Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Lom 1 mông tlăm tôm brơi, lơ 23/11 yap tui mông [ơi Moscow (anun le\ lom 5 mông klăm mo\t yap tui mông [ơi Hà Nội), Khoa g^t gai Ping gah deh ]ar ta ơi Nguyễn Phú Trọng hăng gru\p khoa pơ ala gơnong glông deh ]ar Việt Nam nao truh laih pơ\ plơi prong jưh jom Moscow, pơ phun tal nao ]oa\ deh ]ar Nga tui tơlơi jăk iâu mơng Khoa mir sir deh ]ar Nga ơi Vladimir Putin. Anai le\ tal blung a Khoa g^t gai Ping gah deh ]ar ta ơi Nguyễn Phú Trọng nao ]oa\ deh ]ar Nga. Amăng tal nao ]oa\ deh ]ar Nga anai, ơi Nguyễn Phú Trọng amra bơk’toai hăng Khoa mir sir deh ]ar Nga ơi Vladimir Putin; bơk’toai hăng [ing Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang, Go\ng gai deh ]ar Nga kiăng pơtrut bruă gum hrom dua bôh deh ]ar amăng h’dôm bruă k’đi ]ar, bơvih [o\ng – s^ mdrô, tuh pơ plai, apui yoa, ia jâu hyuh, apui ayuh, tơlơi rơnuk rơnoa, pơgang lon ia hăng lu bruă pơkon; pơtru\t bruă gum hrom kơplah wah h’dôm plơi pla dua bôh deh ]ar; lăi pơthâo nao rai h’dôm tơlơi jar k’mar hăng amăng kual mơ\ dua bơnah h’dai bơ gleng nao hăng k’tưn h’dôm bruă bơk’toai kơplah wah m’nuih [ôn sang dua bôh deh ]ar. Mơng anun amra jing bôh than pơtru\t k’tang kơ bruă gum hrom abih bang kơplah wah deh ]ar Việt Nam hăng Nga đ^ kyar hăng pơđ^ tui dơng wo\t ano# klă hăng bôh tơhnal `u./.

****Hrơi anai, hrơi sa lơ24/11, truh rơvang hrơi tơjuh hơtal 6 mă bruă, jing rơvang hrơi tơjuh hơtal rơnu] [ing khua mua, pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta jơnum lok 8, hơtal 13 mă bruă. Amăng rơvang hrơi tơjuh anai, [ing pơ ala pơgôp hiăp kơ kơ]ăo bruă tơlơi phiăn kơđi mơnuih [ôn sang Bộ Luật Dân sự ]ih pơkra glăi; Tơlơi phiăn  prăk kăk Kơnuk kơna ]ih pơkra glăi; Tơlơi phiăn  pel e\p bruă ju\ yap prăk kăk kơnuk kơna ]ih pơkra glăi; Tơlơi phiăn pơhlôm pơgang tơlơi rơnuk hơdjă lơm mă bruă; Tơlơi phiăn ]ih pơkra hră pơar tơlơi phiăn pơkă; Tơlơi phiăn kông ngăn lo\n glai, ayuh hyiăng ia rơs^ hăng bul pơtâo ia rơs^; Tơlơi phiăn bruă pơjrao hlô mơnong. {ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta amra yơr tơngan tu\ ư hơdôm tơlơi phiăn ]ih ming pơkra glăi Tơlơi phiăn ngă tui mơtam kơđi laih sang phat kơđi pơs^t kơđi mơnuih [ôn sang Thi hành án dân sự; tơlơi phiăn sang do\; Tơlơi phiăn s^ mơdrô gơnam dleh pơđuăi hyu, bất động sản; Tơlơi phiăn pơ alin s^ mơdrô; Tơlơi phiăn bruă mă kơ sang bruă bơvih [ong mơdrô; Tơlơi phiăn wai lăng mă yua prăk pơ alin mơng Kơnuk kơna amăng bruă  pơkra pơjing gơnam s^ mơdrô; Tơlơi phiăn duh jia yom pha ra; Tơlơi phiăn duh jia; Tơlơi phiăn  khua tơhan  mơnuih [ôn sang Việt Nam; Tơlơi phiăn tơhan kông an mơnuih [ôn sang Việt Nam; Tơlơi phiăn pơtô bruă mă ]ih pơkra glăi soh. Laih dơng, pơs^t  h^ Hră pơtrun pơkôl pơkă mơng Sang gum hơb^t djop dêh ]ar kơ bruă pơgăn tơlơi taih ]om ngă sat kraih đơi, ngă pơ mlâo ană mơnuih lơm tơ`a kơ tơlơi soh hăng Hră pơkôl pơkă kơ tơlơi dưi ană mơnuih mơng [ing rơven rơvo [u klă drơi jăn./.

****Tơdơi rơbeh kơ sa hrơi mă bruă, mơgoah tôm brơi lơ 23/11, Bruă jơnum Ping gah [ôn prong Hồ Chí Minh tal 20 pơđu\t laih. Bruă jơnum ngă giong laih lu bôh yôm phăn kah hăng: Pơkă prăk pơhrui ngăn drăp Ping gah [ôn prong thun 2014, thun 2015; bôh tơhnal ngă tui bruă pel e\p, lăng tui tơlơi ngă tui phiăn amăng Ping gah thun 2014, jơlan gah bruă mă thun 2015. Ơi Lê Thanh Hải Khoa g^t gai Ping gah [ôn prong rơkâo h’dôm gru\p, gơnong bruă khom ngă tui bôh yôm bruă jơnum prong Ping gah gưl [ôn prong, hloai tui pran joa lăi pơthâo abih tơlơi ]râo ba mrô 36; ngă tui tơtơi lăi pơdah pô hăng lăi pơdah tui pran joa Tơlơi pơtrun pơs^t mrô 4 mơng Ping gah tal 11; pơtru\t ngă tui Tơlơi ]râo ba mrô 3 mơng Ding jum k’đi ]ar kơ bruă hrăm hăng ngă tui gru hiam pran joa h’d^p m’da, k’nuih mă bruă Hồ Chí Minh. Biă `u, khom tơpă ara\ doah e\p h’dôm bôh than ba truh kiăng pơsir bruă akă dưi ngă, amăng anun bruă gơgrong mơng m’nuih apăn ako# yôm phăn biă. Hrom hăng anun, ơi Lê Thanh Hải rơkâo h’dôm gưl, h’dôm gơnong bruă khom bơvih brơi hloh dơng tơlơi h’d^p m’da m’nuih [ôn sang, biă `u hăng sang ano# gah h’dră bruă, sang ano# tơnap tap, m’nuih mă bruă [ơi kual sang măi lom Tết tui phiăn juăt glăk giam ]i truh. Amăng bruă bơvih [o\ng, [ôn prong khom gleng nao hloh dơng đ^ kyar gơnong bruă măi mok djru tui tlô, khom hmâo h’dră gum djru gah prăk kak, djru pơtô juăt m’nuih mă bruă kiăng ngă pơhư\] [ing tuh pơ plai. Tơlơi pơhlôm ia h’djă yoa kơ m’nuih [ôn sang khom ta` h’kru\ pơsir./.        

****Tui hăng tơlơi lăi pơthâo mơng Jơnum min mơnuih [ôn sang [ôn prong {uôn Ma Thuột, tring ]ar Dak Lak, dơng mơ\ng blan 7 truh kơ blan 10/ [ôn prong {uôn Ma Thuột djru brơi 4.300 tơn simăng kơ 8 boh să hăng phường Khánh Xuân; mơnuih [ôn sang pơ ]ruh hrom hơmâo 13 klai prăk, djru hrom 7.360 hrơi bruă pơkra 37 km jơlan nao rai. Ră anai, bruă ming pơkra jơlan hiam nao rai amăng plơi pla [ôn [ut lu biă mă, simăng kiăng djop kơ bruă anai truh kơ 5000 tơn, dưi ]uk pơkra phrâo 40 km jơlan nao rai amăng plơi pla ala [ôn./.

****Tlăm lơ 22/11/2014, ơi Nguyễn Mạnh Cường, Kơiăng Khoa Sang ia jrao prong tring ]ar Gia Lai brơi thâo, {irô wai lăng tơlơi phiăn gah bruă ia jrao tring ]ar Gia Lai pơ phun pơs^t glăi kiăng thâo bôh than ba truh tơlơi djai mơng Đoàn Thị Lệ Huyền tơkeng thun 1975, do# [ơi phường Yên Đỗ, [ôn prong Plei Ku. Tui hăng hră ]ih glăi, pô bơnai Đoàn Thị Lệ Huyền ara\ng ba nao sang ia jrao lom 3 mông 15 m’n^t tlăm lơ 21/11/2014 lom glăk pikian truh rơ-wang hrơi tơjuh tal 40. Dưi hmâo ara\ng pơs^t breh lom 8 mông 15 m’n^t mo\t hrơi anun mơn. Lom breh mă ană nge k’tra#u 3,3 kg giong, ơi ia jrao Phạm Thị Lệ Hằng s^t glăi sang ană le\ pô am^ `u to# tơno# kloh pran. Tơdơi kơ pơjrao ta`, Huyền hmâo ara\ng pơs^t le\ yoa kơ đông drah, đôm glông ara\ drah [ơi k’so#. Lom h’kru\ glăi pran joa Huyền [u [uh pơplih ôh, truh 10 mông 15 m’n^t, lơ 22/11 djai h^. Ơi Nguyễn Mạnh Cường, Kơiăng Khoa Sang ia jrao prong tring ]ar Gia Lai brơi thâo, bôh than ngă djai le\ yoa kơ [u anăm soă joa, drah đông, ngă do\ng ara\ drah [ơi k’so#. Ayong Trần Hữu Dũng tơkeng thun 1972 rơkơi `u brơi thâo, amăng h’dôm wo\t pel e\p, Huyền hmâo ơi ia jrao pơs^t le\ tơnen do# găn. H’dôm hrơi hlâo kơ ba nao sang ia jrao, Huyền hmâo gru nam [le\ drah kuang buang `u./.

            ****Jơnum min mơnuih [ôn sang [ôn prong Cần Thơ brơi thâo, bruă pơđ^ kyar hơdră pơđu\ mă hăng pơsir ano\ hơdjă yua ia hơjan jing sa bruă mă phrâo kiăng pơgang ano\ pơblih ayuh hyiăng lo\n adai, kơtưn pơkom pioh ia yua brơi kơ mơnuih [ôn sang kuăl kơ [ah ia yua. Ơi Nguyễn Nguyên Minh, Khua wai lăng kơ]ăo bruă gah anom bruă Boh thâo pơmin e\p ia rơgơi pơkra pơjing anăn CSIRO mơng dêh ]ar Austraylia brơi thâo, lơm pok pơhai ngă tui hơdră pơkom pioh ia hơjan hăng pơsir ano\ hơdjă `u amra hro\ [iă yua ia măi laih anun ano\ mă yua ia amăng gu\ lo\n. Biă mă `u, djru ngă plai [iă ia ling dăo [ơi lu anih amăng [ôn prong, lơm mơnuih [ôn sang mă yua ia hơjan./.

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****Tơlơi pơhing mơng {irô ding jum wai lăng bruă s^ mdrô, măi mok hăng apui yoa deh ]ar Hàn Quốc ba tơbiă tôm brơi, lơ 23/11 brơi thâo, deh ]ar Khe\], Hàn Quốc hăng Japan amra pơ phun rơ-wang bơk’toai tal 6 mơng bruă bơk’toai Tơlơi pơkôl s^ mdrô nao rai 3 bơnah amăng rơ-wang hrơi tơjuh anai, tơdơi kơ deh ]ar Khe\] hăng Hàn Quốc pơđu\t h’dôm bruă bơk’toai kơ sa Tơlơi pơkôl s^ mdrô dua bơnah. Rơ-wang bơk’toai tal 6 anai dưi pơ phun mơng hrơi anai, lơ 24/11 truh kơ lơ 28/11 pơ\ anăp [ơi Tokyo, deh ]ar Japan. Amăng h’dôm bruă bơk’toai, 3 bơnah amra gleng nao bơk’toai h’dôm tơlơi amăng anun hmâo h’dôm jơlan gah, h’dôm ano# pơtô ba phun, pơplih phrâo mă tơlơi s^ mdrô gơnam tam, bruă s^ mdrô bơvih boang hăng tuh pơ plai…

****Khua mir sir dêh ]ar Nga ơi Vladimir Putin, lơm lơ 23/11, tom brơi jăm kơ hơdôm dêh ]ar kuăl yu\ pô ngă kơ tơlơi rô nao rai dua bơnah [u mơak klă, dơ\ng mơng hơmâo tơlơi rung răng kơđi ]ar [ơi dêh ]ar Ukraina. Ơi Putin pôr pơthâo, dêh ]ar Nga [u kiăng ôh dêh ]ar pô jar kmar kuang dar h^ hăng pơnăng pơsơi mơ\ kuăl yu\ pơdưm mă. Lăi glăi tơlơi tơ`a mơng [ing mă tơlơi pơhing phâo TASS dêh ]ar Nga, Khua mir sir dêh ]ar Nga ơi Vladimir Putin lăi le\, hơdôm tơlơi bơtơhmal mơng kuăl yu\  phak dêh ]ar Nga, hrom hăng tơlơi noa ia jâo trun, noa prăk Rup trun amra [u ngă ba truh tơlơi sat prong ôh kơ tơlơi bơvih [ong huă [ơi dêh ]ar Nga. Khua mir sir dêh ]ar Nga pơs^t, tơdah noa ia jâo ăt trun na nao yua kơ  bruă kơđi ]ar mơ\, amra ngă ba truh tơlơi “Gai jra `u taih djơ\ glăi rong `u pô đô]” hơdôm dêh ]ar s^ mơdrô ia jâo lu kah hăng Mi, Arap Seut ăt amra bơ be] djơ\ mơn yua noa ia jâo trun./.

****Tôm brơi, lơ 23/11, Khoa mir sir deh ]ar Hàn Quốc yă Park Geun-hye phrâo bư\p Khoa anih jưh pơ ala kơ deh ]ar Mi [ơi deh ]ar Hàn Quốc, ơi Mark Lippert. Dua bơnah pơs^t glăi bruă gơgrong mơng deh ]ar Hàn Quốc hăng Mi amăng khul pơlir h’b^t dua b’nah ăt kah hăng tơlơi gum hrom kơplah wah dua bơnah amăng tơlơi pu\t ayuh mơng deh ]ar Triều Tiên. Khoa mir sir yă Park Geun-hye iâu pơthưr ơi Mark Lippert gir run mă bruă anăp nao pơtru\t tơlơi rô nao rai jiăng mah kơplah wah deh ]ar Hàn Quốc hăng Mi. Yă Park Geun-hye ăt pơs^t yôm mơn tơlơi rô nao rai [ing go\p je# giam kơplah wah dua bôh deh ]ar amăng pơsir tơlơi pu\t ayuh deh ]ar Triều Tiên./.

****Boh [iă `u hơmâo 4 ]ô mơnuih djai, 54 ]ô mơnuih rơka, lơm hơmâo tơlơi truh lo\n pơpư\ ]ư\ mơgơi jua kơtng 6,3 đo# riter [ơi tring ]ar Tứ Xuyên,kuăl dơnung yu\ dêh ]ar Khe], lơm lơ 22/11. Lo\n pơpư\ ngă kơ tơlơi đuăi bral hơngal juă lin nao rai [ơi sang hră gưl sa amăng kuăl, tơl hơmâo 42 ]ô ]ơđai sang hră rơka. Tơdơi kơ hơmâo tơlơi truh mơtam, Khua dêh ]ar Khe], ơi Lý Khắc Cường pơtrun hiăp kơ djop anom bruă khom sem lăng, ju\ yap nao djru pơklaih brơi mơnuih [ôn sang hơmâo tơlơi tru, djru tơlơi khăp pap kơ mơnuih [ôn sang amăng kuăl. Bơ [ơi dêh ]ar Japan, mơnuih [ôn sang do\ [ơi kuăl tong krah dêh ]ar anai, tom brơi lơ 23/11 ăt ]ơdong du` pơhuet, rơnăk ano\ djah djâo răm [ăm, yua mơng lo\n pơpư\ ]ư\ mơgơi ngă, jua kơtang 6,7 đo# riter hơmâo [ơi tring ]ar Nagano mlăm lơ 22/11, ngă kơ lu sang dlưh h^ laih anun lo\n tơhlo\m. Aka hơmâo tơlơi lăi pơthâo ôh mrô mơnuih djai, samơ\ hơmâo 39 ]ô mơnuih rơka yua kơ lo\n pơpư\ ]ư\ mơgơi,  amăng anun 7 ]ô mơnuih rơka kraih./.

****Khul Hamas tôm brơi lơ 23/11, lăi pơto\ng, bruă deh ]ar Israel  pơdjai sa ]ô m’nuih deh ]ar Palestin [ơi k’dư Gaza le\ ngă soh hăng tơlơi pơtrun pơdơi pơnah kơplah wah deh ]ar Israel hăng Hamas yoa kơ deh ]ar Êj^p ngă go\ng jơlan. Tơlơi [om anai mơng Khul Hamas dưi ba tơbiă tơdơi kơ ling tơhan deh ]ar Israel do# [ơi puih k’đông gah goai deh ]ar kơplah wah Israel hăng k’dư Gaza pơnah pơdjai sa ]ô đah rơkơi m’nuih deh ]ar Palestin 32 thun glăk rơbat tơkai giam glông war goai deh ]ar./.

                                    }ih pơblang hăng pôr Rơluch Xuân-Nay Jek-Siu H’Prăk