VOV4.Jarai- Ngă tui hră pơtrun mơng Khul pơlir hơbit đah kơmơi Việt Nam hăng Anom Pơtrun bruă tơhan pơgang guai, rơnuc\ blan 6 phrâo rơgao, Jơlan hơdră ‘’Gum hro\m hăng đah kơmơi guai lo\n ia rơwang thun 2018-2020’’ sit nik pơphun [ơi Kontum.

Amăng hrơi mă bruă blung a, Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring ]ar, Anom git gai tơhan pơgang guai tơring ]ar Kontum hro\m hăng Anom bruă Sang ano\ hăng Mơnuih mơnam – Khul pơlir hơbit đah kơmơi Việt Nam, Khul pơlir hơbit đah kơmơi [on prong Hà Nội, Khul pơlir hơbit đah kơmơi Đồng Nai pioh glăi lu tơlơi lăp hơdor hiam klă.

Laih anun tơlơi truh kih mơng Jơlan hơdră anai le\ hơmâo tơlơi gum djru prong biă mă mơng ling tơhan pơgang guai dêh ]ar.

Amăng bơyan hơjan [ơi kual C|ư\ Siăng, amăng sang do\ pơdong mă hăng kram pơđing pơđe, amai Y Ban, djuai ania Jeh-Triêng [ơi plơi Đak Ga, să guai lo\n ia Đak Nhoong, tơring glông Đak Glei, tơring ]ar Kontum [u hmao thâo ôh, Jơlan hơdră ‘’Gum hro\m hăng đah kơmơi guai dêh ]ar rơwang thun 2018-2020’’ thâo abih tơlơi tơnap mơng sang ano\, nao tơl sang djru gơmơi ngă sang.

Amai Y Ban ol kơdol ră ruai, dong mơng rơkơi `u rơngiă, dua am^ ană `u hơdip gơnang kơ đang hmua yơh.

Kông ngăn [u hơmâo, [u hơmâo pran c\i mă bruă lơi, yua anun pơkra sang do\ phrâo rơpơi hai `u [u khin rơpơi lơi.

Thâo kjăp anih anai, thâo sang ano\ amai Y Ban, Puih kơđông pơgang guai Đăk Nhoong le\ anih pơke\ nao rai kiăng amai hơmâo arăng djru ngă sang khăp pap.

Tơngan `u tơtư\ djik djă bơnal pơ ala kơ sang do\ phrâo hơmâo nua 50 klăk prăk, amai Y Ban ol kodol ră ruai:

‘’Sang kâo anet kah hăng sang atông, hơjan [le\, yik yôk. {u hơmâo ano\ hơget c\i ngă. Ngă hmua, ngă pơdai kơnong rông ană đôc\, hyu e\p prăk [udah ngă hơget le\ [u anăm ngă ôh. Bơni biă mă, tơdơi anai kâo hơmâo sang do\ laih’’.

{ing apăn bruă ling tơhan Puih kơđong pơgang guai Daknông ngui ngor adoh soang hro\m hăng [ing đah kơmơi amăng khul.

Jơlan hơdră ‘’Gum hro\m đah kơmơi guai dêh ]ar rơwang thun 2018-2020’’ hơmâo Khul pơlir hơbit đah kơmơi ngă hro\m hăng Anom git gai tơhan pơgang guai Kontum pok pơhai ngă [ơi 5 boh să guai lo\n ia, kah hăng: Rờ Kơi, Mô Rai tơring glông Sa Thầy; Đăk Blô, Đăk Nhoong tơring glông Đăk Glei hăng să Đăk Dục tơring glông Ngọc Hồi.

Bruă anăp nao le\ pơtô pơblang kiăng thâo hluh; pơtop brơi tơlơi rơgơi bruă kơ [ing đah kơmơi amăng khul thâo ako\ pơdong sang ano\ mơ-ak; wai lăng tơlơi tơkeng weng; pơđ^ kyar bơwih [ong tơbiă anăn [un rin hơđong kjăp…

Lăi nao tơlơi ngă hro\m mơng tơhan pơgang guai amăng bruă pok pơhai ngă tui jơlan hơdră, yă Trần Thị Phong Lan, Kơ-iăng Khoa Khul pơlir hơbit đah kơmơi Kontum brơi thâo:

‘’Tơhan pơgang guai hăng pran jua thâo khăp laih anun gơgrong bruă, [ing gơmơi mưn amăng pran jua le\ [ing adơi ayong lơ\m ngă hro\m pok pơhai gơgrong bruă biă mă, djơ\ mơnuih djơ\ bruă.

Hơdôm bruă pok pơhai kiăng ngă lêng ngă hro\m kjăp mơng adơi ayong ling tơhan [ơi Puih kơđông pơgang guai. {ing adơi ayong djru ba [ing apăn bruă amăng khul kiăng ngă bruă tu\ yua hloh [ơi să guai lo\n ia’’.

Amai Y Ban mă prăk djru man pơdong sang do\ khăp pap mơng Jơlan hơdră.

