Nguyên Đình Diệu, Khoa sang bruă prăk Ngă đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan [ơi Mdrak brơi thâo pơ anăp anai anom bruă amra hmâo sa boh rơdêh kroa hyu mă bruă, pơsir hơdôm hră pơ-ar [ơi rơdêh anai le\ jing sa sang bruă prăk ba hyu nao truh pơ plơi pla ala [on amăng kual kiăng ba hyu prăk c\an truh pơ tơngan mơnuih ngă đang hmua.
Tơlơi c\ang rơmang anai le\ jing hơdră bruă ba glăi boh tu\ yua djru kơ neh met wa hmâo prăk yua c\i pơđ^ kyar bơwih [ong huă, laih anun gum pơgôp klă hloh amăng bruă hro\ trun rin rơpa hăng hrưn đ^ ngă pơdrong sah.
‘’Kơ rơnoh prăk kak sang bruă prăk ăt hmâo mơtăm brơi kơ hơdôm sang ano\ c\an prăk amăng anun biă mă `u le\ sang ano\ djuai ania [iă [ơi [on lan. Lơm hmâo tơlơi kiăng le\ sang bruă prăk amra brơi c\an mơtăm.
Laih anun neh met wa hmâo mă yua prăk kak klă hloh. Amăng hơdôm thun giăm anai hmâo [uh sa, dua boh sang ano\ bơwih [ong huă đ^ tui, blơi lu gơnam tam yua amăng sang ano\ kah hăng man pơdong sang do\ prong glông.
Mơ\ng prăk kak kơ sang bruă prăk brơi c\an ngă đang hmua [on lan ba glăi boh tu\ yua klă hloh’’.
Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr
Viết bình luận