VOV4.Jarai-Tơdơi kơ tơlơi git gai mơng kơnuk kơna, pơtrun hiăp kơ djop tơring ]ar pơtrut tui [ư\  pơkra glăi bruă mă hơduah e\p ]uah amăng ia krông, pơgăn h^ tơlơi ngă sat [u rơnuk rơnua mơnuih mơnam, tơlơi hơdip mơda mơnuih [on sang ngă hmua hăng pơgang ayuh hyiăng, [ơi lu ia krông amăng kual }ư\ siăng ăt hơmâo na nao r^m hrơi arăng kuai mă ]uah, djơ djrui kơ khul [attô song nan hyu pơdu\ pơgiăng.

Amăng jơlan hơdră hlâo, [ing gơmơi hơmâo pơthâo tơlơi lo\n tơhlo\m kơtang biă mă glăk hơmâo, lăi nao kơ lu anom bruă hyu mă ]uah [u ngă tui ôh tơlơi pơtrun mơng kơnuk kơna laih anun lu anom bruă kơnuk kơna ăt pơklaih lui mơai kơ arăng ngă soh glăi, pioh kơ khul [attô song nan do\ amăng anih mơmo\t kơ tơlơi git gai wai lăng.

Pơđut kơ tơlơi ]ih anai ako\ `u ‘’Kual }ư\ siăng-Yua hơge\t hang krông tơhlo\m ]uah rơngiă’’, pô mă tơlơi pơhing phrâo Gong phun jua pơhiăp Việt Nam bưp lu anom bruă kơnuk kơna, git gai wai lăng [ơi kual }ư\ siăng kiăng hơduah tơ`a kơ ano\ pơkơđai glăi glăk hơmâo anun ră anai.

Pơwơ\t glăi tơdơi kơ hyu e\p lăng pơ djop tơring ]ar amăng kual }ư\ siăng hăng djop ]răn ia krông glăk [uh lu anih arăng hyu e\p mă, pơdu\ pơgiăng ]uah ]a ]ot [ơi tơring ]ar Daklak hăng Daknông, [ing gơmơi nao bưp Gơnong bruă wai lăng dram gơnam lo\n ia glai hăng ayuh hyiăng [ơi 2 boh tơring ]ar anai, kiăng rơkâo lăi pơthâo tơlơi pơhing brơi hră tu\ ư mă ]uah hăng bruă nao e\p lăng amăng tơlơi anai.

Pha ra biă hăng ano\ glăk hơmâo, tui hăng gơmơi [uh gah rơngiao adih, ơi Lê Đức Trung, Khoa anom wai lăng dram gơnam amăng lo\n glai hăng ia yua-Gah Gơnong bruă wai lăng dram gơnam lo\n glai ayuh hyiăng tơring ]ar Daknông lăi pơtong tui anai, tơring ]ar Daklak hăng Daknông hơmâo hră pơkôl ngă hrom, pơsir hơdôm boh [attô, song nan hyu mă ]uah tă tăn laih anun hơdră ngă hrom anai ăt glăk pok pơhai ngă tui klă biă mă:

‘’Dong mơng thun 2015 tơring ]ar Daklak hăng Daknông hơmâo k^ hră ngă hrom, anun tơdah tơring ]ar Daklak [uh [attô, song nan gah tơring ]ar Daknông nao mă ]uah ]a ]ot amăng tơring ]ar Daklak le\, amra mă jao kơ tơring ]ar Daknông pơsir kơđi laih anun gah Daknông ăt hnun mơn [uh [attô, song nan gah Daklak hyu mă ]uah ]a ]ot, mă jao glăi gah Daklak pơsir kơđi.

Hơdră ngă hrom anai, glăk pok pơhai ngă tui klă biă mă laih anun tơlơi hyu mă ]uah ]a ]ot [u hơmâo đơi dong tah hơdôm thun giăm anai’’.

