VOV4.Jarai - Lơ 16/3 laih rơgao, tơring c\ar Kontum pioh hơdor glăi 45 thun hrơi pơklaih rơngai. Amăng 45 thun laih rơgao Ping gah, gong gai, ling tơhan hăng mơnuih [on sang tơring c\ar Kontum hơmâo djă pioh pran gum pơgôp, ha pran sa jua, gum tơngan hro\m man pơdong plơi pla jai hrơi trơi pơđao, pơđ^ kyar.

Amăng kual lo\n Sa Thầy, anih mơ\ amăng rơnuk blah wang bơkơdong glăi ayăt Mi, r^m kơc\ong c\ư\, ia krông c\oh hnoh [ơi anai lêng pơđo\m glăi hơdôm tal blah dưi hing ang ră anai glăk pơplih phrâo.

Djop thun lêng tui anun soh, amăng hơdôm hrơi blan 3 hing ang, tơhan hơđăp Nguyễn Ngọc Hưng, do\ [ơi [ut plơi 4, tơring kual Sa thầy, tơring glông Sa Thầy pioh hrơi mông nao c\uă glăi hơdôm anih blah wang hing ang đưm hlâo adih.

Jơlan nao pơ tơring glông Sa Thầy

Ră anai 71 thun laih samơ\ ơi Nguyễn Ngọc Hưng ăt do\ a`răng găng. Hăng rơdêh thut `u pô, kơnong amăng ha mơguah `u dưi đuăi mơng kual kơdư mrô 995 Chư Tan Kra, găn nao tơdron rơdêh por đưm Kleng, laih anun nao pơ kơc\ong c\ư\ mrô 1015 (Charles) hăng 1049 (Delta).

Anai le\ hơdôm anih blah wang hing ang, pơđo\m glăi hơdôm tal blah dưi mơng ling tơhan hăng mơnuih [on sang amăng rơnuk blah ayăt Mi [ơi kual lo\n Sa Thầy.

Ơi Nguyễn Ngọc Hưng brơi thâo, r^m blan sang ano\ `u pơhrui giăm 45 klăk prăk mơng hmua pla kơsu 10 ektar. Tơlơi hơdip kơ sang ano\ jơnap laih, yua anun `u juăt đuăi hyu kiăng kơ nao c\uă [ing tơhan go\p hơđăp hơmâo tuh rơyuh pran jua, pơsăn drơi jăn [ơi tơdron blah wang đưm đă ră hlâo adih hăng pơ-ưng ang biă mă hơdôm tơlơi pơplih phrâo [ơi kual blah ngă đưm hlâo anai:

Rơnuk tơdơi kơ blah wang pơhmu hăng ră anai phara biă mă. Hlâo adih jơlan nao rai [u hơmâo tui ră anai hăng lăng kar hăng jơlan plơi prong mơtăm. Tơlơi hơdip kơ mơnuih [on sang mơ-ak klă biă mă dong mơng thun 2001 truh ră anai.

Tlâo, pă thun giăm anai tơlơi hơdip jai hrơi pơplih phrâo, [ô| mơta tơring glông hru\p hăng hơdôm [on lan kual dơnung mơtăm yơh. Tơlơi hơdip hơđong, mơnuih [on sang hur har pran jua mơ-ak. Mơnuih mă bruă ră anai [ơi Sa Thầy le\ mă bruă tu\ yua biă mă.

Mơng sa boh [on lan rơnuc\ giăm guai hăng dêh c\ar Kur hăng rơbêh 42.000 c\ô ako\ mơnuih, amăng anun mơnuih djuai ania [iă truh pơ rơbêh 57%; tơring glông Sa Thầy hơmâo 11 boh să amăng anun 7 boh să tơnap tap, tơlơi hơdip bơwih [ong huă gơnang nao bruă ngă hmua.

Hơdôm thun giăm anai yua kơ thâo mă yua hơdôm tơlơi dưi, tơring glông Sa Thầy hơmâo hrưn đ^ pơplih phrâo. Truh rơnuc\ thun 2019 prăk pơhrui r^m ako\ mơnuih [ơi tơring glông giăm 38 klăk prăk, mrô sang ano\ [un rin hro\ trun pơ gu\ 14%. Tơring glông hơmâo laih 2 boh să anun le\ să Sa Sơn hăng Sa Nhơn tui hơnong pơkă plơi pla phrâo.

Tơring kual Sa Thầy anet aneo đưm hlâo adih, amăng rơnuk blah wang hơmâo tơdron rơdêh por Kleng le\ anih kơsung blah kơtang kơplah wah ling tơhan dêh c\ar hăng ayăt ră anai hrưn đ^ jing plơi pla hiam klă hăng 11.000 boh sang. Ơi Bùi Quốc Tường, Khua Jơnum min mơnuih [on sang tơring kual Sa Thầy brơi thâo:

Anih pioh hơdor tal blah dưi [ơi Kleng

Bruă pơplih phrâo mơng tơring kual amăng thun blan laih rơgao [uh tong ten biă mă. Mơng man pơkra anih anom, jơlan glông truh pơ djă pioh gru grua lêng kơ hơmâo tuh pơ alin ha wo\t.

Kiăng kơ ba truh tơlơi yôm tui ră anai, blung hlâo le\ hơmâo tơlơi gum gru mơng mơnuih [on sang lơ\m ngă tui tơlơi c\râo trun mơng tơring glông, mơng tơring c\ar amăng bruă pơplih pơkra glăi, pok prong anih do\ hơdip.

 Amăng 2 thun mơng thun 2018 -2019 hơmâo tuh pơ alin giăm 200 klai prăk man pơkra jơlan glông hro\m hăng hơdôm ring bruă pơko\n anun le\ Sang djă pioh boh thâo gru grua, Sang pơplông bơrơguăt drơi jăn, Anih pioh hơdor tơhan djai pơsăn drơi jăn laih dong sang s^ mơdrô, tơdron pơdu\ pơgiăng mơnuih.

Truh ră anai tơring glông Sa Thầy le\ [u djơ\ [on lan rơnuc\ dong tah. Jơlan amăng tơring glông ră anai hơmâo pơkuh hăng jơlan mrô 14C kơtuai giăm guai hăng dêh c\ar Kur, găn nao tơring glông Ngọc Hồi laih dong đuăi nao tơring glông Ia H’Drai lêng kơ dưi đuăi nao rai mơ-ak hruah amăng bơyan phang [udah hơjan hlim.

Hơmâo jơlan, apui lơtrik, bruă s^ mơdrô gơnam tam pơtrut bruă ngă hmua pơđ^ kyar. Sa Thầy ră anai le\ kual bơ wih [ong huă ngă đang hmua prong hloh amăng tơring c\ar Kontum hăng rơbêh 7.000 ektar hmua pla plum, giăm 12.000 ektar hmua pla kơsu …

Pơđ^ kyar ngă hmua pơlir hăng bruă bruă pơkra pơjing s^ mơdrô nua yôm gơnam tam đang hmua, ră anai amăng tơring glông hơmâo 2 boh sang măi pơkra pơjing tơpung hơbơi plum hăng 3 boh sang măi kuar kơtăk kơsu pơhlôm bruă blơi mut gơnam tam đang hmua mơng mơnuih [on sang.

Tơring kual Sa Thầy, tơring glông Sa Thầy ră anai

Ơi Nguyễn Ngọc Sâm, Khua git gai Ping gah tơring glông Sa Thầy bơră ruai tom kơ bruă pơđ^ kyar tơring glông pơ anăp anai.

Amăng bruă ngă hmua đing nao pla phun kơsu. Pơđ^ kyar hơđong kjăp đang hmua pla phun plum kiăng kơ hơmâo djop hơbơi plum brơi kơ sang măi pơkra pơjing. Pơtrut pơđ^ kyar ngă hmua mă yua boh thâo phrâo. Rông hlô mơnong hăng pơkra ia tơsâo rơmô amăng kual.

Gah kual lo\n glai rưng pơtrut pla glăi kyâo glai kiăng gom mơtah mơda [ơi hơdôm kual lo\n rơngiă kyâo glai. Amăng bruă man pơdong plơi pla kiăng gir run amăng rơwang bruă blung a tuh pơ alin man pơkra anih anom, jơlan glông tui djơ\ hăng tơlơi pơkă, kho\m pơhưc\ prăk kak tuh pơ alin.

Mơng kual blah wang djruh trun lu [om m^n, ia jrao măt, 45 thun tơdơi kơ rơnuk blan wang ră anai glăk tong krah bơyan không phang samơ\ amăng kual lo\n Sa Thầy ăt do\ mơtah mơda phun kyâo pơtô. Ping gah, gong gai, ling tơha, mơnuih [on sang glăk gir run hrưn đ^ pơplih phrâo amăng tơlơi bơwih [ong huă hăng man pơdong plơi pla jai hrơi trơi pơđao yâo mơ-ak.

Siu Đoan: Pơblang hăng pôr