VOV4.Jarai-Pơphun hăng ngă bruă ba glăi boh tu\ yua sit nik amăng hrơi blan hmar biă mă, Tơlơi hơkru\ blan sơpăn thun 1945 hơmâo pioh glăi lu tơlơi hrăm yôm pơphăn kơ ping gah hăng mơnuih [on sang ta, amăng anun hơmâo tơlơi hrăm gum pơgôp djuai ania, lăng kơ mơnuih [on sang yơh phun.

Tơlơi hrăm anai ăt dưi ngă tui amăng rơnuk blah ayăt Prang, ayăt Mi hăng man pơdong lo\n ia rơnuk bơblih phrâo laih anun mut phung jar kơmar.

Hơdor glăi hơdôm hrơi anai, ơi Hoàng Ngọc, thun anai rơbêh 80 thun laih, do\ pơ să Tân Trào, tơring glông Sơn Dương, tơring ]ar Tuyên Quang ră ruai glăi:

Sui mơng anai 72 thun pơ klôn adih, Wa Hồ dong mơng Cao Bằng glăi pơ Tuyên Quang pioh git gai bruă hơkru\ đơ đam dêh ]ar ta.

Lơ\m anun, [ing apăn bruă nao jơnum ruah khoa Quốc dân Đại hội do\ pơ sang gơ`u hăng sang ano\ pơko\n iao gah.

Hrơi anun, abih bang mơnuih [on sang lêng kơ dong yua bruă hơkru\ soh. {ing ơi tha yă dôn ngă bruă hơkru\ pơtô lăi ană bă nao ngă bruă hơkru\, hlăk ai mut phung hơkru\, [ing đah kơmơi  tăp pơdai hơdơi braih, tơnă asơi kơ [ing tơhan, [o# đo#i.

Ơi Ngọc le\ lơ\m anun kiah 10 thun đô] ngă bruă nao kiă kơbao hăng krăp lăng tơdah [uh mơnuih [u thâo krăn pô, mut amăng plơi khom lăi pơthâo tơhan hơkru\, [o# đo#i thâo. Hơdor glăi hrơi mơak kơdok kơdor anun mơng Bruă hơkru\ blan sơpăn, `u lăi:

‘’Kâo hơdor glăi lơ\m glăk prăp lui Jơnum khoa moa gơnong dlông hăng jơnum Quốc dân Đại hội, pơ anai, mơnuih amăng plơi [u dưi tơbiă pơ rơngiao, mơnuih mơng rơngiao [u dưi mut amăng plơi, [ing tơhan hơkru\ glăi lêng kơ hơmâo mơnuih ba jơlan soh.

{ing khoa moa pơtum [ơi sang gơmơi. Djop bruă prăp lui, djop tơlơi dong yua tơhan hơkru\ soh. Tơbiă pơ anih jơnum, wa Hồ pơtă pơtăn bruă hơge\t thơ, mơnuih [on sang ngă tui soh.

Dong mơng bruă rơnăk plơi pla anih do\, mơnong [ong huă. Giong anun, jơnum ruah khoa pơphun, hơmâo khul khoa moa ba nao braih, mơnu\ hăng sa drơi rơmô pơpu\ kơ mông jơnum.

Wa Hồ dong mơng kơnưl dlông trun nao mă tơngan djop mơnuih, bơni kơ ană plơi pla yua djru kơ bruă hơkru\’’.

Yua je\ giăm hăng mơnuih [on sang, kơnang kơ mơnuih [on sang, pơđ^ tui tơlơi kơtang mơng mơnuih [on sang, anun yơh Ping gah hơmâo git gai mơnuih [on sang dêh ]ar ta ngă bruă hơkru\ blan sơpăn thun 1945 tu\ yua sit nik.

 Ơi Vũ Oanh, khoa hơđăp grup khoa moa pơ ala bruă hơkru\ mơng Hà Nội, nao jơnum ruah khoa ping gah Quốc dân Đại hội [ơi Tân Trào, khoa apăn bruă kơđi ]ar, khoa hơđăp apăn bruă ping gah ră ruai glăi:

Tơlơi hơkru\ blan sơpăn, lơ\m ping gah aka lăi pơthâo rơđah ôh bruă git gai, kiah hơmâo 5 rơbâo ]ô mơnuih ping gah, kơnang kơ khul blah ngă Việt Minh iâu pơtum 20 klăk ]ô mơnuih [on sang ngă bruă hơkru\, aka [u hơmâo djơ\ ôh amăng gru grua đưm dêh ]ar ta djơh hăng anun.

Ơi Vũ Oanh lăi pơtong, mơnuih [on sang yơh djru kơ bruă hơkru\ dưi truh kih, `u lăi:

‘’Jơnum ruah khoa Quốc dân Tân Trào jing jơnum ruah khoa mơng khul gum pơgôp, gum pơgôp prong mơnuih djuai ania.

Wa Hồ pơtum, dưm bruă mă gum pơgôp pioh sua mă tơlơi git gai lo\n ia tu\ yua. Hăng tơlơi iâu đ^ ‘’Gum pơgôp, gum pơgôp, gum pơgôp prong; tu\ yua, tu\ yua jing tu\ yua prong hloh’’ laih anun khom kơnang kơ mơnuih [on sang, pơđ^ tui pran kơtangmơng  mơnuih [on sang kiăng sua mă tơlơi dưi laih anun hơmâo mơnuih [on sang le\ dưi hơmâo djop bruă.

