VOV4.Jarai - Bơyan bơnga giăm truh, hrơi Tết Canh Tý giăm laih. {ơi djop plơi pla kual }ư\ Siăng, neh wa dik dak hăng bruă mă rơnu] thun, rơmet agaih, pơkra pưk sang, [ơi anăp gah tlôn sang.
Gong gai hmâo pioh laih tơlơi đing nao bơwih brơi hơdôm bôh sang ano# tơnap tap, sang ano# gah hơdră bruă gum djru ]ơkă Tết tum jơngum, pơđao pran jua.
Hơdôm hrơi giăm Tết, pran jua mă bruă hăng prap lui hrơi c\ơkă Tết mơng mơnuih [on sang plơi Đăk Rao Nhỏ, să Pô Kô, tơring glông Đăk Tô jai hrơi jec\ amec\.
Kiăng kơ hơmâo sa bơyan Tết mơ-ak mơ-ai, pơđao amăng pran jua, 175 boh sang ano\ amăng plơi [u hơmâo hlơi pơđar hlơi ôh, djop mơnuih lêng kơ gir kơtir mă pô ngă pơgiong bruă đang hmua.
Hro\m hăng anun djop bơbung sang lêng kơ rơmet agaih, dưm dăp gơnam tam amăng sang brơi hiam.
Ayong A Đằng, sa c\ô mơnuih do\ hơdip amăng plơi brơi thâo, djop sang ano\ amăng plơi lêng kơ prap lui kiăng kơ c\ơkă thun phrâo mơ-ak.
Tơdơi kơ yuă hơpuă, pe\ pơhrui gơnam tam đang hmua giong, sang ano\ gơmơi kah hăng neh met wa amăng plơi lêng kơ pơkrem lui prăk kiăng blơi gơnam tam prap c\ơkă Tết.
Hlâo kơ Tết giăm 2 wo\t hrơi tơjuh djop sang ano\ amăng plơi lêng kơ ko\ng tơpai c\eh pioh mơ`um amăng hrơi [ong Tết.
Hơdôm sang ano\ hơmâo hmăi [iă prap lui mơnu\, bip, un pioh c\uh [ong amăng hrơi ngui Tết laih dong jak iâu kơnung djuai adơi ayong anong wa nao ngui hro\m hăng sang ano\. Hơdôm sang ano\ tơnap tap ăt prap lui [a` ke\o.
Prap lui gơnam [ong huă yua amăng bơyan Tết, đa sang ano\ prap lui hơdôm a`ăm tam tui gru grua djuai ania pô anun le\ tơdu\ huai, kuih, akan mă mơng c\roh hnoh.
Mlam c\ơkă thun phrâo mơnuih [on sang amra ngui Tết amăng sang ano\ đôc\.
Hrơi tal 1, tal 2 neh met wa hyu ngui hơdôm sang ano\ amăng plơi pla. Truh hrơi tal 3 tha plơi hăng khua plơi amra pơphun ngui Tết hro\m [ơi Sang drông amăng plơi.
Sang ano\ hlơi hơmâo tơpai c\eh ba nao tơpai c\eh, hơmâo gơnam [ong huă ba nao gơnam [ong huă pơ Sang drông pioh ngui ngor hăng [ong huă hro\m c\ơkă thun phrâo mơ-ak mơ-ai.
Neh wa djuai ania K’ho [ơi [ôn Ha Oai, să Tu Tra, tơring glông Đơn Dương, tơring ]ar Lâm Đồng ăt glăk dik dak prăp lui ]ơkă Tết.
Hơdôm bôh sang ano# gum hrom agaih rơmet jơlan nao rai amăng plơi pla, [ơi anăp gah tlôn, prăp pơhro#p glăk sang do#, anih pit, sang do# agaih hiam dem.
Hrom hăng ngă giong hơdôm bruă pơ\ đang hmua, neh wa ăt blơi prăp mơn, prăp lui hơdôm braih pơdai, gơnam [ong huă kiăng hloh kơ sang ano#. Ayong K Moi, mơnuih [ôn sang amăng plơi pla, brơi thâo:
“Tui hăng phiăn juăt đưm neh wa [u hmâo [ong Tết tui blan di ôh, samơ\ rơbêh kơ 10 hăng anai neh wa ăt ]ơkă bơyan bơnga phrâo mơn. Hơdôm bôh sang ano# hlơi hlơi leng kơ prăp lui mơnu\, un kiăng rơnu] thun ngă a`ăm, tum jơngum sang ano# gum hrom [ong tết.
Hrom hăng anun, lom nao pơ\ hmua, hyu dlai neh wa pe\ ba dong a`ăm dlai, tơdu\ huai, hla [ep ba glăi hơbai lu mơta a`ăm tui phiăn juăt đưm pioh jak iâu mơnuih amăng sang ano# go\p djuai, neh wa amăng [ôn lan lom bơyan bơnga truh.”
Neh met wa djuai ania Êđê [ơi Daklak ăt hur har pran jua prap lui bơyan ngui Tết Canh Tý thun 2020 mơng hlâo anun hơdôm hrơi truh pơ tong krah blan.
Ăt [u hơmâo ngă tui phiăn juăt, tơlơi ngă yang rơbang tui hăng djuai ania pơko\n ôh, samơ\ mơnuih djuai ania Êđê ăt rơmet agaih amăng sang, blơi gơnam tam amăng hơdôm hrơi prap c\ơkă ngui Tết hro\m hăng mơnuih [on sang đơ đam dêh c\ar.
Am^ Chiến (H’Nguyên Mlô) – do\ [ơi plơi Sú, Ea Hồ, tơring glông Krông Năng, tơring c\ar Daklak brơi thâo:
Ră anai mơnuih [on sang prap lui c\ơkă ngui Tết phara hăng hlâo adih. Đưm hlâo adih [u ngui ngor hơget ôh.
Ră anai hla tui neh met wa djuai ania Yuăn anun le\ klon [a` tek, c\uh un pơphun [ong huă prong, rơmet agaih amăng san prap c\ơkă ngui Tết.
Hơdôm sang ano\ djuai ania Êđê [ơi anai hơmâo hla tui tơlơi ngui ngor mơ-ak mơng neh met wa djuai ania Yuăn amăng hrơi ngui bơyan bơnga.
Hơdôm tơlơi pơplih amăng tơlơi hơd^p mơda [ơi djop anih anom plơi pla ăt ngă neh wa hur har prăp lui ]ơkă tết tui phiăn juăt mơng djuai ania.
Đại tá Đinh Bếch, djuai ania Bahnar, hmâo ha tal ngă Khua Git gai khul ling tơhan tơring glông Kbang hăng tơring glông Mang Yang, tơring ]ar Gialai.
Tơdơi kơ pơdơi thun tha, gum hrom rơbêh kơ 2 tal ngă khua git gai ping gah gru\p mơnuih [ôn sang [ut mrô 10, tơring kual Kbang, `u gir run na nao kiăng djru pơđ^ kyar bơwih [ong, mơnuih mơnam kual m[s do#, biă `u amăng pơdo\ng plơi pla phrâo.
Tơlơi pơplih phrâo mơng hơdôm plơi pla dưi hmâo `u mưn [uh rơđah rơgao rim thun:
“Tơring ]ar Gialai lăi hrom, tơring glông Kbang lăi ha jăn hmâo laih lu tơlơi pơplih phrâo, pơđ^ kyar lăp mơ-ak biă.
Gơnang kơ tơlơi lăng ba mơng Ping gah, kơnuk kơna mơ\ neh wa dưi pla kơ phê, kơ su klă, djru brơi tơlơi hơd^p mơda neh wa jai hrơi jai hơđong. Lăng [uh tơlơi pơplih tui anun, kâo mơ-ak biă.”
Hăng pran pơsit [u pioh sang ano# hơpă [u hmâo tết, hơdôm hrơi anai, gong gai [ơi plơi pla, hơdôm khul gru\p mơnuih mơnam, [ing thâo tơngia pơphun hơdôm bruă mă mơ-ak Tết, hyu tơ`a bla, [ơk gơnam tam tết kơ hơdôm bôh sang ano# tơnap tap, sang ano# gah hơdră bruă neh wa djuai ania [ia\.
Gong gai să Ia Krêl, tơring glông Đức Cơ, tơring c\ar Gialai glăk jec\ amec\ kơ bruă gum djru mơnuih [on sang prap lui Tết, biă mă `u le\ hơdôm sang ano\ [un rin.
Să hơmâo pơgôp giăm 100 klăk prăk mơng anom bơwih [ong s^ mơdrô amăng să kiăng blơi braih, hra hăng [an ke\o … [ơk brơi gơnam tam.