Bơ Gơnong bruă wai lăng dram gơnam lo\n glai ayuh hyiăng tơring ]ar Daklak, tui hăng ơi Nguyễn Văn Thiềm, Khoa anom wai lăng dram gơnam lo\n glai lăi le\, tơlơi mơ\ hơdôm boh [attô, song nan pơtum mă ]uah [ơi ia Krông knô, ]răn găn nao kơplah wah să Ea Rbin gah tơring ]ar Daklak hăng să Nâm N’Dir gah tơring ]ar Daknông le\ [u hơmâo ôh.

Yua dah [ơi ia krông anai, atur ia adih hơmâo boh pơtâo kli, [attô mơng tơkai [u dưi đ^ nao pơ hlao ia adih ôh. Tơl [ing mă tơlơi pơhing, mă rup pơdah wơ\t phim brơi kơ gơ`u lăng, ơi Thiềm mơng thâo krăn hăng pơđao lăng lăi, sit năng ai `u hơdôm anom bruă bơwih [ong s^ mơdrô, gơ`u mă yua boh min pơtuh phă h^ boh pơtâo kli kah dưi đ^ nao rôk pơ hlao ia krông adih, Gơnong bruă wai lăng dram gơnam lo\n glai ayuh hyiăng tơring ]ar [u thâo ôh.

Ơi Thiềm ăt pơhaih mơtam, [u [iă ôh anom bruă bơwih [ong s^ mơdrô hyu mă ]uah ră anai [u hơmâo hră pơar tu\ ư ôh. Gơ`u juăt pơdjru nao rai, mă ]uah hlong glăi mơng ia krông, mă ]uah s^ blơi giong amăng hrơi  mơtam, djơ\ kah hăng [ing gơmơi [uh biă mơn.

Bơ kơ bruă hyu e\p lăng, tơ`a hơduah hăng pơsir tơlơi soh glăi anun, ơi Nguyễn Văn Thiềm brơi thâo:

‘’{ing gơmơi, anom wai lăng dram gơnam djơ\ biă kơnong wai lăng mă hră pơar đô]. Sit mơn bruă mă hyu sem lăng, hơduah e\p le\ aka [u ngă ôh, kơnong hyu e\p lăng hơdôm anom bruă laih ngă brơi hră dưi mă bruă đô].

Khă hnun, ngă bruă đơ đam amăng tơring ]ar hă aka [u dưi ôh, yua abih amăng anom kơnong hơmâo dua ]ô mơnuih anun yơh sem lăng tơdơi kơ jao hră mă bruă đô]. Bơ bruă nao sem lăng je] ame] yua kơ tơring glông, să hăng kông ang, kah hăng tơhan pơlih pơgang ayuh hyiăng, tơhan pơlih wai lăng jơlan gah ia pô ngă bruă’’.

Tui hăng tơlơi prah pơgang mơng ơi Thiềm, [ing gơmơi nao pơ sang bruă tơhan pơlih wai lăng jơlan glông, kông ang tơring ]ar Daklak. Thiếu tá Nguyễn Huy Thành, Kơ-iăng khoa anom tơhan pơlih wai lăng jơlan glông brơi thâo, tơhan pơlih wai lăng jơlan ia, gah kông ang tơring ]ar ră anai, hơmâo 2 boh kanô hăng 16 ]ô tơhan, wai lăng 180 km jơlan ia krông.

Bruă mă huăi tơnap lơi samơ\ hyu sem lăng hăng pơsir kơđi soh mơng khul [attô, song nan ngă soh ăt aka [u tu\ yua sit nik ôh, anun le\ yua mơng bruă `u pha ra hơjăn:

‘’{ing mơnuih do\ mă ]uah juăt mă bruă amăng mơmo\t mlăm, juăt hơmâo mơnuih krăo lăng sit [uh tơhan pơlih hyu tir, rô nao rai amăng jơlan ia tơnap biă mă [uh [ing gơ`u. Laih dong lu ]răn ia krông amăng tơring ]ar Daklak, bơyan hơjan le\ ia rô kơtang, hyu tir hă hu\i rơhyưt biă mă.

Bơyan không le\, ia thu, lu ]răn kanô [u thâo nao ôh. Laih dong jơlan ia krông pơ Daklak do\ raih daih [ơi tơring glông, dong mơng tơring glông anai nao pơ tơring glông pơko\n khom yua rơdêh pơđoh brơi kanô, e\p anih tơdrun ]i trun ia’’.

