VOV4.Jarai - Kah hăng [ing gơmơi hmâo lăi nao amăng tơlơi ]ih hlâo, mơng Tơlơi ]râo ba 03 truh tơlơi truh Tơlơi ]râo ba 05 mơng Ding jum kơđi ]ar kơ pơtrut kơtang hrăm hăng ngă tui tơlơi pơmin, pran jua, kơnuih Hồ Chí Minh hmâo pơdah sa bôh nik, bruă hrăm hăng ngă tui Wa Hồ [u do# bôh pia đo#] ôh mơ\ `u [ơ [rư\ mut dơlăm, jing bruă mă na nao, gơgrong pô amăng bruă mă, amăng tơlơi hơd^p mơda rim hrơi mơng mơnuih apăn bruă, mơnuih ping gah hăng mơng rim ]ô mơnuih.

Tơlơi ]ih 2 amăng hơdôm tơlơi ]ih lăi nao kơ bruă ngă tui Tơlơi ]râo ba mrô 05 mơng Ding jum kơđi ]ar, anăn `u “Hrăm hăng ngă tui Wa Hồ: {u djơ\ kơnong kơ tơlơi pơhiăp đo#] ôh” lăi kơ bôh yôm anai.

Hrăm hăng ngă tui tơlơi pơmin, pran jua, kơnuih Hồ Chí Minh [ơi lu tơring ]ar, [ôn prong, anom bruă hmâo [ơ [rư\ mut dơlăm amăng tơlơi pơmin, tơlơi thâo thăi hăng dưi mă yua amăng bruă mă rim hrơi mơng mơnuih apăn bruă, mơnuih ping gah.

Kơ-iăng Khoa Sang ia jrao prong tơring ]ar Quảng Ninh – Đặng Thị Thuý ruai glăi:

“Hrăm tui gru Wa Hồ pơke\ amăng bruă mă rim hrơi, rơđah đông hăng bruă mă mơng pô `u bơwih brơi kơ mơnuih duam ruă hiưm hơpă.

Thun 2018, Ping gah Sang ia jrao prong tơring ]ar Quảng Ninh hmâo rơkâo laih 5 hơdră [uh rơđah hloh amăng bruă Hrăm hăng ngă tui tơlơi pơmin, pran jua, kơnuih Hồ Chí Minh.

Hơdôm hơdră anai djru klă biă amăng bruă pơđ^ tui ano# kơja\p bruă pel e\p tơlơi duam ruă [ơi Sang ia jrao prong tơring ]ar Quảng Ninh.

Hơdôm bôh thâo anai hlâo adih akă dưi pok pơhai ôh, hmâo hơdôm mơnuih duam ruă khom ba nao pơ\ sang ia jrao dlông hloh [udah hmâo mơnuih ruă đa [u  ba nao sang ia jrao dlông hloh ôh, [u dưi pơjrao amra ba truh kơ djai, gơnang kơ hmâo hơdră phrâo anai mơnuih ruă dưi pơjrao [ơi anai mơtăm.

Ngă tui bôh thâo anai, mơnuih ruă [u rơngiă lu prăk, plai [ia\ ba nao pơ\ anih dlông hloh anun be\ tơlơi rơgao hơnong mơnuih ruă gah sang ia jrao dlông hloh”.

Amai Hoàng Thị Hoa, Khoa Sang hră gưl 2 să Ninh An, tơring glông Hoa Lư, tơring ]ar Ninh Bình brơi thâo:

“Amăng bruă ngă tui gru hiam pran jua Wa Hồ, rơđah rơdông rim rơwang hrơi tơjuh sang hră leng kơ pơ phun jơnum kơkuh khăn gru ako# rơwang hrơi tơjuh, amăng anun hmâo bôh yôm ]ơđai sang hră [udah nao pơtô  ră ruai kơ gru hiam pran jua Hồ Chí Minh hmâo ngă gru rơđah phrâo hăng jăm [uah pơtă pơtăn hơdôm bruă akă  dưi ngă.

Rim tal sang hră hmâo pơ phun ră ruai kơtuai akhan kơ gru hiam pran jua Hồ Chí Minh brơi [ing ]ơđai sang hră . Rim thun hrăm [ia\ biă mă `u 1 wo\t pơ phun bruă pơplông anai.

{ing gơmơi pơ phun ruah mă pơtô gru hiam pran jua Hồ Chí Minh amăng hơdôm tơlơi hrăm kah hăng Ngữ Văn, Lịch Sử, Giáo dục Công dân, Âm nhạc”.

Samơ\, [u “lăi” le\ dưi “hrăm tui” mơtăm ôh mơ\, anun le\ sa glông bruă, jing tơlơi gir run pơhra\m drơi pô mơng rim mơnuih apăn bruă, mơnuih ping gah, rim khul gru\p Ping gah. Rơngiao hơdôm bruă pơ]eh phrâo mơng hơdôm khul gru\p Ping gah, mơng rim mơnuih mơbruă le\ hơdôm hơdră “Khul Ping gah 4 klă”; “Khul Ping gah 3 klă, 3 [u hmâo”, “Mơnuih ping gah ]ung ba m[s”, “Mă tui bruă pô mă, ngă gru amăng bruă mă”, “Lăng yôm bruă gơgrong, djă pioh tơpă amăng tơlơi phiăn, djơ\ hăng anăn Ling tơhan Wa Hồ”, “rim hrơi, rim mơnuih apăn bruă, mơnuih ping gah lăi sa tơlơi klă hiam, tơngan pluh mơta bruă klă”, “Hrăm tui Wa Hồ rim hrơi”, “Tơlơi  Wa Hồ pơtô ră anai đưm hlâo adih”… kah hăng tơdrông toa tô kơplah tơlơi pơblang hăng ngă tui: kơplah wah bôh pơhiăp hăng bruă mă rơđah rơđông amăng bruă hrăm tui Wa Hồ hăng ngă tui Wa Hồ.

Bơhmu kah hăng [ơi tơring ]ar Ninh Bình le\ pơsit ako# bruă phun kiăng đing nao ngă tui amăng thun anai le\  ngă gru kơ pran jua hăng bruă gơgrong ngă tui bruă mă; pơdo\ng kơnuih mă bruă  m[s, tơlơi tơpă, pơ pu\ m[s, bơwih brơi tơlơi hơd^p mơda m[s, lăi nao hrom hăng mă bruă  mơng mơnuih apăn bruă, mơnuih ping gah, mơnuih mă bruă ]ar, apăn bruă ]ar, biă `u mơnuih ba ako# hlâo.

Bơ\ [ơi tơring ]ar Hà Nam, thun 2019 anai, Gru\p apăn bruă Ping gah tơring ]ar mă phun le\ pơđ^ tui bruă mă, bruă gơgrong ngă gru  mơng pô apăn ako# hơdôm gưl; pơtrut kơtang bruă pôr pơhing hyu lăi pơhing pơke\ hăng bruă hơngah tơlơi pơhing, tơlơi pơmin soh phiăn, tơlơi pơmin [u djơ\ hăng pơdo\ng tơlơi pơmin pơ pu\ m[s, ngă tui tơlơi tơpă, bơwih brơi tơlơi hơd^p mơda kơ m[s.

 Tui hăng wa Lê Thị Thanh Hương, Kơ-iăng Khoa gru\p pơtô bruă Ping gah tơring ]ar Hà Nam, bruă hrăm hăng ngă tui Wa Hồ hmâo bơdjơ\ nao prong laih amăng bruă pơplih kơnuih mă bruă, mơng [ing apăn bruă, mơnuih mă bruă ]ar, dưi hmâo m[s ]ih djă pioh hăng pơsit prong:

“Tơlơi pơmin mơng mơnuih apăn bruă, mơnuih ping gah, mơnuih mă bruă ]ar amăng ngă tui mông mă bruă hmâo tơlơi pơplih, amăng mông jơnum ăt hmâo mơn tơlơi pơplih, nao jơnum djơ\ mông, nao mă bruă pơhlôm mông pơkă.

Hmâo hơdôm hdră kah hăng abih bang bruă samơ\ aka\ [u abih mông, anun le\ khom mă abih bruă yap wo\t gah rơngiao mông mă bruă. {ơi hơdôm bôh [irô [ơi anăp bơdjơ\ nao truh m[s le\ pran jua bơwih brơi kơ m[s klă hloh.

Mơnuih [ôn sang pơsit yôm pran jua gơgrong mơng mơnuih apăn bruă lom bưp m[s ăt kah hăng amăng pơsir bruă mă  hrơi mông ta` hloh.

Tơlơi rô nao rai kơplah wah mơnuih apăn bruă, mă bruă ]ar hăng m[s je# giăm hloh hăng pơjing pran jua đăo gơnang kơ m[s hăng [irô mă bruă bơwih brơi kơ m[s”.

Tơlơi ]râo ba 05 dưi ngă tui pơke\ hăng hơdôm Tơlơi pơtrun pơsit Ping gah dêh ]ar mrô 4 tal 11, tal 12 kơ kơtưn pơdo\ng, pơkra Ping gah  jing rai hơdôm tơlơi pơplih rơđah gru phiăn, bruă pơkă, djru  klă amăng pơđ^ kyar bơwih [ong – mơnuih mơnam, amăng bruă mơnuih apăn bruă mơng Dêh ]ar truh pơ\ tơring ]ar, [ôn prong, sa bruă mă  yôm phăn, dưi pơsit le\ “phun than mơng djop tơlơi phun than, bôh than ba truh mơng djop bôh than”.

Tui hăng ơi Lại Thế Nguyên, Khoa gum bruă Gru\p apăn bruă Ping gah, Khoa gru\p  pơ phun bruă Ping gah tơring ]ar Thanh Hoá, hơdôm bruă mă anai hmâo pơkra laih, hơkru\ pơsir hmao tlôn hơdôm tơlơi akă dưi ngă, do# tơdu muan amăng bruă pơdo\ng Ping gah.

“Lom ngă tui Tơlơi pơtrun pơsit mơng Ping gah 4 [ing gơmơi hmâo hơkru\ pơsir hơdôm tơlơi akă dưi pơtlaih amăng bruă pơ phun mơnuih apăn bruă.

Hluai tui bruă ruah mơnuih hăng jơlan gah pơplông, hluai tui tơlơi bruă pơ plih mơnuih, pơjing tơlơi tơpă amăng bruă mơnuih apăn bruă pơ plih anih mă bruă.

Rơngiao kơ ruah mơnuih apăn bruă tui jơlan pơplông, Thanh Hoá hmâo pơ plih laih, ba laih Khoa git gai Ping gah, Khoa Jơnum min m[s hơdôm bôh tơring glông [u djơ\ mơnuih [ơi anih anom pô apăn bruă hăng gưl să ăt mă bruă klă mơn.

Rơgao kơ ngă tui Tơlơi pơtrun pơsit  pran jua gơgrong mơng mơnuih apăn bruă, mơnuih ping gah amăng ngă tui bruă gơgrong dưi jao klă hloh. Pran jua bơwih brơi m[s, pơ plih bruă ]ar ăt klă hloh mơn”./.

Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang hăng pôr

http://vov4.vov.vn/jarai/chuyen-muc/dong-mong-hra-porao-trun-mro-03-truh-ko-mro-05-c145-255055.aspx