Mơnuih [on sang ngă pô kơ bruă hơkru\ laih anun pơtrut đ^ bruă hơkru\ dưi tu\ yua sit nik’’.

Lăng kơ mơnuih [on sang yơh jing phun, gum pơgôp, pơtum mơnuih [on sang hăng mă pran jua ta pơklaih rơngai kơ [ing ta pô, bruă hơkru\ blan sơpăn hơmâo pơjing rai tơlơi hơkru\ djop anih, [u kah pơpha djuai ania, tơlơi đăo, khul mơnuih, djop gưl mơnuih [on sang.

Tơlơi kơsung blah anun [uh rơđah pran jua mơng mơnuih [on sang djop djuai ania amăng dêh ]ar. Kơ-iăng nai prin tha, nai pơtô djă anăn tơlơi pơpu\ nai kơ mơnuih [on sang ơi Lê Mậu Hãn lăi le\:

‘’Tơdơi kơ Japanê pơblư\ h^ [ing Prang, mông anun yơh bruă hơkru\ kơtang biă mă. Wa Hồ  krăp lăng tong ten biă mă bruă mă mơng djuai ania ta.

Amăng bruă jak iâu tơlơi gum pơgôp mơnuih [on sang, gah yu\ kơ hla kơ phung hơkru\ Việt Minh, mơng ping gah, dong mơng anun  jak iâu abih bang mơnuih [on sang, pơđ^ hla kơ djuai ania, pơtum pran jua kơtang abih bang mơnuih  [on sang, khă mơnuih ngă bruă, mơnuih [on sang, mơnuih thâo hră hai, mơnuih s^ mơdrô anet [udah [ing pơdrong asah hai…hlơi hơmâo pran jua khăp kơ lo\n ia le\ lêng kơ dưi jak iâu ngă hrom bruă pơklaih lo\n ia Việt Minh soh’’.

Sa tơlơi hrăm dlam biă mă kơ pran jua thâo gum pơgôp, lăng kơ mơnuih [on sang ngă phun mơng bruă hơkru\ blan sơpăn dưi djă pioh hăng pơđ^ hloh amăng rơnuk lo\n ia ta rơngai laih anun tơdơi kơ 30 thun bơblih phrâo lo\n ia ta tui hăng tơlơi pơtrun ‘’Amu` dơ\ pă [u hơmâo mơnuih [on sang ngă ăt lui mơn, tơnap kar hơge\t hai mơnuih [on sang ngă le\ giong soh’’.

Khă hnun, rơnuk bơblih phrâo, lu mơnuih apăn bruă [u hơmâo pơpu\ yôm ôh tơlơi hrăm anai. {ơi mông jơnum ruah khoa ping gah tal 12 dêh ]ar ta hơmâo pơ]râo rơđah, ră anai tơlơi ngă ang [u je\ giăm ană plơi mơng mơnuih ngă khoa, mơng lu khoa moa apăn bruă kơnuk kơna, mơnuih ping gah.

Tơlơi dưi mơng mơnuih [on sang mơng lu anih, lu bruă ngă do\ ngă soh glăi. Yua kơ anun, Jơnum ruah khoa ping gah tal 12 dêh ]ar ta pơtong:

‘’Ăt pơđ^ tui tơlơi dưi kơ mơnuih [on sang, pơgang tơlơi dưi kơ abih bang mơnuih mơnam, tơlơi dưi mơng kơnuk kơna jing mơng mơnuih [on sang.

Tơlơi dưi mơnuih [on sang khom ngă tui djop, ngă tui khut khăt. Pơgang klă, pioh kơ mơnuih [on sang ngă hrom amăng djop bruă mă, pơsit mă tơlơi dưi amăng bruă mă pơgang tơlơi dưi kơ gơ`u pô.

Ơi Phạm Thế Duyệt khoa apăn bruă ding jum kơđi ]ar, khoa anom bruă wai lăng djop djuai ania mơnuih mơnam hơđăp Việt Nam lăi:

‘’Yôm hloh le\ bruă pơđ^ tui tơlơi dưi kơ mơnuih [on sang, Ping gah git gai samơ\ khom pơđ^ tui tơlơi dưi kơ mơnuih [on sang.

Kơnong pơđ^ tui tơlơi dưi kơ mơnuih [on sang kah dưi pơtong glăi bruă ping gah pơtrun, lơ\m ngă tui djơ\ hă [u djơ\.

Kâo [u hơmâo đing đăo ôh samơ\ kâo pơmin le\ hơmâo tơlơi git gai khut khăt pơđ^ tui tơlơi dưi mơnuih [on sang jing gai kal boh khoă pioh pel e\p, pơtong glăi tơlơi pơtrun mơng ping gah dưi ngă tui mơn hă’’.

72 thun laih rơgao, tơlơi dưi mơng bruă hơkru\ blan sơpăn hăng sa tơlơi hrăm gum pơgôp, lăng kơ mơnuih [on sang jing phun akha sa tơlơi hrăm dlam biă mă.

Phun ]ăt akha kjăp hnun kah tơdu\ hơđong. Ră anai, tơlơi je] ame] kiăng kơ djop anom bruă ping gah, glông amăng kơđi ]ar khom ngă tui djơ\ tơlơi dưi mơnuih [on sang ngă khoa pô pơ kual plơi pla;

ngă pơgiong tơlơi phiăn, pơpu\, pơgang kjăp tơlơi dưi ană mơnuih, tơlơi dưi hăng bruă mă mơng mơnuih [on sang./.

Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr