VOV4.Jarai - Hăng mrô mơnuih rơbêh kơ 535 rơbâo c\ô mơnuih, djuai ania [iă hơmâo rơbêh kơ 53%, Kontum le\ tơring ]ar hơmâo tơlơi bơwih [ong huă mơnuih mơnam tơnap hloh pơhmu hăng hơdôm boh tơring ]ar pơko\n [ơi kual C|ư\ Siăng. Lơ\m anun, thun 2019 nua gơnam tam kah hăng kơphê, kơsu, tiu…rơgêh biă mă, bơbec\ prong kơ mơnuih ngă hmua.

Khă hnun, hăng tơlơi gum djru mơng gong gai [on lan, khul, grup apăn bruă laih anun tơlơi gir run mơng rim c\ô mơnuih [on sang, tơlơi bơ wih [ong huă tơring ]ar Kontum amăng thun 2019 ăt đ^ kyar lu mơn.

Thun 2019, [ơi anăp nua gơnam kah hăng kơphê, kơsu, tiu trun nua, tơring ]ar Kontum pơsur hơdôm anom bơwih [ong hăng mơnuih [on sang pơkra gơnam klă hloh c\i pơđ^ nua gơnam, plai [iă huac\ prăk.

Hăng 8 sang măi pơkra tơpung hơbơi plum; 7 sang măi pơkra kơphê prong, 100 anih pơkra anet; 7 sang măi pơkra kơtăk kơsu…lêng mă gơnam hơmâo mơng tơring ]ar soh ba pơkra, pơhlôm mrô gơnam ba s^ hu\i arăng pơjuă nua.

Bruă blung a tơring ]ar hơmâo pơkra gơnam hmư\ hing mơng rim boh să ăt djru kơ mơnuih ngă hmua ba s^ gơnam amu` hloh mơn. Yua hnun, prăk pơhrui glăi yap tui ako\ tui mơng tơring ]ar Kontum ăt đ^ mơn, mơng rơbêh 37 klăk prăk thun 2018 đ^ 41 klăk prăk amăng thun 2019.

Yôm hloh le\ tơlơi hơdip mơng mơnuih [on sang, biă mă `u mơnuih [on sang djuai ania [iă do\ pơ kual ataih, kual tơnap bơwih [ong hơđong kjăp hloh laih anun ăt đ^ kyar mơn. Ayong A Đổm, djuai ania Giẻ-Triêng, plơi Đăk Tum, să Đăk Môn, tơring glông Đăk Glei, brơi thâo: 

“Thun 2019 nua djop mơta gơnam trun, bưp lu tơlơi tơnap biă mă. Khă hnun, hăng tơlơi gir run, tơlơi hơdip mơnuih [on sang pơplih phrâo rơđah rơđông mơn. kiăng hơmâo tơhnal pơsit le\ amăng thun 2019 hơmâo 8, 9 boh sang man phrâo. Prăk pơhrui glăi đ^ mơn, tơlơi [ong huă mơng neh met wa ăt klă hloh mơn”.

Wai lăng kơphê pla [ơi lo\n rơ-ơ\ [ơi kual mơnuih djuai ania [iă do\ c\i tơring glông Kon Plong, tơring ]ar Kontum.

Thun 2019 khă mơng bưp lu tơlơi tơnap samơ\ tơring ]ar Kontum ăt hơmâo 12/13 tơlơi pơkă pơđ^ kyar mơ\ Hră pơtrun mơng Khul khua pơ ala mơnuih [on sang tơring ]ar kiăng ngă. Rơnoh pơđ^ kyar bơwih [ong huă mơng tơring ]ar hơmâo tơlơi pơplih prong, đ^ 9,96%.

Blung a prăk pơhrui mơng Kơnuk kơna dưi ngă laih anun rơgao mrô pơkă 3.000 klai prăk, lu hloh kơ mrô prăk pơkă lăng blung a le\ 26%. Tơring ]ar ăt ako\ pơdong kual pơkra phun jrao hơmâo 750 ektar hăng mrô gơnam pơhrui glăi rơbêh 3.900 tơn aka [u yap tom Sâm Ngọc Linh ôh.

Ako\ pơdong phrâo 243 anih bơwih [ong s^ mdrô hăng mrô prăk pơkă truh pơ alin rơbêh 5.000 klai prăk. Ơi Võ Thanh Chín, Khua khul tơhan hơđăp, ding kơna pơ ala mơnuih [on sang tơring ]ar Kontum pơsit yôm hơdôm tơlơi dưi ngă amăng thun 2019 tui anai:

“Thun 2019, [ing ta hơmâo giăm 10%, anai le\ rơnoh pơkă prong biă mă lơ\m anun Hră pơtrun mơng khua mua pơ ala mơnuih [on sang tơring ]ar amăng ako\ thun le\ 9%. {ing ta dưi ngă laih anun ngă rơgao 12/13 hơnong pơkă. Kơ prăk pơhrui yap tui ako\ mơnuih kiăng hơmâo le\ 40 klăk prăk, samơ\ ră anai [ing ta dưi hơmâo 41 klăk prăk. Hro\ trun mrô sang ano\ rin ăt hơmâo rơbêh 4%. Anun le\ hơnong pơkă phun amăng bruă pơđ^ kyar bơwih [ong huă mơng tơring ]ar”.

Ba apui lơtrik glăi pơ kual ataih tơring ]ar Kontum.

 Nua kơphê trun, mơnuih ngă hmua Kontum pla plah phun boh troh amăng đang kơphê.

Pơtrut tui hơdôm tơlơi dưi ngă amăng thun 2019, thun phrâo 2020 tơring ]ar Kontum gir hơmâo rơnoh đ^ kyar rơbêh 12%; prăk pơhrui kơ Kơnuk kơna hơmâo rơbêh 3.500 klai prăk; nua gơnam ba s^ kơ dêh ]ar tac\ rơngiao hơmâo 150 klăk dolar Mi; prăk pơhrui glăi yap tui ako\ mơnuih hơmâo rơbêh 45 klăk prăk; mrô sang ano\ rin truh abih thun 2020 trun mơng 3 - 4% laih anun hơmâo thim să plơi pla phrâo.

Kiăng dưi ngă hơdôm tơlơi pơkă anai, mơng blung a, mơng ako\ blan thun 2020 mơtăm yơh, gong gai [on lan pok pơhai bruă mă [ơi djop anih, pơtrut pơđ^ kyar tơlơi bơwih [ong.

Siu H’Mai: Pơblang hăng pôr