Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :
****Mơgoah anai lơ 22/12, bruă jơnum tal 33 mơng Jơnum min apăn bruă Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta s^t n^k po\k pơhai. Pơkă hlâo, amăng dua hrơi, lơ 22-23/12, [ing khoa pơa la amra pơs^t pel e\p Tơlơi pơtrun pơsir hăng tơlơi soh ngă gun bruă [om kiơng mơng Sang phăt k’đi; gleng nao tơlơi gum pơhiăp kơ h’dôm tơlơi prong do\ hmâo tơlơi gum pơhiăp pha ra pha ra mơng rơ-wang bruă Phiăn pel e\p prăk kak Kơnuk kơna pơplih pơkra, rơ-wang bruă Phiăn mă yoa hră phiăn, rơ-wang bruă Phiăn Jơnum min djo\p djuai ania m’nuih m’nam deh ]ar Việt Nam pơplih pơkra hăng rơ-wang bruă Phiăng Pơsir k’đi tơlơi m’nuih [ôn sang pơplih pơkra. Ăt amăng tal jơnum anai mơn, Jơnum min apăn bruă Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta amra pel e\p H’dră bruă pơtôm hiăp hăng gum hrom jar k’mar thun 2015 mơng h’dôm [irô mơng Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta, pơs^t bôh tơhnal bruă jơnum lok 8, gum pơhiăp yak blung a kơ bruă prăp lui bruă jơnum lok 9, Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta tal 13./.
****Mơguah tom brơi, lơ 21/12, [ơi Hà Nội, ơi Nguyễn Tấn Dũng, Khua dêh ]ar ta hơmâo mông mă bruă hăng khua mua ping gah ano\m bruă kông an dêh ]ar laih anun mă bruă hăng Khua mua Ding jum tơhan kông an kơ bruă sem glăi bruă mă thun 2014 laih anun bruă mă amăng kông an thun 2015. Khua dêh ]ar ta pơtrun hiăp ano\m bruă tơhan kông an kho\m thâo dăp hơdră, tơlơi mă bruă, pơgăn djop mơta tơlơi min sat ngă bruă pơblư\ kơnuk kơna mơng [ing ayăt roh, [ing ngă bruă pơkdo\ng glăi, laih anun pơgăn tơlơi soh sat, anăm lui ba truh tơlơi rung răng, tơnap tap kơ mơnuih mơnam, khut khăt ngă bruă anăm lui mơnuih soh tlaih ôh, anăm mă djơ\ mơnuih tơpă, kho\m pơgang tơlơi rơnuk rơnua kơ mơnuih mơnam dêh ]ar, pơgang hơđong bruă mă jơnum prong kơđi ]ar, tơlơi ngă giăng mah hăng ta] rơngiao ./.
****{rô djơ\ tal h’dor glăi 70 thun hrơi pơjing Khul ling tơhan deh ]ar Việt Nam hăng 69 thun hrơi gru grua Khul tơhan kual mrô 7, mơgoah tôm brơi lơ 21/12, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc nao ]oa\ hăng mă bruă hăng {irô pơtrun bruă Khul tơhan kual mrô 7. Pơdah tơlơi mơak [ơi anăp h’dôm bôh than dưi ngă mơng Khul ling tơhan kual mrô 7 amăng h’dôm hrơi rơgao. Amăng mông mă bruă, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc ăt rơkâo mơn Khul tơhan kual mrô 7 ngă tui dơng phiăn juăt, đ^ kyar abih bang, djru hrom hăng bruă prong mơng Khul ling tơhan đơ đam deh ]ar ta. Pơs^t thun 2015, tơlơi [ơi rong lon tơnah hăng amăng kual do# hmâo lu tơlơi pơplih ngă dleh tơnap, Kơiăng Khoa deh ]ar ta pơtă Khul ling tơhan kual mrô 7 khom gleng nao pơđ^ tui ano# klă pơhra\m; pơtru\t bruă pơtô juăt k’đi ]ar; lăng ba, thâo k’jăp tơlơi [ơi kual, djă pioh k’jăp, k’tưn đ^ pran joa mu\t hrom khul tơhan hăng m’nuih [ôn sang. Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc bơni bôh than dưi ngă mơng Khul tơhan kual mrô 7 gum pơtlaih m’nuih do# đôm amăng luh [ơi anih glưh amăng luh drai apui lơtr^k Dă Dâng pơ\ tring ]ar Lâm Đồng. Gơnang kơ gơgrong hlâo g^t gai, gum hrom hăng h’dôm kual bơdjơ\ nao hmao djru pơtlaih brơi 12 ]ô m’nuih do# đôm [ơi amăng luh tơbiă gah rơngiao pơhlôm, ngă hiam klă dơng gru ru\p ling tơhan Khul ling tơhan deh ]ar Việt Nam./.
****Klam tom brơi, lơ 21/12, [ơi sang hră pơtô bruă mă kơ mơnuih rơven rơvo [u klă drơi jăn tring ]ar Thái Bình, Ano\m bruă keh prăk djru ia tơsâo rơmô Vươn cao Việt Nam gah ano\m bruă Keh prăk djru ]ơđai muai Việt Nam, Ding jum wai lăng bruă mă tơhan rơka hăng mơnuih mơnam pơphun jơnum [ơk ia tơsâo rơmô kơ ]ơđai djơ\ jrao hret đioxin tring ]ar Thái Bình. Yă Nguyễn Thị Kim Ngân, Kơ-iang Khua git gai pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta nao jơnum hrom. {ơi mông jơnum, kông ty pơ ]ruh ngăn ia tơsâo rơmô Việt Nam Vinamilk jao brơi 54 rơbâo hruh ia tơsâo hăng rơnoh prăk truh kơ 500 klăk prăk kơ tring ]ar Thái Bình. Ia tơsâo rơmô anai, ano\m bruă Keh prăk djru kơ ]ơđai muai dêh ]ar Việt Nam hrom hăng kông ty pơ ]ruh ngăn ia tơsâo rơmô Việt Nam ba nao tơl djop sang hră, ano\m bruă ]em rông ba ]ơđai rơven rơvo [u klă drơi jăn [ơi 8 boh tring glông, [ôn prong amăng tring ]ar Thái Bình pioh [ơk kơ [ing ]ơđai muai mă yua na nao amăng 3 blan. {rô djơ\ hơtal anai, ano\m bruă Keh prăk djru ia tơsâo rơmô Việt Nam hơmâo [ơk 50 anung gơnam, lơm sa anung gơnam nua prăk 1 klăk, brơi kơ 50 ]ô ]ơđai muai djơ\ jrao hret tơnap tap./.
****Mơgoah tôm brơi lơ 21/12 Khul wai lăng bôh pia hăng adoh soang tring ]ar Dak Lak gum hrom hăng Gơnong bruă wai lăng bôh thâo, bơk’jăp drơi jan hăng toai ]oa\ ngui pơ phun Ngă lơphe\t jao pri bơni hăng po\k pơhai Pơdă prưng bruă pơplông ru\p lăi pơthâo tơlơi pơhing phrâo hăng bôh thâo phrâo thun 2014 hăng ako# `u “Dak Lak ră anai hăng anăp nao ia rơs^ hăng bul ia rơs^”. Tơdơi kơ 3 blan pơ phun, hmâo laih 349 po\k ru\p mơng 34 ]ô m’nuih gum hrom bruă pơplông. Amăng mrô anai, Gru\p ]om poang roah mă hăng jao laih kơ 11 m’ta ru\p hiam hloh, roah 75 m’ta ru\p pioh pơdă prưng mơng lơ 21 truh kơ 25/12. Tui hăng tơlơi pơs^t mơng gru\p ]om poang, h’dôm m’ta ru\p dưi roah pơdă prưng hmâo ano# klă hiam biă, amra dưi hmâo mă pri amăng h’dôm bruă pơplông ru\p gah lon ia hăng amăng kual./.
****Rơvang hrơi tơjuh gru grua pơdah thâo bruă ]e Lâm Đồng hơtal V thun 2014, pok pơhai laih tom brơi, lơ 21/12 [ơi [ôn prong Bảo Lộc, tring ]ar Lâm Đồng. Pơhiăp [ơi mông jơnum, ơi Nguyễn Văn Yên, Kơ-iăng khua jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Lâm Đồng lăi: Rơvang hrơi tơjuh pơdah thâo gru grua bruă ]e tring ]ar Lâm Đồng hơtal V -2014 jing sa bruă mă pơ abih h^ bruă mă ]ơkă thun }ơkă tuai dêh ]ar thun 2014 kual }ư\ siăng-Đà Lạt. Mơng anun, kiăng kơtưn bruă mă pôr pơthâo bruă mă ]ơkă tuai, lăi pơthâo anăn ]e Blao hmư\ hing laih dơng lăi pơthâo bruă mă gru grua [ơi tring ]ar, anun le\ bruă pla ]e, pơkra pơjing ]e s^ mơdrô. Ơi Nguyễn Thành Long do\ [ơi thôn 8, să Dam bri, [ôn prong Bảo Lộc sa amăng hơdôm ]ô mơnuih [ôn sang pla ]e dưi pơpu\ bơni brơi thâo, rơvang hrơi tơjuh bruă ]e tring ]ar Lâm Đồng jing hơdôm hrơi mơak klă, kiăng pơtrut pran jua [ing ngă bruă pla ]e [ơi tring ]ar hur har hloh amăng bruă mă./.
Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :
****M’nuih [ôn sang deh ]ar Tuynizi tôm brơi lơ 21/12, nao ple\ hră amăng bruă roah Khoa mir sir rơ-wang dua kiăng ngă giong h’dôm yăk nao tu\] rơnu\] mơng deh ]ar anai amăng bruă anăp nao tơlơi tơpă abih bang giam hmâo 4 thun tơdơi kơ hmâo tơlơi tơgu\ đ^ tơblư\ Khoa g^t gai ơi Zine El Abidine Ben Ali. Deh ]ar Tuynizi hroă k’jăp tơlơi rơnuk rơnoa kiăng pơhlôm roah khoa pơ phun ta#u klă, hrom hăng anun brơi krư\ bah amăng goai deh ]ar hăng deh ]ar Libi – anih anom glăk k’do\ng glăi hăng lu tơlơi rung răng. Năng ai `u 5 klăk 200 rơbâo ]ô m’nuih roah khoa dưi nao ple\ hră kơ rơ-wang roah Khoa mir sir tal 2 anai. {ia\ biă mă `u 88 rơbâo ]ô m’nuih gum hrom lăng tui bruă ple\ hră roah khoa yôm phăn anai./.
****Amăng rơvang hrơi tơjuh rơgao, dêh ]ar Mi hăng Cuba hơmâo tu\ ư nao rai yom pơphăn biă mă lăp hơdor pioh kơ bruă pơtom hiăp dua bơnah dêh ]ar tơdơi kơ giăm ha klah rơnuk thun tơ\i đưn h^. Dua bơnah dêh ]ar glăk lăi pơthâo bruă mă, jơlan anăp nao kiăng k^ pơkôl tu\ ư nao rai. Khă hnun, khua mua dua bơnah dêh ]ar ăt lăi, jơlan nao pơ anăp kiăng ngă bơmơak nao rai le\, do\ lu tơlơi tơnap tap đô] laih anun hơdôm tơlơi pơplih mơ\ dua bơnah do\ kơ]ang rơmang amra ngă tui [ơ [rư\ đô], [u ngă tui hmar ôh, kho\m mơng dua bơnah tu\ ư hro\m./.
****Tơlơi bơvih [o\ng deh ]ar Nga glăk do\ng [ơi anăp h’dôm tơlơi tơnap tap, kah hăng noa ia jâu hro# trun, tơlơi pơtrun phăk tơhmal mơng kual yu\ rong lon tơnah bơdjơ\ nao tơlơi rung răng [ơi deh ]ar Ukraina hăng tơlơi đ^ kyar bơvih [o\ng s^t n^k mơng deh ]ar Nga [u do# hmâo lu gru nam klă. Kơnuk kơna deh ]ar Nga glăk amăng [rư\ ba tơbiă h’dôm k’]a\o bruă pơsir hăng tơlơi rung răng anun. Lơ 20/12, Khoa mir sir deh ]ar Nga ơi Vladimir Putin hmâo laih bruă jơnum hăng h’dôm anom bơvih [o\ng s^ mdrô prong deh ]ar Nga kiăng bơk’toai h’dôm tơlơi tơnap mơ\ bruă bơvih [o\ng glăk bư\p. Ơi Putin lăi rơđah truh tơlơi ]i kiăng pơplih phrâo bruă bơvih [o\ng deh ]ar Nga, hrom hăng anun pơs^t deh ]ar Nga ngă giong djo\p laih bruă pơsir hăng h’dôm tơlơi amăng bruă bơvih [o\ng khă rơ-wang hlâo amra [u amu` hai./.
****Gong phun pơdah rup Press TV dêh ]ar Iran tom brơi,lơ 21/12 pôr pơthâo tơlơi pơhing lăi, [ing ling tơhan Takfiri gah khul ling tơhan kơnuk kơna đăo islam IS pơ anăn mă pô, phrâo pơdjai lui dong 17 ]ô mơnuih [ơi [ôn prong Tikrit gah tring ]ar Salahuddin hlak rung răng [ơi dêh ]ar Iraq. {ing tơhan đăo islam IS pơdjai lui 17 ]ô mơnuih [ôn sang amăng anun 1 ]ô đah kơmơi, 2 ]ô ]ơđai muai tơdơi kơ gơ`u nao blah [ơi Albu Ayfan gah kual dơnung [ôn prong Tikrit dêh ]ar Iraq. {ing tơhan sat [ai anai ăt pit boh pơtuh kơtang pơ anih pơko\n djơ\ 2 boh sang dlông tal amăng kual.
****Amăng tal nao ]oa\ 3 bôh deh ]ar hmâo klin Ebola ngă pơ\ kual yu\ châu Phi, Khoa ]ih pioh gah Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar ơi Ban Ki Moon djă pioh laih h’dôm tơlơi pơplih phrâo k’do\ng glăi klin ruă, hrom hăng anun pơs^t tơlơi pơkôl amra djru dơng 3 bôh deh ]ar [ơi anai. Tui hăng mrô phrâo anai hloh mơng Khul wai lăng bruă ia jrao rong lon tơnah, yap mơng hrơi gluh đ^ jing klin, truh ră anai k’man Ebola ngă laih rơbeh kơ 7.300 ]ô m’nuih djai yoa amăng mrô rơbeh kơ 19 rơbâo ]ô m’nuih hmâo tơlơi ruă./.
}ih pơblang hăng pôr : Rơluch Xuân-Nay Jek-Siu H'Prăk
Viết bình luận