Ơi Rmah Chắt, Kơ-iăng khua apăn bruă
Prap lui c\ơkă thun phrâo, tơring glông, să hơmâo pơsur hơdôm gơnong bruă, khul grup, hơdôm anom bơwih [ong s^ mơdrô prap lui gơnam tam [ơk brơi neh met wa sang ano\ tơnap tap, sang ano\ kơnuk kơna djru.
{rô bơyan prap c\ơkă thun phrâo, pơ ala brơi Ping gah, gong gai să kâo hơ-ơc\ hmưi neh met wa djop plơi pla tơlơi suaih pral, bơwih [ong huă đ^ tui, gum pơgôp amăng bruă pơjing plơi pla hiam klă.
Ia Dom le\ să [ơi guai lo\n ia gah tơring glông Đức Cơ, tơring ]ar Gialai. Đơ đam să hmâo rơbêh kơ 1.600 bôh sang ano# amăng anun hmâo rơbêh kơ 40% le\ neh wa djuai ania [ia\.
Tơlơi hơd^p mơda m[s amăng să [ơ [rư\ dưi pơđ^ tui samơ\ ăt do# hmâo mơn sa dua ]ô m[s, biă `u mơnuih [ơi plơi pla hơđăp [ơi anai, tơlơi hơd^p mơda do# tơnap tap biă.
Ping gah, gong gai să glăk đing nao pok pơhai hơdôm bruă kiăng djru m[s amăng să hmâo sa Tết pơđao pran jua, hơđong mơ-ak, biă `u bơwih brơi Tết kơ sang ano# [un rin, sang ano# gah hơdră bruă.
Ơi R]om Tiu, Khua Jơnum min djop djuai ania mơnuih mơnam dêh ]ar Việt Nam să Ia Dom, tơring glông Đức Cơ, tơring ]ar Gialai brơi thâo:
“Prăp lui ]ơkă Tết, să hmâo pơdo\ng laih hơdôm gru\p pioh bơwih brơi Tết kơ neh wa [ơi plơi pla.
Hơdôm gru\p mơng să amra nao pơ\ rim plơi pla pioh [ơk gơnam tam Tết kơ sang ano# hmâo tơlơi hơd^p mơda tơnap tap, sang ano# ngă hơkru\ đưm. {ing gơmơi amra gir run kiăng neh wa hmâo sa tết pơđao pran jua, hơđong mơ-ak.
{rô djơ\ tal thun phrâo, kâo ăt hơ-ư\] hmưi neh wa [ơi hơdôm bôh plơi pla tơlơi suaih pral, bơwih [ong huă đ^ kyar, mut hrom sa jua pơdo\ng plơi pla ala [ôn pơdrong asah klă hiam.”
Mut hro\m Jơlan hơdră ‘’Tết tum jơngum Canh Tý 2020’’ yua kơ Khul pơlir hơbit mơnuih mă bruă tơring c\ar Kontum pơphun hơmâo 250 c\ô mơnuih mă bruă mut phung sang ano\ tơnap tap.
Hro\m hăng prăk apah pơkua hơmâo wo\t tơlơi adôh suang c\ơkă thun phrâo, bơyan bơngan thun 2020, [ing mơnuih mă bruă mut phung hơmâo Khul pơlir hơbit mơnuih mă bruă tơring c\ar Kontum [ơk gơnam tam bơyan Tết, r^m anung gơnam nua `u 500 rơbâo prăk.
Amăng jơlan hơdră anai, Khul pơlir hơbit mơnuih mă bruă tơring c\ar Kontum ăt pơsit djru man pơdong phrâo 11 boh sang hăng pơkra ming 2 boh sang brơi mơnuih mă bruă hăng nua prăk 585 klăk prăk.
Ayong Dương Văn Phước, tal 2 mut hro\m hăng jơlan hơdră Tết tum jơngum, ol kơdol pran jua brơi thâo:
Tui hăng kâo pơm^n thun anai le\ thun tal dua [ong Tết tum jơngum. Kâo bơni biă mă djop gưl khua git gai, Khul pơlir hơbit mơnuih mă bruă tơring c\ar pơphun Tết tum jơngum le\ ngă pơđao amăng pran jua hăng yâo mơ-ak kơ mơnuih mă bruă sang ano\ tơnap tap. Tết thun anai le\ sang ano\ gơmơi pơđao pran jua hăng yâo mơ-ak biă mă.
Siu Đoan – Siu H’ Prăk: Pô ]ih pơblang
Viết bình luận