VOV4.Jarai-Tơdơi kơ phun mắc ca, boh hơdă, sa chi, mơnuih [on sang tơring ]ar Gialai bưp tơlơi hning rơngôt kơtang biă mă hăng boh kruăi hre\, lơm ngă hro\m hăng sang s^ mdrô.

Tal anai, yua [u thâo hluh, hơdôm tơlơi [u djơ\ amăng hră k^ pơkôl laih anun gơnang nao [u djơ\ anih, ngă kơ mơnuih [on sang tơring ]ar Gialai rơngiă abih prăk kăk lơ\m blơi djơ\ pơjeh boh kruăi hre\ [u hiam klă.

Yua mơng hơpă ăt do\ hơmâo tơlơi plec\ [lor [u thâo păp ană mơnuih tui anai, ngă huac\ gơnam tam mơnuih [on sang.

Rơnuc\ thun 2016, ayong Đinh Văn Cường, [ơi plơi Mung, să Ia Hla, tơring glông C|ư\ Pưh hơmâo k^ pơkôl hră pla phun boh kruăi hre\ hăng Kông ti sa ding kơna Tuấn Đại An, pơdong [ơi mrô 38 Lý Nam Đế, plơi prong Pleiku.

{ơi anăp kơ tơlơi [uăn hiam klă, ngă pơhưc\ pran jua mơng sang s^ mdrô kơ bruă brơi pơjeh, brơi gơnam tam lơ\m pla, blơi gơnam tam amăng bơyan pe\ boh, ayong Cường khi\n hơtai tuh pơ alin rơbêh sa klai prăk c\i pla 3 ektar phun boh kruăi hre\.

Truh ră anai, tơdơi kơ 7 truh 8 blan, 1 rơbâo 600 phun boh kruăi hre\ anai bluh đ^ hiam klă biă mă, samơ\ [u mơboh ôh, sa, dua phun mơboh brel dua klâo asar đôc\, samơ\ anet biă mă đơ 1/5 pơhmu hăng boh kruăi pơko\n.

‘’Mơng hrơi jơnum bơkơtoai hăng Kông ti sa ding kơna Tuấn Đại An, lăi pơthâo pơjeh boh kruăi hre\ laih anun [uăn lu tơlơi tơket tơkeng, boh kruăi hre\ hiam klă djơ\ hăng rơnoh pơkă mơng kual Mi kô|, boh pơprong, kơđuh kơpal, hiam biă mă.

Kâo hmư\ djơ\ biă mă laih anun glăi pơc\rông hăng sang ano\, djă nao hră yua lo\n, ngă ano\ gơgrong c\an prăk mơng sang bruă prăk kơnuk kơna tu\ mă 1 klai prăk c\i ngă hro\m hăng Kông ti sa ding kơna Tuấn Đại An pla phun boh kruă\i hre\.

Pla giong truh ră anai hơmâo 7-8 blan laih, samơ\ [u [uh mơboh ôh. Truh ră anai le\ kâo dlăng lăng rơngiă soh sel yơh’’.

Mơng rơnuc\ thun 2016 truh ră anai, nua boh kruăi hre\ đ^ biă mă, dong mơng 30 truh 50 rơbâo prăk/kg.

Anai le\ hrơi mông phun tiu djai rơdiăo ngă lu mơnuih [on sang [ơi tơring ]ar Gialai tuh rơyuh nao pla boh kruăi hre\.

C|ơkă mă tơlơi gêh gal anai, kông ti sa ding kơna Tuấn Đại An hlong nao pơ plơi pla pơphun jơnum, pơhing gơnam tam laih anun s^ pơjeh, gơnam tam ngă đang hmua, kmơk pruai.

Hơdôm tal jơnum anai lêng kơ hlong ngă mă soh, [u lăi pơthâo pơ gong gai kơnuk kơna ôh.

Ayong Phạm Văn Dũng, sã Ia Hla, tơring glông C|ư\ Pưh, brơi thâo, [u kơnong plec\ [lor, s^ pơjeh [u hiam klă đôc\ ôh, Kông ti anai mơ\ s^ brơi kơ neh wa gơnam tam ngă hmua, kmơ\k pruai [u hơmâo anăn, sa, dua gơnam tam le\ hek h^ abih kơđuh te\p, giong mơng anun s^ hăng nua pơmă\ hloh hăng gah rơngiao, hơmâo gơnam s^ pơđ^ truh 20 wơ\t.

Hăng sang ano\ ayong Dũng, rơbêh 400 klăk prăk tuh pơ alin c\i ngă hro\m pla boh kruăi hre\ hăng Kông ti sa ding kơna Tuấn Đại An, ră anai rơngiă soh sel laih.

Ră anai, ayong Dũng ăt aka [u thâo pơhiăp nao rai hăng sang s^ mdrô anai ôh, nao lăng tơl anih kiăo tui jơlan c\ih amăng hră k^ pơkôl le\, sang s^ mdrô anai [u [uh dong tah.

Tui hăng ayong, anai le\ tơlơi plec\ [lor amhiah biă mă mơng sang s^ mdrô ngă kơ mơnuih [on sang laih anun kiăng khom phăk bơtơhmal kơtang [ing gơ`u anun.

‘’ Ră anai, hơmâo [uh tơhnal Kông ti Tuấn Đại An s^ pơjeh [u hiam klă brơi kơ neh wa. Neh met wa [u thâo hluh hơge\t ôh kơ djuai phun pla.

Yua anun, kâo c\ang rơmang gong gai kơnuk kơna phak bơtơhmal hơdôm [ing plec\ [lor anai, s^ mdrô pơjeh phun pla c\a c\ot, ngă huăc\ gơnam tam mơng mơnuih [on sang.

Kâo c\ang rơmang, anom bruă djru bruă kơnuk kơna gum djru brơi [ing gơmơi’’.

Tui hăng kơnuk kơna laih anun anom bruă amăng tơring glông, yua [u thâo hluh hơdôm tơlơi plec\ [lor amăng hră k^ pơkôl anai jing ngă neh met wa glăm mă tơlơi hro\ gô| kơtang.

Lơ\m sang s^ mdrô pơ alum ta hăng hơdôm tơlơi gêh gal le\ mơnuih [on sang tu\ mă hơdôm tơlơi [u hiam klă ôh.

Hơdôm tal jơnum pơ[uh gơnam tam [u hơmâo tơlơi gum djru mơng kơnuk kơna, anom bruă wai lăng ôh, samơ\ neh met wa ăt amu` ame\ gơnang nao kơ sang s^ mdrô.

Hơdôm gơnam tam, kmơ\k pruai [u hơmâo tem, [u hơmâo anăn laih anun nua s^ le\ ‘’đ^ hăng adai’’, samơ\ neh met wa ăt đăo gơnang mă yua mơn.

Lơ\m hơmâo tơlơi truh tui anai, gong gai kơnuk kơna tơnap biă mă c\i djru brơi mơnuih [on sang.

Anai le\ tơlơi kơđiăng yôm mơ\ mơnuih [on sang kiăng thâo hơdor na nao. Ơi Nguyễn Đức Tôn, kơ-iăng khoa jơnum min mơnuih [on sang să Ia Hla, tơring glông C|ư\ Pưh, tơring ]ar Gialai lăi tui anai:

 ‘’Tơdah hơmâo anom bruă, hơdôm boh kông ti k^ hră s^ mdrô hăng mơnuih [on sang le\ kho\m kiăng lăi pơhmư\ hăng gong gai kơnuk kơna.

Gong gai kơnuk kơna amăng tơring glông amra lăi pơthâo, pơtô blang brơi tơlơi k^ pơkôl anai, kiăng mơnuih [on sang huăi huăc\ gơnam tam tơdơi anai.

Laih dong, ăt dưi pơsit hơdôm anom bruă brơi pơjeh pla, kmơ\k pruai brơi kơ mơnuih [on sang’’.

Ră anai aka [u hơmâo mrô tong ten ôh đơ đam lo\n hmua mơ\ mơnuih [on sang k^ pơkôl pla phun kruăi hre\ hăng Kông ti sa ding kơna Tuấn Đại An, samơ\ hră c\ih anăn hơdôm sang ano\ bưp tơlơi huac\ gơnam anai glăk pơke\ mơng hơdôm boh tơring glông gah yu\ kah hăng C|ư\ Sê, C|ư\ Pưh truh pơ kual gah Ngo\ tơring ]ar Gialai kah hăng Mang Yang, K’bang.

Kông ang hyu e\p kơđi anom bruă gah đang hmua hăng pơđ^ kyar [on lan tơring ]ar Gialai glăk nao pel e\p, pơsit laih anun pơ[uh gơnam tam huac\.

Samơ\, him lăng hăng r^m ektar đang boh kruăi, mơnuih [on sang kiăng tuh pơ alin rơbêh kơ 200 klăk prăk le\ ta dưi [uh tơlơi răm rai mơ\ kông ti anai ngă kơtang biă mă.

{ơi anăp bruă mơnuih [on sang bưp na nao tơlơi huac\ gơnam, hơdôm tơlơi plec\ [lor [u thâo pap tui anai ăt hơmâo mơn amăng bruă k^ pơkôl ngă hro\m tuh pơ alin kơplah wah mơnuih [on sang hăng sang s^ mdrô, lơ\m do\ tơguan tơlơi hyu pel e\p kơđi mơng anom bruă gum djru, blung hlâo le\, neh met wa kho\m kơđiăng kơtang, ngă bruă tong ten kiăng huăi bưp tơlơi truh [u hiam klă tui anai.

Siu H’Mai-Nay Jek: Pô ]ih hăng pôr