Tơlơi pơhing phrâo hrơi 2, lơ 16-12-2014
Thứ ba, 00:00, 16/12/2014

              Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Mo\t tôm brơi lơ 15/12, Ping gah tring ]ar, Jơnum min wai lăng m’nuih [ôn sang, Jơnum min m’nuih [ôn sang hăng Jơnum min djo\p djuai ania m’nuih m’nam deh ]ar Việt Nam tring ]ar Cao Bằng pơ phun ngă Lơphe\t h’dor glăi 70 thun hrơi pơdo\ng Khul ling tơhan deh ]ar Việt Nam (22/12/1944 – 22/12/2014), 25 thun Hrơi jơnum abih bang m’nuih [ôn sang pơgang lon ia (22/12/1989 – 22/12/2014) hăng lăi pơthâo Gru grua dlai Trần Hưng Đạo deh ]ar ta. Khoa mir sir deh ]ar ta ơi Trương Tấn Sang hăng lu khoa moa gơnong glông pơkon gum hrom laih. Pơ ala kơ Khoa g^t gai Ping gah, Kơnuk kơna, Kơiăng Khoa Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta ơi Huỳnh Ngọc Sơn bơni hăng djă pioh h’dôm bôh tơhnal, pran joa tuh rơyuh prong prin mơng m’nuih apăn bruă, ling tơhan hăng m’nuih [ôn sang djo\p djuai ania tring ]ar Cao Bằng amăng bruă tlaih rơngai djuai ania, pơdo\ng hăng pơgang lon ia plơi pla. Kơiăng Khoa Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta rơkâo, Ping gah hăng m’nuih [ôn sang tring ]ar Cao Bằng ngă tui dơng phiăn juăt plơi pla ngă h’kru\, pơdo\ng plơi pla Cao Bằng  pơdrong sah gah bơvih [o\ng, k’jăp gah bruă k’đi ]ar, k’tang gah bruă pơgang lon ia – rơnuk rơnoa plơi pla, djru hrom hăng abih bang Ping gah, abih bang m’nuih [ôn sang ngă tui truh kih Tơlơi pơtrun pơs^t Bruă jơnum prong tal 11 mơng Ping gah./.

****Tom brơi, lơ 15/12, [ơi Anom jơnum pơphun djop bruă mă kơ tring ]ar Kiên Giang, pơphun [ơi tring glông bul pơtâo ia rơs^ Phú Quốc, ơi Nguyễn Tấn Dũng, Khua dêh ]ar ta hơmâo ]ơkă jum ơi Andrei A Slepnhev, Khua ding jum wai lăng bruă s^ mơdrô mơng Jơnum min tơlơi bơvih [ong huă Á-Âu, khua khul bơkơtoai Tơlơi pơkôl pơkă s^ mơdrô rơngai kơplah wah khul pơlir hơb^t mă jia s^ mơdrô hăng ta] rơngiao dêh ]ar Nga-Belarus-Kazakhstan hăng dêh ]ar Việt Nam. Ơi Nguyễn Tấn Dũng, Khua dêh ]ar ta bơni biă mă tơlơi gir run mơng dua khul bơkơtoai anun, hăng bruă mă pran jua thâo hluh nao rai, ako\ pơjing phun kơ tơlơi bơkơtoai hăng pơgiong h^ hră pơkôl FTA hră pơkôl s^ mơdrô phrâo hăng hlom bom kơplah wah dêh ]ar Việt Nam hăng khul pơlir hơb^t bruă mă jia s^ mơdrô hăng ta] rơngiao; rơkâo kơ dua bơnah kơtưn hloh, ngă pơgiong ta` hơdôm bruă do\ glăi, ngă hră pơar kơ dua bơnah laih anun k^ pơkôl mơtam amăng ako\ thun 2015 pơ anăp./.

****Tlăm tôm brơi lơ 15/12, [ơi Hà Nội, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Vũ Văn Ninh g^t gai mông jơnum mă bruă hăng Gru\p  pu\t jrao deh ]ar Việt Nam kơ tơlơi ngă tui Ako# bruă pơdo\ng glăi gru\p, h’dôm tơlơi tơnap tap, tơlơi gun lom ngă tui  ako# bruă pơdo\ng glăi. Pơhiăp klah ]un glăi amăng mông mă bruă, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Vũ Văn Ninh rơkâo: Gru\p pơtru\t ta` dơng lom pơplih phrâo bruă mă h’dôm anom bơvih [o\ng gah gru\p, pơhlôm truh abih thun 2015 ngă giong Ako# bruă pơplih phrâo. Kơiăng Khoa deh ]ar ta rơkâo {irô ding jum wai lăng prăk kak pel e\p, hmâo h’dră h’de\] hmar pơtlaih tơnap, tơlơi gun mơng gru\p pu\t jrao deh ]ar Việt Nam, pơhlôm lom pơplih phrâo ngăn drăp tui djơ\ jơlan gah pơhroa nao dơng hăng ba glăi bôh tơhnal prong./.

            ****Khua dêh ]ar ta pơtrun hiăp kơ djop ding jum, anom bruă gah gơnong dlông hăng tring ]ar amăng dêh ]ar ta  amăng thun 2015 khom ngă tui hơdră pơ amu` h^ bruă ngă hră pơar amăng Kơnuk kơna, djru pơsir tơlơi tơnap, tơlơi do\ gun pơsir bruă mơnuih [ôn sang, ngă gêh gal kơ djop pô hăng anom bruă s^ mơdrô mă bruă amu` hloh. Ding jum bruă ]ar ngă pơgiong kơ]ăo bruă Tơlơi phiăn Pơphun bruă mă Kơnuk kơna deh ]ar, Tơlơi phiăn bruă mă gong gai kơnuk kơna djop tring ]ar; tơlơi phiăn kơ khul, ngă pơgiong hră pơar pơkă rơđah Tơlơi phiăn mơnuih apăn bruă ]ar, mơnuih mă bruă kơnuk kơna, pơkă rơđah ano\ ngă tui laih anun ano\ pơkă hơnong pơkă. Khua dêh ]ar ta jao kơ Ding jum bruă ]ar, rơkâo đ^ lăi pơthâo hơnong pơkă grat, pơđ^ bruă kiăng djơ\ hăng bruă mă r^m hrơi, hơdră pơtrut pơsur pran jua [ing mơnuih mă bruă ]ar rơgơi thâo bruă./.

****Tlăm tôm brơi lơ 15/12, Phun akha wai lăng jơlan nao rai deh ]ar Việt Nam gum hrom hăng Jơnum min m’nuih [ôn sang tring ]ar Dak Lak pơ phun bruă jơnum k^ tơlơi pơkôl [u dăp glông đ^ rơdeh pơgiang rơgao hơnong pơkă, hăng 20 bôh anom bơvih [o\ng gah bruă du\ pơgiang [ơi tring ]ar. Amăng mông jơnum, gơnong bruă apăn bruă anai tring ]ar Dak Lak lăi đ^ laih lu tơlơi bơngo\t amăng bruă wai lăng rơdeh du\ pơgiang [ơi tring ]ar kah hăng: pơkă k’tra#u [u djơ\, hloai tui hyuh hyang lon adai, adai h’jan [u dưi mă yoa. Lom anun, h’dôm m’nuih m’găt rơdeh juăt e\p m’ne\] be\ đuăi anih pơkă k’tra#u, mă tu\ lom adai h’jan pioh găn gao anih anom pơkă k’tra#u … Ơi Nguyễn Minh Tiến – Khoa Sang bruă wai lăng hăng pơkra jơlan mrô 26 brơi thâo:

            {ing gơmơi tu\ ư hrom hăng h’dră pơtrun mơng Phun akha wai lăng jơlan nao rai, kiăng kơ h’dôm bôh anom bơvih [o\ng k^ pơkôl [u pơgiang rơgao hơnong pơkă pioh djă lui hơnong anih anom bơvih [o\ng amăng bruă du\ pơgiang dưm k’nar, hrom hăng anun dưi djă pioh kông ngăn prong mơng Kơnuk kơna, anun le\ glông jơlan tơdrông toa, jơlan [ơi lon. }ang rơmang tơdơi kơ mông pơkôl anai [ing ta djă pioh, hăng h’dôm [irô apăn bruă, [irô hmâo tơlơi dưi leng kơ pơsir abih./.

            ****Hơdôm hrơi hăng anai, mơnuih [ôn sang mă akan hơdang pơ kual ia rơs^ tring ]ar Quảng Trị hok mơak biă mă lơm noa ia jâo Diezel trun, djru kơ mơnuih [ôn sang plai [iă rơnoh prăk tuh pơplai kơ bruă nao mă akan hơdang pơ ia rơs^ dlam. Tơlơi anai pơtrut pơsur pran jua mơnuih [ôn sang hơđong hloh. Anai ăt jing tơlơi pơtrut ană plơi pla mă akan hơdang hơđong pran jua do\ amăng kual ia rơs^ mă akan hơdang rah wai pơgang goai lo\n ia rah. Tring ]ar Quảng Trị hơmâo 2.280 boh [at tô mă akan hơdang, yap abih bang jua kơtang măi  mok pơkă hăng pran aseh truh kơ 70  rơbâo pran aseh, amăng anun hơmâo 181 boh [at tô dưi nao pơ ataih hơmâo Kơnuk kơna djru prăk ia jâo. Tơlơi anai [u djơ\ kơnong djru ană plơi pla dưi mă bruă hơđong hăng pơhrui lu prăk kăk đô] ôh, do\ pơtrut pran jua mă bruă pơđ^ kyar tơlơi bơvih [ong huă kơ mơnuih [ôn sang do\ giăm treng hang ia rơs^./.

****Kiăng gơgrong hlâo pơgang, be\ rơ-o\t ngă kơ ]ơđai sang hră, gơnong bruă pơtô juăt h’dôm tring ]ar kual ]ư\ siăng gah dưr deh ]ar ta rơkâo h’dôm anih anom ngă klă bruă lăi pơtă hăng prăp lui gơnam tam djru ]ơđai sang hră be\ rơ-o\t ngă. Gơnong bruă pơtô juăt tring ]ar Hòa Bình g^t gai laih h’dôm sang hră pel e\p, pơkra glăi h’dôm anih hrăm, tuh pơ plai gơnam mă yoa pơhlôm anih hrăm k’jăp pơđao, [u hmâo angin pư\h mu\t…; h’dôm bôh sang hră pơ phun gum pơ]ruh băn, mung, ao pơđao, djru ]ơđai tơnap tap. Gơnong bruă pơtô juăt tring ]ar Hà Giang rơkâo laih h’dôm sang hră k’tưn pơtă pơtăn ]ơđai sang hră hăng am^ ama ]ơđai sang hră lăng tui na nao tơlơi pơkă lăng hlâo hyuh hyang lon adai, tơdah [ia\ hloh 10 độ C gơgrong hlâo brơi kơ ]ơđai pơdơi hrăm hră tui djơ\ tơlơi pơkă; h’dư\ h’dôm bruă mă gah rơngiao lang lă; h’dôm bôh sang hră pơ phun brơi do# glăi tơhrơi [ơi sang hră lăng ba tơlơi soaih pral hăng pơhlôm mơnong [o\ng huă djơ\ rơ-oa kơ ]ơđai sang hră./.

            ****Klam tom brơi, lơ 15/12, [ơi [ôn prong Huế, Gong phun pơdah rup dêh ]ar Việt Nam pơphun jơnum lăi pơthâo tơlơi pơplông bruă mă gong phun pơdah rup dêh ]ar ta hơtal 34 pơphun [ơi [ôn prong Huế dơ\ng mơng lơ 17 pơgi truh kơ 20/12. Tui hăng khul khua mua ]om puăng, hơmâo laih 513 mơta tơlơi pơhing pơdah rup ba pơplông mơng 116 boh anom bruă pơdah rup amăng dêh ]ar. Amăng anun, lu biă mă `u le\ tơlơi pơhing phrâo, kiăo tui dong le\ phim tài liệu, tơlơi pơtô hrăm. Sa tơlơi phrâo amăng hơtal pơplông anai jing Khul khua mua ]om puăng brơi ba  pơdah pơplông djuai phim ber sa ]răn pơdah amăng gong phun pơdah rup./.

 

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Amăng sa gru nam pơdah tơlơi bơngo\t jai hrơi jai k’tang tui [ơi anăp h’dôm bruă ngă khăng kho\p mơng deh ]ar Khe\] [ơi Ia Rơs^ Ngo\ hăng Hoa Đông, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar Mi phrâo pel e\p sa m’ta tơlơi pơkă rơkâo {irô ding jum wai lăng Khul ling tơhan deh ]ar Mi lăi pơthâo glăi na nao kơ h’dôm bruă ngă mơng deh ]ar Khe\] [ơi h’dôm kual brơsoa. M’ta tơlơi anai hmâo amăng Phiăn ]ih pơkra mă yoa ngăn drăp pơgang lon ia thun 2015 dưi hmâo Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang gơnong glông deh ]ar Mi pel e\p lom lơ 13/12. Tui hăng m’ta tơlơi phrâo dưi pơhroa nao, amăng rơ-wang 180 hrơi yap mơng hrơi Phiăn ]ih pơkra mă yoa ngăn drăp pơgang lon ia thun 2015 mă yoa, {irô ding jum wai lăng Khul ling tơhan deh ]ar Mi khom ngă hră lăi pơthâo sa tơlơi lăi pơthâo glăi kơ Jơnum min pơtôm hiăp {irô Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang gơnong glông deh ]ar Mi hăng Jơnum min pơtôm hiăp Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang gơnong yu\ deh ]ar Mi kơ h’dôm bruă mă kiăng pơ plih kual mơng deh ]ar Khe\] [ơi ia Rơs^ Ngo\ hăng Hoa Đông, ăt kah hăng ano# bơdjơ\ nao mơng h’dôm bruă ngă anai hăng bôh tu\ yoa rơnuk rơnoa mơng h’dôm bơnah mơn, bôh thâo ling tơhan ia rơs^ hăng ia rơs^, phao k’toang hăng bôh thâo phrâo măi mo\k mơng deh ]ar Khe\] hăng bruă mă mơng deh ]ar Mi amăng kual./.

            ****Lơ 15/12, tom brơi, pơhiăp [ơi mông jơnum bơkơtoai hăng ako\ bruă “ hơdră hơduah e\p bruă mă phrâo yua kơ tơlơi pơđ^ kyar hơđong  kjăp mơng bruă tuh tia pơkra pơjing dêh ]ar Thái Lan”. Khua dêh ]ar Thái Lan, ơi Prayuth Chan Ocha pơdah thâo tơlơi hok mơak mơn kơ tơlơi bơvih [ong huă [ơi dêh ]ar Thái Lan ta` ru\ glăi; laih dơng, Khua dêh ]ar Thái Lan ơi Prayuth Chan Ocha lăng lui hlâo kơ tơlơi bơvih [ong huă dêh ]ar Thái Lan  ăt pơđ^ kyar dơ\ng mơng  3% mơkrah truh kơ 4 % mơkrah thun 2015. Khua dêh ]ar Thái Lan ơi Prayuth Chan Ocha ăt brơi thâo, tơlơi đăo kơnang mơng [ing s^ mơdrô tuh pơ alin prăk kăk ăt đăo kơnang mơn kơ tơlơi bơvih [ong huă [ơi dêh ]ar Thái Lan, him lăng thun 2015, rơnoh prăk tuh pơ alin nao amăng dêh ]ar Thái Lan amra hơmâo 800 klai [ath, dưm dưm hăng 25 klai đô lar Mi, đ^ tui 5% pơkă hăng thun 2014./.

****Hră pơhing phrâo deh ]ar Japan tôm brơi lơ 15/12 ]ih tơlơi pơhiăp mơng Khoa anih jưh pơ ala kơ deh ]ar Canada [ơi Bắc Kinh ơi Siant Jacques brơi thâo, 2 bôh deh ]ar prăp lui k^ tơlơi pơkôl  kla kông ngăn [u djơ\ phiăn mă pơhrui mơng [ing ngă soh bruă bơvih [o\ng đuăi do\p. Anai le\ sa amăng h’dôm tơlơi gir run mơng kơnuk kơna deh ]ar Khe\] kiăng pơkiăo đuăi  truh rơnu\] h’dôm [ing khoa hư\p [o\ng kông ngăn đuăi do\p nao pơ\ deh ]ar ta\] rơngiao./.

            ****Bruă rô nao rai đ^ rơdeh por, jơlan lo\n hăng jơlan rơdeh treng [ơi dêh ]ar Bulgium tom brơi, lơ 15/12 tơ\i đưn h^ hăng pơdơi abih yua kơ abih bang mơnuih mă bruă pơdơi bruă kiăng hơngah ako\ bruă pơblih bruă tla prăk blan kơ [ing pơdơi abih thun bruă [ong prăk lơtret laih anun Kơnuk kơna brơi pơtrun rơnoh prăk yua. Bruă ngă lơgreo, pơdơi bruă hơngah hơdră Kơnuk kơna pơtrun brơi pơhro\ prăk yua dưi pơphun mơng blan hlâo, lơm 100 rơbâo ]ô mơnuih ngă lơgreo [ơi Brussel laih anun tơl ba truh tơlơi bơpơtul hăng tơhan pơlih ngă kơ 112 ]ô tơhan pơlih rơka h^./

        ****{irô ding jum wai lăng tơlơi kiăng je\] deh ]ar Nga tôm brơi lơ 15/12 brơi thâo glăk pơjing sa gru\p rơdeh djru gum m’nuih m’nam tal 10 kiăng prăp lui mơ^t kơ kual ngo\ deh ]ar Ukraina, hlâo kơ thun phrâo 2015. {irô mă tơlơi pơhing deh ]ar Nga Itar Tass pôr tơlơi pơhiăp mơng pô truh pơhiăp mơng Ding jum tơlơi kiăng je\] deh ]ar Nga ơi Alexander Drobyshevsky brơi thâo, h’dôm bôh rơdeh pơgiang gơnam tam gum djru mơng lu anih anom [ơi deh ]ar Nga, glăk [ơi jơlan tum pơ-[u\t nao pơ\ kual Rostov, kual dơnung deh ]ar Nga. Tal pơgiang gơnam gum djru deh ]ar Ukraina anai hmâo mơnong [o\ng huă, ia jrao gun hăng wo\t gơnam tam pơdo\ng. Ră anai h’dôm bôh rơdeh glăk do# tơgoan Khul ia jrao kyâu brơkal mriah deh ]ar Nga ngă giong laih hră pơar rô nao rai mơng bơnah [ing apăn bruă deh ]ar Ukraina./.
            }ih pơblang hăng pôr : Rơluch Xuân-Nay Jek-Siu H'Prăk


Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC