Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Mơgoah anai lơ 12/11, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta jơnum abih bang [ơi sang rung, hmư\ Hră lăi pơdah hăng Tơlơi lăi pơthâo glăi kơ rơ-wang bruă Phiăn pơhlôm agaih h’djă amăng bruă mă; laih anun bơk’toai kơ Rơ-wang bruă Phiăn Jơnum min djo\p djuai ania m’nuih m’nam Lon ia Việt Nam pơplih pơkra. Tlăm, [ing Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta bơk’toai amăng gru\p kơ Rơ-wang bruă Phiăn nao ngă ling tơhan pơplih pơkra hăng Rơ-wang bruă Phiăn pơhlôm agaih h’djă amăng bruă mă. Hlâo kơ anun, tôm brơi lơ 11/11, Ako# bruă pơplih phrâo h’dră pơtô, h’drôm hră hrăm le\ sa amăng h’dôm bôh yôm dưi hmâo lu khoa pơ ala gum pơhiăp. Sa dua ]ô khoa pơ ala tu\ ư hrom hăng Hră lăi pơdah mơng Go\ng gai deh ]ar kơ bruă jao {irô ding jum wai lăng bruă pơtô juăt deh ]ar ta ]ih pơkra per h’drôm hră hrăm djơ\ tơhnal pơkă pioh gơgrong hlâo djo\p m’ta hăng wai lăng bôh yôm `u klă hloh. Khă hnun hai, ăt hmâo mơn tơlơi gum pơhiăp lăi le\, tơdah {irô ding jum wai lăng bruă pơtô juăt ]ih pơkra per h’drôm hră hrăm djơ\ tơhnal pơkă le\ h’dôm bôh sang hră amra roah per h’drôm hră hrăm mơng {irô ding jum kiăng pơhlôm yoa kơ {irô ding jum wai lăng bruă pơtô juăt pơs^t h’dră pơhra\m hăng ako# tơlơi pơlông. Tui hăng lu khoa pơ ala, hrom hăng pơplih h’drôm hră hrăm, khom pơplih phrâo hloh dơng jơlan gah pơtô hăng k’tưn đ^ prăk blan kơ nai pơtô, djru pơsir h’dôm tơlơi tơnap, amăng anun hmâo tơlơi pơtô, pơhra\m gah rơngiao mông hrăm [ơi sang hră lu./.

****Tui lăng hmư\ khul khua g^t gai wai dêh ]ar ta ]rông lô tơlơi phiăn wai lăng, yua prăk kơnuk kơna ta tuh pơ alin brơi tơlơi ma\ brua\, s^ mdrô, bơvih [o\ng huă, mơnuih [ôn sang, ơi Vũ Ngọc Luyện, do\ [ơi phường Hoa Lư, [ôn prong Plei Ku, tring ]ar Gia lai lăi tui anai; bruă wai lăng prăk kơnuk kơna aka kơja\p ôh,  hơmâo ngă rơngia\ lu đơi, huă] lu.

“Bruă wai lăng prăk, bôh nik `u [irô djru brơi [irô jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar le\, [irô kơ]a\u bruă Tuh pơ alin ngă [u kơja\p ôh. Bơhơmutu ha\ng công ty Bình An. Dưi lăi, [ơi anai sa dua ]ô khua mua, mơnuih ping gah, [u ngă tui hiam tơpa\ ôh, djru brơi mơnuih ngă [o\ng plư pla], [udah sui mơng anai dua klâu thu\n ring bruă tơdron lăk Đại Đoàn Kết. laih anu\n truh pơ\ ring bruă Công ty wai lăng kyâo pơtâo mtah [ôn pro\ng Plei Ku, pla gio\ng laih, bu] h^, laih anu\n pla glăi do\ng. Mơnuih [ôn sang [uh kah ha\ng anu\n hua] đơi. Prăk kăk tơdah wai lăng hiam kơja\p, tuh pơ alin djơ\, tơlơi hd^p mda mơnuih [ôn sang pơđ^ kyar ta#u hloh, ta` hloh yơh”

            ****Mo\t tôm brơi lơ 11/11, Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng hrom hăng Gru\p Khoa pơ ala gưl glông deh ]ar Việt Nam nao truh laih pơ\ plơi prong jư\h jom Nay Pyi Taw, deh ]ar Myanmar, pơhmư\ bruă Jơnum prong ASEAN tal 25 hăng h’dôm bruă Jơnum prong bơdjơ\ nao, tui hăng tơlơi jăk iâu mơng Khoa mir sir deh ]ar anai ơi Thein Sein. Pơ phun amăng mông kơnong kơ do# sa thun hlâo kơ pơjing khul ASEAN, Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng nao pơhmư\ bruă Jơnum prong ASEAN tal anai hăng h’dôm bruă Jơnum prong bơdjơ\ nao kiăng ngă tui dơng pran joa Việt Nam jing ding k’na klă, gơgrong hlâo hăng bruă gơgrong hrom h’dôm bruă hrom mơng khul ASEAN, biă `u bư\ bôr pran joa mu\t hrom hăng pơlir h’b^t amăng lu m’ta mơng Khul h’dôm bôh deh ]ar Đông Nam Á hăng tơhnal pơkă glông hloh ră anai le\, pơdo\ng truh kih Khul ASEAN amăng thun 2015; ngă tui bruă phun mơng ASEAN amăng h’dră kual glăk pơjing ăt kah hăng gum hrom pơdo\ng hăng pơsir h’dôm tơlơi glăk jing tơlơi gleng nao hrom mơng kual./.

****Kiăng pơđ^ h^ rơnoh prăk kak s^ mdrô ha\ng dêh ]ar ta] rơngiao, laih anu\n ana\n ca phê Buôn Ma Thuột, khul gru\p ca phê Buôn Ma Thuột, tring ]ar Dak Lak, hlăk pơtrut ta` ]ih ana\n djru pơ]râu brơi lo\n ana\n ca phê Buôn Ma Thuột. Truh ră anai, hơmâo laih 6 boh lo\n ia, [ơi kual, kah ha\ng ; Tây Ban Nha; Hà Lan, Bỉ, Luxembourg, Thái Lan laih anu\n dêh ]ar Đức, hơmâo tu\ ana\n ]ih ana\n djru pơ]râu brơi lo\n ana\n ca phê Buôn Ma Thuột. Hơmâo tơlơi djru mơng ring bruă gum djru jơlan hdră tuh pơ alin, laih anu\n s^ mdrô Châu Âu, hơmâo jao brơi tơlơi dưi mơng [irô jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Dak Lak, khul gru\p ca phê Buôn Ma Thuột, ]ih pơkra hră pơar, pioh ]ih ana\n djru pơ]râu brơi lo\n ana\n ca phê Buôn Ma Thuột, [ơi pơlir Châu Âu./.

            ****Gơnong bruă pơtô juăt tring ]ar Gia Lai, Khô braih Kơnuk kơna kual Dưr }ư\ Siăng pơlir hrom bruă mă, phrâo tu\ ư k’]a\o bruă po\k pơhai bruă jao hăng ]ơkă mă giam truh 58 tơn braih pha brơi  5 blan hrăm tal blung a thun hrăm 2014-2015, kiăng djru [ing ]ơđai [ơi anai tui Tơlơi pơs^t mơng Khoa deh ]ar ta kơ H’dră bruă djru braih huă kơ ]ơđai sang hră [ơi h’dôm bôh sang hră pơ\ kual hmâo tơlơi bơvih [o\ng tơnap tap. Jơnum min m’nuih [ôn sang h’dôm tring glông, plơi prong, [ôn prong gah tring ]ar Gia Lai, prăp lui m’nuih mă bruă, gơnam mă yoa, anih pioh braih kiăng djru kơ bruă jao ]ơkă mă ta`, pơhlôm hăng ba glăi bôh tơhnal, pơhlôm pha  braih giong kaih hloh le\ truh lơ 21/12/2014./.

****Hrơi tơm brơi lơ 11/11, [ơi [ôn pro\ng Đà Lạt, tring ]ar Lâm Đồng, {irô hră pơar, laih anu\n pioh pơkrem mơng kơnuk kơna ( Ding jum djru bruă kơnuk kơna ta), ako\ pơjing tơlơi jơnum ]ar kmar “ Pơđ^ h^ [o# mta lo\n ia, găn gao gơnam đưm gah hră pơar dưi hơmâo UNESCO tu\ ư laih”. Hơmâo rơbeh 100 ]ô khua pơ\ ala brơi hdôm [irô wai lăng gơnam đưm ama\ng lon ia ta, ha\ng dêh ]ar ta] rơngiao rai jơnum hro\m hb^t. Tơlơi jơnum anai hmâo ]rông lô hdôm tơlơi phu\n kah ha\ng,  hyu pơtô pơblang, lăi pơthâo tơlơi yôm gơnam hră pơar đưm [ơi kual ha\ng ]ar kmar, hdôm tơlơi găn gao, laih anu\n s^t nik mơng hdôm lo\n ia [ơi ]ar kmar, yua tui hră pơar đưm hđa\p, kiăng lăi pơthâo, pơđ^ h^ [o# mta lon ia....Đ^ pơhiăp [ơi mông jơnum, yă Vũ Thị Minh Hương, khua g^t gai [irô dja\ pioh hră pơar, pơkrem kơnuk kơna, khua g^t gai [irô lo\n ia jơlan hdră hdơr glăi tơlơi đưm dêh ]ar Việt Nam lăi pơs^t. Tơlơi jơnum ]rông lô anai kiăng hdôm [irô wai lăng gơnam đưm hđăp ]rông lô nao rai tơlơi găn gao thâo thăi hay hloh./.

            ****Tring ]ar Điện Biên phrâo po\k pơhai giong bruă tla#u vaccine pơgang djơ\ hmơi – rubella [ơi 3 bôh tring glông tơnap tap hloh le\ Mường Chà, Mường Nhé hăng Nậm Pồ hăng giam truh 48.000 ]ô ]ơđai dưi tla#i jrao pơgang, dưm dưm hăng 94% k’]a\o bruă. Yoa kơ jơlan nao rai tơnap tap, tring ]ar Điện Biên ngă tui jơlan gah “Ngă dơ\ h’pă rơgoăt dơ\ anun”, hmâo 3 tal mơng h’dôm tring glông ataih hloh truh tring glông giam hloh. Khă hnun hai, yoa kơ bruă po\k pơhai amăng h’dôm blan rơnu\] thun anun tơnap biă amăng bruă pơ pha, pơkiăo nao m’nuih mă bruă gum hrom bruă tla#u jrao pơgang. Hrom hăng anun, tơlơi pơmin mơng neh wa djuai ania [ia\ pơ\ kual ataih, asue\k [u dơlăm anun akă [u gleng nao đơi ôh bruă ba ană bă nao tla#u ia jrao pơgang tơlơi klin ruă./.

           

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****Khoa gơgrong bruă pơtôm hiăp Khul bơlir h’b^t kual châu Âu yă Federica Mogherini tôm brơi lơ 11/11 lăi pơthâo, amăng ako# rơ-wang hrơi 7 pơ\ anăp h’dôm khoa ding jum pơtôm hiăp mơng khul amra pơ-[u\t jơnum [ơi  [ôn prong Brussel, deh ]ar Bơl-gum kiăng doăh e\p bruă đ^ tui hăng lui h’dôm bruă phăk tơhmal deh ]ar Nga, ăt kah hăng doăh e\p bruă djru deh ]ar Ukraina mơn. Tơlơi pơhiăp mơng yă Mogherini ba tơbiă amăng mông tơlơi rung răng [ơi Ngo\ deh ]ar Ukraina glăk tơblu\t amăng tơlơi tơnap, yap mơng hrơi kual anai ha jan pơ phun h’dôm bruă roah khoa. Lơ 10/11, deh ]ar Mi hăng châu Âu h’dai bơ\ truh pơhiăp [om deh ]ar Nga glăk do\ng gah tlôn ngă k’tang tui tơlơi [u mơak [ơi deh ]ar Ukraina lom s^ rơdeh sar, phao k’toang yôm kơ khul k’đai glăi [ơi kual Ngo\ deh ]ar Ukraina./.

****Hrơi tơ\m brơi lơ 11/11, khua mir sir dêh ]ar Negeria, ơi Goodluck Jonathan pôr pơthâo, amra pơ plông tơbia\ ana\n rơvang tal 2, tơlơi ple\ hră ruah khua mir sir blan 2/2015 pơ\ ana\p anai. khua mir sir dêh ]ar Nigeria, ơi Goodluck Jonathan, nga\ khua mir sir g^t gai lo\n ia Châu phi anai mơng blan 5 thu\n 2010. Nigeria lo\n ia hơmâo mrô mơnuih [ôn sang lu hloh Châu phi, laih anu\n lon ia pơkra rai  ia jâo lu hloh Châu Phi. Ră anai Nigiria hlăk bư\p tơlơi rung răng [ơi kual kdưr, anih kơnuk kơna hlăk pơblah hue\t khul tơhan hkru\ đăo Isalam Boko Haram, tơlơi hu^ rơhyưt ktang hloh djơh ha\ng dêh ]ar Nigeria./.

            ****Khoa pơ ala mơng Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar gơgrong gah tơlơi [ơi deh ]ar Syria ơi Staffan de Mistura, tôm brơi lơ 11/11 lăi le\, tơhnal pơkă tal nao ]oă mơng `u pơ\ lu deh ]ar kual A-rập le\ gleng nao sa k’]a\o bruă mă kơ deh ]ar Syria, kiăng doăh e\p bruă pơsir mơak klă kơ lon ia kual Trung Đông bă kơ tơlơi [u h’đong anai. Ơi de Mistura lăi rơđah sa bruă pơsir kiăng pơđu\t tơlơi rung răng le\ pơtôm hiăp bruă k’đi ]ar [u djơ\ hăng bruă yoa khul ling tơhan ôh./.

****Hrơi tơm brơi lơ 11/11, dêh ]ar Isarael pơdah rai pran jua hu^ rơhyưt bia\ ma\, tơlơi pơblah ngă kplah wah dêh ]ar Israel – Palestin. Lơ 10/11, 1 ]ô tơhan Israel, 1 ]ô đah bơnai ara\ng kla#u pơdjai h^ [ơi [ôn pro\ng Tel Avip, dêh ]ar Israel gah kual yu\. Tơhan pôlis hơmâo ma\ pơkong pô ksung blah anai, thâo krăn pô anai mơnuih [ôn sang do\ [ơi kual Yu\, hd^p ]a [ơi lo\n ia Israel, samơ\ `u aka hmâo tơlơi soh hget ôh hlâo dih. Tơdơi kơ anu\n sa mông mơnuih Palestin kla#u pơdjai 1 ]ô dadh bơnai Isarael ha\ng 2 ]ô rơka, gah rơngiao plơi pla djuai ania Hêbrơ Alon Shvut [ơi kual Yu\. Khul tơhan Jihad pôr pơthâo, pô ngă soh anun le\ gah Jihad, tui ha\ng tơlơi pơhing rơnuk rơnua dêh ]ar Isarel, pô anai krư\ sang mơna\ yua kơ dlom get [ôm xăng pơtuh ./.

          ****Lơ 10/11, Khul ling tơhan deh ]ar Iraq mă yoa laih rơdeh por ple\ trun gơnam tam gum djru  [ơi ]ư\ Sinjar kiăng djru djuai ania Yazidis. {irô ding jum wai lăng Khul ling tơhan deh ]ar Iraq ba tơbiă tơlơi lăi pơto\ng, gơnam tam gum djru hmâo mơnong [o\ng huă anung lui hlâo, ia, ia ]ơ[u hăng h’dôm m’ta gơnam tam kiăng yoa pơkon. Khul Kơnuk kơna Islam k’sung nao laih pơ\ ]ư\ Sinjar mơng blan 10, hroă k’jăp goang dar hăng h’dôm rơbâo ]ô m’nuih Yazidis glăk do# đôm [ơi anai. Khul m’nuih anai khom pe\ đuăi laih hlâo kơ hmao tơlơi k’sung blah mơng khul Kơnuk kơna Islam hăng iâu pơthưr deh ]ar Mi gum hrom [ing go\p djru pơgang [ing gơ`u./.     
                            }ih pơblang hăng pôr : Nay Jek-Rơluch Xuân-Siu H'Prăk