Bơ Y Puăt Tơr, Khoa gơnong bruă wai lăng jơlan glông hăng pơdu\ pơgiăng tơring ]ar Daklak lăi le\, `u [u jăm kơ gong gai kơnuk kơna djop tơring glông ôh, amăng bruă [attô, song nan hyu mă ]uah tă tăn, ngă sat hang ia krông.

~u ăt pơhaih lăi lui h^ hơmâo khul [attô, song nan [u ]ih anăn mmơ\ hyu mă ]uah, [u ]ih anăn mrô song nan, jing anom bruă `u yơh do\ kơ[ah.

Samơ\ Y Puăt Tơr ăt pơblang, amăng tơlơi git gai wai lăng [attô hăng bruă mă ]uah anun hơmâo lu anom bruă, lu tơring glông bơdjơ\ hrom, kah hăng anom bruă wai lăng bruă tuh tia hăng s^ mơdrô, anom bruă jơlan glông pơdu\ pơgiăng, tơhan kông ang hăng hơdôm boh tơring glông,  să hơmâo ia krông.

Bruă kơ[ah tơlơi ngă hrom, bruă mă [u hơmâo ano\ tu\ yua sit yơh [uh rơđah laih mơn, yua kơ anom bruă anai [u dưi git gai ôh anom bruă pơko\n, [u dưi git gai djop tơring glông, amăng să lơ\m tơring ]ar.

Y Puăt Tơr lăi le\, kơnong hơmâo tơlơi git gai khut khăt mơng khoa jơnum min tơring ]ar, [ing khoa moa amăng ping gah tơring ]ar, gah bruă wai lăng mă ]uah, dram gơnam amăng lo\n glai tơring ]ar ngă khut khăt kah, mơng ]ang rơmang bơblih [iă tơlơi anai:

‘’Khom ngă khut khăt mơtam, tơdah [u ngă khut khăt le\ [u dưi ôh. Samơ\ tơlơi ngă khut khăt anun [u djơ\ hơjăn anom bruă wai lăng jơlan glông pơdu\ pơgiăng đô] ôh, khom ngă hrom djop bruă laih anun hơmâo tơlơi git gai khut khăt mơng khoa tơring ]ar, khoa moa ping gah tơring ]ar, hnun kah bruă anai dưi bơblih [iă thơ’’.

Pơblang glăi djơh hăng anun mơng [ing khoa moa hơdôm boh gơnong bruă [ơi tơring ]ar Daklak [uh rơđah, ano\ djơ\, ano\ soh tong ten biă mă. {ơi lu tơring ]ar amăng dêh ]ar ta, bruă mă ]uah glăk hơmâo lu tơlơi bơblih prong laih mơn, tơl hơmâo mơnuih ngă khoa git gai phun mơng anom bruă gưl tơring ]ar pơtrun hiăp ngă tui khut khăt.

Samơ\ [ơi kual }ư\ siăng ăt do\ kơ[ah yơh amăng tơlơi ngă khut khăt anai. Djop gơnong bruă, anom bruă, tơring glông [udah anom bruă gưl tơring ]ar amăng kual kiah pơtrun khut khăt ngă tui hăng amăng bah đô], aka [u dưi ba glăi tơlơi rơnuk rơnang kơ hnoh ia krông sit nik ôh.

Nay Jek : Pô ]ih hăng pôr

Tơlơi ]ih 1: Ia ling dăo amăng krah bơyan phang : E|p lăng [ơi ling anai: http://vov4.vov.vn/Jarai/toloi-hing-ang-monuih-topul-thoi-su-xa-hoi/yua-hoget-kriang-ia-krong-oi-u-siang-tohlom-uah-rongia-toloi-ih-1-ia-ling-dao-a-c145-137650.aspx

Tơlơi ]ih  2: Hơdôm [atô amăng kual kơnăm mơmo\t. E| lăng  [ơi ling anai: http://vov4.vov.vn/Jarai/toloi-hing-ang-monuih-topul-thoi-su-xa-hoi/kual-u-siang-yua-hget-hang-ia-krong-tohlom-oah-rongia-c145-137879.aspx