Hro\m hăng bruă djru rơmô tuh ană kơ đah kơmơi djuai ania [iă amăng khul hrưn đ^ tơtlaih mơng [un rin hơđong kjăp; bruă pơkă lăng tơlơi suaih pral, pơjrao tơlơi ruă rim thun sa wơ\t kơ đah kơmơi hăng c\ơđai anet; brơi prăk kơ c\ơđai sang ano\ tơnap samơ\ hrăm rơgơi…’’Gum hro\m hăng đah kơmơi guai lo\n ia rơwang thun 2018 – 2020’’, ling tơhan pơgang guai Kontum ăt djru yôm amăng bruă sme lăng tơlơi hơmâo sit nik, pơtô brơi bruă ngă.

Thượng tá Phạm Văn Lâm, Kơ-iăng khoa kjăp bruă kơđi ]ar, Anom bruă git gai tơhan pơgang guai Kontum brơi thâo, kiăng pơhlôm hơdôm bruă hơmâo tu\ yua kơ đah kơmơi amăng khul, bruă prăp lui lêng hơmâo [ing apăn bruă kơnuk kơna, ling tơhan măng Puih kơđông pơgang guai ngă tui hăng pran jua gơgrong bruă kơtang biă mă:

‘’Ling tơhan pơgang guai nao lăng tơl anih, thâo kjăp tơlơi hơdip mơda mơng djuai ania [iă lăi hro\m hăng sang ano\ [ing đah kơmơi amăng khul [ơi hơdôm boh să, plơi pla c\i guai lo\n ia.

Thâo tơlơi kiăng hăng bruă kiăng hloh c\i djru. Dong mơng bruă sem lăng jing ako\ pơdong jơlan hơdră, hơdră mă bruă rơđah rơđông, sit nik c\i pok pơhai ngă tui tu\ yua jơlan hơdră anai’’.

Amăng tal hyu mă bruă tui Jơlan hơdră ‘’Gum hro\m đah kơmơi guai lo\n ia rơ wang thun 2028-2020’’ amăng rơnuc\ blan 6 phrâo rơgao, [ơi 5 boh să guai lo\n ia tơring ]ar Kontum, lu hơbô| bruă ‘’đah kơmơi gum hro\m hăng Ling tơhan pơgang guai pơgang guai lo\n ia, gong guai hăng pơgang brơi ayuh hyiăng lo\n adai’’, ‘’{ut pơlir hơbit đah kơmơi pla hơbơi plum mơboh jor’’ hơmâo ako\ pơdong;

10 boh rơdêh tang wang brơi kơ c\ơđai hrăm hră rin [un hrăm rơgơi; 10 boh sang khăp pap; 50 boh sang juă glai nua rơgêh djru kơ sang ano\ đah kơmơi amăng khul bưp tơnap tap…

Rơgao rơbêh 600km jơlan nao pơ să Đăk Nhoong, tơring glông Đăk Glei ngă hro\m hăng Jơlan hơdră ‘’Gum hro\m đah kơmơi guai lo\n ia rơwang thun 2018-2020’’, amai Bùi Thị Hạnh, Kơ-iăng khoa Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring ]ar Đồng Nai ol pran jua yua tơlơi thâo pơpu\, thâo lăng mơng [ing apăn bruă ling tơhan pơgang guai.

Amai Hạnh brơi thâo, pơđu\ glăi tơlơi khăp mơng ling tơhan hăng mơnuih [on sang [ơi anai, Khul pơlir hơbit đah kơmơi tơring ]ar Đồng Nai amra ngă lu bruă gum hro\m hăng đah kơmơi [ơi anai:

‘’Gơmơi hyu iâu pơthưr amăng djo\p gưl Khul djru ngă hro\m hăng jơlan hơdră anai. Hăng rơnoh prăk gơmơi djru le\ prăk apah sa hrơi mă bruă laih anun hăng đah kơmơi amăng khul rim c\ô mơnuih 2.000 prăk.

Hăng Khul Đồng Nai [ing gơmơi, rơngiao mơng bruă jao kơ mơnuih apăn bruă amăng khul đah kơmơi tơring ]ar le\ [ing apăn bruă amăng Khul [ing gơmơi ăt ngă gêh gal kiăng adơi amai nao hro\m [uh [ơi mơta hơdôm tơlơi tơnap tap, tơlơi kiăng hloh kiăng [ing ta djru ba, ngă pran jua hro\m hơbit amăng khul đah kơmơi’’.

Hro\m hăng Jơlan hơdră ‘’Gum hro\m hăng đah kơmơi guai lo\n ia rơ wang thun 2018-2020’’ hơdôm thun laih rơgao, tơhan pơgang guai Kontum ăt gir ngă lu jơlan hơdră, bruă mă djru mơnuih mơnam, djru pơplih phrâo tơlơi hơdip mơda mơng mơnuih [on sang hơdip kơtoai guai dua boh dêh ]ar ngă gơyut Lao hăng Kur.

Dong mơng bruă anai, ling tơhan pơgang guai Kontum hơmâo lu mơnuih djru ba ană plơi man pơdong tơlơi hơdip trơi pơđao yâo mơ-ak, rơnuk rơnua guai lo\n ia jai hrơi hơđong kjăp./.

                                                                           Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr