Tơlơi pơhing phrâo hrơi 3, lơ 19-11-2014
Thứ tư, 00:00, 19/11/2014

****Hrơi anai, khul Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta tơ`a dơng [ing khoa apăn bruă Kơnuk kơna. Tui hăng jơlan h’dră, Khoa Ding jum wai lăng jơlan nao rai du\ pơgiang deh ]ar ta ơi Đinh La Thăng lăi glăi dơng hăng tơdơi kơ anun le\ ]ra\n lăi glăi tơlơi tơ`a mơng Khoa ding jum wai lang m’nuih mă bruă tơhan rơka ruă hăng m’nuih m’nam yă Phạm Thị Hải Chuyền. Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng pơ ala kơ Kơnuk kơna deh ]ar ta ăt amra đ^ pơhiăp ngă rơđah dơng sa dua m’ta tơlơi bơdjơ\ nao bôh yôm h’dôm [u\t tơlơi tơ`a. Hlâo kơ anun, tôm brơi lăi glăi tơlơi tơ`a mơng [ing khoa pơ ala khul Khoa pơa la m’nuih [ôn sang, Khoa ding jum wai lăng bruă Kơnuk kơna ơi Nguyễn Thái Bình ba tơbiă lu bruă pơsir kiăng dưm dăp glăi khul gru\p, bruă mă, hro# trun m’nuih dưi pơs^t hră mă bruă kơnuk kơna, pơplih phrâo h’dră pơplông roah m’nuih mă bruă glông h’dră prăk blan… Tơdơi kơ hmư\ tơlơi lăi pơthâo glăi mơng Khoa ding jum wai lăng bruă Kơnuk kơna deh ]ar ta ơi Nguyễn Thái Bình, lu m’nuih [ôn sang tring ]ar Gia Lai gleng nao hăng tơlơi prăk blan. M’nuih [ôn sang Hoàng Thanh Trung, 78 thun, [ơi mrô sang 7B, jơlan Võ Thị Sáu, [ôn prong Plei Ku, lăi le\, prăk blan pơdơi thun tha mơng m’nuih djru blah ayăt đưm ră anai [u djơ\ dơng tah. M’nuih [ôn sang Hoàng Thanh Trung lăi tui anai:

            {ing apăn bruă Gru\p tơhan prong, gru\p tơhan ane\t tơdơi kơ tlaih rơngai lon ia po\t glăi, prăk blan dưm dưm hăng [ing ling tơhan ră anai. Bơhmu tu `u, kâo le\ khoa gru\p tơhan prong, lom anun glăi pơdơi thun tha, prăk blan hmâo 1 klăk 500 rơbâo prăk, ră anai khoa gru\p tơhan prong prăk blan hmâo truh kơ 7 klăk prăk m’tam. Ră anai, h’dôm ]ô m’nuih gum hrom blah ayăt Prăng, yu\ ngo\ kơ 80 thun laih, samơ\ [u hmâo h’dră gum djru h’pă ôh. Rơkâo Ping gah, Kơnuk kơna, Go\ng gai lăng ba h’dôm ]ô m’nuih amăng h’dôm thun blah ayăt Prăng. Thun blan mơng h’dôm ]ô m’nuih anun [u do# lu dơng tah, anun Ping gah hăng Kơnuk kơna khom gleng nao./.

****Tui lăng, hmư\ tơlơi tơ`a, tơlơi lăi glăi mơng khua ding jum djru bruă kơnuk kơna dêh ]ar ta, ơi Nguyễn Thái Bình, mơnuih [ôn sang, ơi Nguyễn Tiến Nhật, [ơi tổ dân phố 4, phường Tân Lợi, [ôn pro\ng Buôn Ma Thuột, tring ]ar Dak Lak lăi tui anai, hơdôm tơlơi tơ`a gơnam tam, pơdăp glăi djơ\ [irô ma\ bruă, kơ]a\u brua\ pơtô hrăm brơi khul khua mua aka ma\ djơ\ đơi ôh:

“ Tui hăng tơlơi lăi glăi mơng khua ding jum, do\ hơmâo lu tơlơi aka ma\ djơ\ đơi ôh, aka tu\ ư mơng mơnuih [ôn sang ta. Ră anai khul hlăk ai thâo ma\ bruă, hơmâo băng hră pơar, samơ\ hasa tơlơi tơnăp tap le\, [ing ana\ amôn hrăm gio\ng laih, kho\m hơmâo tơlơi găn gao thâo thăi kah. Tơlơi anu\n le\ kho\m pơdăp, brơi khul hlăk ai ma\ bruă djơ\ tui ha\ng tơlơi gơ`u hơmâo hrăm gio\ng laih, kiăng gơ`u pơdah tơlơi thâo thăi, pran htai do\ mda. Lo\n ia ta tơguăn hdôm tơlơi anu\n yơh. Hasa ]ô mơnuih [ôn sang, kâo ]ang rơmang tui ha\ng anu\n, laih anu\n abih ba\ng jơlan hdră gleng nao truh pơ\ plơi pla ala [ôn./.

****Mơgoah tôm brơi, lơ 18/11, [ơi {irô mă bruă Go\ng gai deh ]ar ta, Khoa gum bruă ding jum k’đi ]ar, Kơiăng Khoa deh ]ar ơi Nguyễn Xuân Phúc tu\ jum ơi Park Sam Koo, Khoa Gru\p Kumho Asiana – Hàn Quốc glăk hmâo tal rai ]oa\ hăng mă bruă [ơi deh ]ar ta. Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc pơs^t yôm h’dôm tơlơi gum h’go#p mơng ơi Park Sam Koo amăng h’dôm bruă s^ mdrô, bôh thâo, pơtô juăt, djru pơtru\t tơlơi rô nao rai klă hiam deh ]ar Việt Nam hăng Hàn Quốc jai hrơi jai đ^ kyar. Biă `u bruă Gru\p Kumho hmâo lu laih tơlơi gum h’go#p kơ h’dôm bruă mă m’nuih m’nam kah hăng jao prăk djru kơ ]ơđai đại học deh ]ar Việt Nam hăng lu bruă gum hrom gah bôh thâo, pơtô juăt ba glăi bôh tơhnal [ơi deh ]ar Việt Nam. Kơiăng Khoa deh ]ar ta pơs^t, Gong gai deh ]ar Việt Nam ngă gal klă hloh kiăng h’dôm anom bơvih [o\ng deh ]ar ta\] rơngiao tuh pơ plai, bơvih [o\ng s^ mdrô [ơi deh ]ar Việt Nam, amăng anun hmâo h’dôm anom bơvih [o\ng deh ]ar Hàn Quốc hăng gru\p Kumho Asiana./.

****Mơguah hrơi tơ\m brơi , lơ 18/11, [ơi [ôn pro\ng Buôn Ma Thuột, tring ]ar Dak Lak, drưh kơ ang pok pơhai tơlơi jơnum pro\ng khul khua Ding kơna hdôm mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ tal 2 thu\n 2014. Hơmâo 253 ]ô khua ding kơna rai jơnum hro\m, hơdôm khua ding kơna anai leng kơ mơnuih ma\ bruă thâo rơgơi mơng abih băng bruă; kơđi ]ar, tơlơi bơvih [o\ng huă, tơlơi gru grua phiăn juăt, mơnuih mơnam ama\ng tring ]ar. 5 thu\n rơgao, hro\m ha\ng tơlơi gir run mơng pô, tring ]ar Dak lak hơmâo mơng kơnuk kơna ta tuh pơ alin brơi kual plơi pla mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\, bruă pơđ^ kyar bơvih [o\ng huă mơnuih mơnam, djru brơi tơlơi hd^p mda mơnuih [ôn sang đ^ tui ta`. Truh ră anai, [ơi abih ba\ng sang să leng hơmâo jơlan rơdeh prong nao truh pơ\ să, laih anu\n hơmâo sang ia jrao, 90% să, lăih anu\n 70% mrô sang ano\ hơmâo pui lơtrik yua. Jơlan hdră mrô 134, hơmâo djru man pơdơng brơi rơbeh 15 rơbâo 500 boh sang do\ ano\ p^t, ]rek pha 144 ha lo\n sang do\, rơbeh 2700 ha lo\n ngă hmua. Rơngiao kơ anu\n, tring ]ar Dak Lak nga\ tui jơlan hdră tuh pơ alin pơđ^ kyar bơvih [o\ng huă plơi pla mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ [ơi anai, djru pơhư] tơlơi nga\ hmua , pla kyâo  glai, rông akan hdang, brơi mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ ]an prăk...Hơmâo hơgum gôp pơsir tơlơi tơnăp tăp, djru ba hdôm sang ano\ [un rin ]an prăk, pioh bơvih [o\ng huă, pơđ^ tơlơi hd^p mda brơi mơnuih mơnam. Amai H’Woan Hmok, mơnuih [ôn sang să Dak Liêng, tring glông Lak rai jơnum lăi tui anai:

 “ Ama\ng hdôm thu\n blan laih rơgao, hơmâo tơlơi djru mơng kơnuk kơna truh pơ\ plơi pla, djru brơi neh met wa [ơi anai dưi ]an prăk, djru ba hdôm tơlơi gơ`a\m brơi plơi pla [ing gơmơi, jai hrơi pơđ^ kyar, kah ha\ng jơlan hdră 139, 134 ră nai le\ 167. Mrô sang ano\ [un rin 5 thu\n laih rơgao, [ing gơmơi pơhro\ mơng 48% tru\n do\ 18,36%. Gah tơlơi hrăm hră [ơi plơi pla [ing gơmơi hơmâo 5 boh sang hra\ hrăm, hmâo sang hră mơng anih 6- 9 hiam tui ha\ng tơlơi pơkă, laih anu\n gơnam tam ăt gleng nao lu mơn, hơmâo man pơdơng hiam kơja\p, pioh bơvih brơi tơlơi pơtô, tơlơi hrăm hră [ơi plơi pla [ing gơmơi geh gal hloh”./.

****Lơ 18/11, [ơi [ôn prong hà Nội, Kơiăng Khoa ding jum wai lăng bruă đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan deh ]ar ta ơi Hà Công Tuấn hrom hăng yă Christine Heimburger, Khoa Sang prăk pơdo\ng glăi deh ]ar Đức k^ Tơlơi pơkôl kơ prăk kak “Rơ-wang bruă pơgang hăng wai lăng lu m’ta h’dôm dlai klô [ơi h’dôm tring ]ar Quảng Nam, Kon Tum hăng Gia Lai mơng deh ]ar Việt Nam”, hăng mrô prăk djru 8 klăk ơ-rô. Anai le\ Tơlơi pơkôl prăk kak kơplah wah 2 Kơnuk kơna, ngă tui rơ-wang bruă “Pơgang hăng wai lăng lu m’ta h’dôm dlai klô [ơi h’dôm tring ]ar Quảng Nam, Kon Tum hăng Gia Lai deh ]ar Việt Nam” amăng 7 thun, hăng noa prăk 11 klăk ơ-rô. Amăng anun, mrô ngăn rơnoh ODA le\ 8 klăk ơ-rô, mrô do# glăi le\ prăk pơgo#p tôm mơng deh ]ar Việt Nam./.

 

 

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****Tôm brơi lơ 18/11, kơnuk kơna deh ]ar Thái Lan hơmâo jơnum hăng pơ hmư\ kơ tơlơi pơkă gah phian man pơphô ngă greo [ơi anih jưh lu mơnuih. Tui anun, tơlơi phian anai pơkă le\ kom ngă greo [ơi djo\p gơnong bruă, amăng anun hơmâo wo\t {irô Khoa deh ]ar, djo\p [irô kơnuk kơna, dron rơdeh por, graih rơdeh. Bruă ngă greo khom dưi lăi pơthâo hlâo kơ 24 mông hăng [ing khoa moa pôlis [u dah Khoa kơđông tơhan pôlis [ơi plơi pla. Tơlơi phian anai ăt pơkă mơn kom ngă greo [u dah rơbăt hyu [rui [rai amăng hrơi mông mơng 10 mông mo\t hrơi hlâo truh kơ 6 mông mơguah hrơi tơdơi. Hrơi anai mơn, kơnuk kơna Thái Lan hơmâo lăi pơhmư\ tơlơi phian gah mă jia tu\ mă kông ngan pioh glăi hăng kơ]ao tơlơi phian pơblih pơkra gah tơlơi duh jia mơng ano# hrui glăi. Tui tơlơi pơkă, dôm tơlơi phian amra dưi ba nao kơ Jơnum min ako# pơjing tơlơi phian deh ]ar Thái Lan pơ phun ngă djo\p hră pơ-ar to# tui pioh hiưm ngă dưi pơ trun tơlơi phian amăng 6 blan pơ anăp.

****Lơ 18/11 Khoa ding jum pơtôm hiăp dêh ]ar Nga ơi Sergei La-vrôv pơdah tơlơi ]ang hơmăng kơ tơlơi ngă ja\ng mah  ha\ng Kual Eu [u rơgao hơnong pơkă lăi [u dưi pơsir ôh, yua bơ djơ\ nao truh kơ tơlơi rung răng [ơi dêh ]ar Ukraina, tơdơi kơ kual EU pôr dôm tơlơi ]i phak tơ hmal phrâo dơng gơ`a\m nao kơ bơnah kơdo\ng glăi. Pơhiăp [ơi mông jơnum [ơi plơi pro\ng jưh jom Min, deh ]ar Bêlarus ]i anăp tơlơi bơ bư\p ha\ng Khua ding ju\m  pơtôm hiăp dêh ]ar Đức, ơi Walter Steinmeier, ơi La-vrôp lăi mtam, dêh ]ar Nga lăng yôm na nao kơ tơlơi ja\ng mah ha\ng kual EU hăng anai le\ ja\ng mah djai hơdi\p hơmâo hro\m yôm phan biă kơtư\ kơ 2 bơnah. Yua anu\n yơh, [u dưi pioh tơlơi rung răng ]i dêh ]ar Ukraina ngă săt hi\ ôh kơ tơlơi ja\ng mah anai./.

            ****Khoa deh ]ar Japan, ơi Sinzô Abe lơ 18/11, pơ xi\t pơdơi hi\ jai ano# pơđi\ duh jia hăng amra pơ phun ple\ hră tanh hlôh amăng lơ 14/12 pơ anăp. Tơlơi pơhing anai ba tơbiă kơnong sa hrơi tơdơi kơ deh ]ar Japan pôr hơdôm tơlơi brơi [uh, deh ]ar pơdrong dong tal 3 ]i lon tơnah anai amra trun, lu\p tui tơlơi bơ wih [ong huă tơdơi kơ 2 thun ơi Abe đi\ apan bruă./.

****Mla\m lơ 17/11, dôm rơbâo ]ô mơnuih pơ [u\t ]i anăp sang [irô Khua pơala mơnuih [ôn sang deh ]ar Hunggary pơ plơi pro\ng jưh jom Buđapet ngă greo kơdo\ng glăi kơ tơlơi [o\ng kông ngan, [u pơdah rơđah mơng kơnuk kơna hăng gơwưh kơ Khua dêh ]ar, ơi Viktor Orban pơdơi bruă. Khă anu\n hai, tơlơi ngă greo anai hoăi ngă săt hăng hoăi mă pơko\ng mơnuih anai dih lơi./.

            ****Tơhan pôlis deh ]ar Irac lơ 18/11 dưi soa glăi laih sang măy djong ia jâo Baiji prong hlôh ]i deh ]ar  anai [ơi tring ]ar Xaladin, ataih mơng plơi prong jưh jom Baghdad 200 km gah kual Dưr. Khoa tơhan ơi Xaleh Jaber gah khul tơhan wai pơgang sang măy djong ia jâo Baiji brơi thâo, gru\p tơhan Mosul găh tơhan kơnuk kơna yơh kơsung nao blung a amăng sang măy anai. Anai le\ tal blung a tơhan kơnuk kơna Irac mu\t nao pơ sang măy djong ia jâo Baiji tơdơi 5 blan anom anai lê\\ amăng tơngan [ing djă phao tơhan prah prang Kơnuk kơna Đăo Islam (IS) kuang dar./.

****Khua pơtôm hiăp hơđăp ơi Michel Kafando lơ18/11 hơmâo pôr pơthâo đi\ ngă Khua mir sir ja\ng jai dêh ]ar Burkina Faso kia\ng pơđi\ dêh ]ar Tây Phi anai po\t glăi ha\ng rơnu\k mơnuih [ôn sang ngă pô gai gi\t amăng ]ran pơ blih to# tui truh sa thu\n tơdơi kơ Khua mir sir, ơi {laise Compaore ara\ng bơ blư\. Đi\ pơhiăp ]i mông pôr ngă khua gi\t gai lo\n ia pơ plơi pro\ng jưh jo\m Ouaga dougou, ơi Kafado [ua\n “ amra pơpu\ hăng wai pơgang tơlơi phiah phian amăng ]ran to# tui, laih anu\n gir gro\ng ba tơlơi dưm kơnar kơ abih ba\ng mơnuih [ôn sang dêh ]ar Burkina Faso./.

                        }ih pơblang hăng pôr : Nay Jek-Rơluch Xuân-Siu H’Prăk-Rơluch Xuân

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC