Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta:

            ****Tơdơi kơ 2 hrơi mă bruă, klam tom brơi, lơ 23/12, gah yu\ kơ tơlơi git gai mơng Khua git gai pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta ơi Nguyễn Sinh Hùng, Jơnum min Gơnong phun pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta jơnum pơđut laih hơtal jơnum lok 33. Hlâo kơ anun, Jơnum min Gơnong phun pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta hơmâo pơs^t Hră pơtrun bruă mă kơ tơhan pơlih gah ayuh hyiăng lo\n adai, laih dơng mă hiăp pơgop blung a kơ mông jơnum lok 9. Him lăng, [ơi mông jơnum anun, [ing pơ ala mơnuih [ôn sang amra ngă tui bruă krăo lăng tơlơi phat kơđi djơ\ mơnuih [u hơmâo tơlơi soh, phat kơđi soh glăi amăng bruă tơgu\ kơđi soh hình sự, bruă mă tơgu\ kơđi tơlơi soh laih anun bruă duh glăi tơlơi răm [ăm kơ mơnuih arăng phat kơđi [u hơmâo tơlơi soh djơ\ hăng tơlơi phiăn pơtrun. Pơhiăp đ^ pơđut mông jơnum lok 33, ơi Nguyễn Sinh Hùng, Khua git gai pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta pơtrun hiăp kơ djop anom bruă, jơnum min amăng ano\m bruă pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ngă hrom hăng kơnuk kơna, ta` ]ih pơkra Hră pơtrun jơnum mă hiap ană plơi pơgop hiăp kơ kơ]ăo bruă Tơlơi phiăn kơđi amăng mơnuih [ôn sang ]ih pơkra glăi. Ơi Nguyễn Sinh Hùng rơkâo kơ Jơnum min Gơnong phun pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta prăp lui tong ten Tơlơi jơnum prong khul pơlir hơb^t djop anom bruă pơ ala mơnuih [ôn sang ro\ng lo\n tơnah hơtal 132 IPU 132 amra pơphun [ơi Hà Nội blan 3 pơ anăp./.

****Tlăm tôm brơi, [ơi [irô mă bruă Kơnuk kơna, Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng, Khoa Jơnum min wai lăng bruă pơplông - [ơk pri bơni deh ]ar ta g^t gai bruă jơnum klah ]un glăi bruă mă amăng thun 2014 hăng ngă tui bruă mă amăng thun 2015 mơng Jơnum min. Pơhiăp amăng mông jơnum, Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng, Khoa Jơnum min wai lăng bruă pơplông - [ơk pri bơni deh ]ar ta lăi rơđah, Thun 2015 le\ thun hmâo lu tơlơi prong mơng lon ia, thun pơ phun bruă jơnum Ping gah h’dôm gưl, yoa anun khom hrưn đ^, gir run ngă tui 5 [u\t bruă prong anun le\: Ngă giong bruă hăng hloh kơ h’dôm tơhnal pơkă phun, tơhnal pơkă bơvih [o\ng m’nuih m’nam ba tơbiă laih hlâo kơ anun; pơhlôm dưi pô mơng lon ia, djă k’jăp tơlơi rơnuk rơnoa, jiăng mah, h’đong kiăng đ^ kyar; pơhlôm h’đong bruă k’đi ]ar m’nuih m’nam; gơgrong hlâo pơtru\t k’tang bruă gum hrom, mu\t hrom jar k’mar hăng prăp lui h’dôm tơlơi pioh pơ phun truh kih bruă Jơnum prong Ping gah đơ đam deh ]ar. Hăng pran joa anai, Khoa deh ]ar ta rơkâo Jơnum min khom pơtru\t ngă klă wo\t 3 m’ta bruă pơplông, [ơk pri bơni hăng hyu lăi pơthâo, pơhư prong h’dôm gru ba jơlan hlâo phrâo./.

            ****{rô djơ\ bơyan hok mơak ]ơkă Noel thun 2014, Jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Dak Lak pơphun brơi lu khul khua mua apăn bruă kơnuk kơna nao pơpu\ laih anun bơni hơ ơ] hrơi Noel kơ djop sang jơnum đăo, khul đăo amăng plơi pla laih anun mơnuih [ôn sang đăo amăng tring ]ar. Ơi Y Dhăm Ê`uôl, Kơ-iang Khua tring ]ar Dak Lak pơ ala kơ khul hyu ]uă anun, hơmâo nao tơ`a bla,ră ruai tom ană plơi đăo, tơ`a kơ tơlơi bơvih [ong huă amăng thun rơgao, laih anun mơ^t hiap pơpu\ bơni hrơi Noel kơ mơnuih [ôn sang đăo thun 2014 ]ơkă Noel mơak mơai. Khul ăt pơđing hmư\ tơlơi pơgop hiăp, rơkâo đ^ mơng mơnuih [ôn sang đăo kiăng rơkâo hăng gong gai kơnuk kơna djop gưl. Ơi Y Dhăm Ê`uôl lăi:

            R^m thun Jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Dak Lak pơphun brơi lu khul hyu ]uă jơmư trư găn, pơpu\ hrơi mơak Noel [ơi djop sang jơnum đăo, plơi pla hơmâo lu [ing đăo, kiăng thâo ano\ kiăng tơlơi rơkâo mơng mơnuih [ôn sang mă bruă bơvih [ong huă. Khul khua mua pơtô đăo djop anih ăt lăi pơthâo hăng gong gai kơnuk kơna ngă hro\m lu bruă tu\ yua. Thun anai, đơ đam tring ]ar [uh hrơi mơak Noel amăng mơnuih [ôn sang mơak biă mă. {ing gơmơi bơni biă mă tơlơi djru prong mơng khua mua pô pơtô, [ing ama ơi khop laih anun abih bang mơnuih [ôn sang đăo hơmâo gum hro\m kơnuk kơna amăng bruă pơtrut tui tơlơi bơvih [ong huă, pơđ^ bruă mă pơdong kuăl plơi pla rơnuk ngă sang rơnang ngă hmua./.

****Amăng rơ-wang h’dôm bruă mă pơđu\t Thun toai ]oa\ ngui deh ]ar Kual }ư\ Siăng –Đà Lạt 2014, mo\t lơ 23/12, Gơnong bruă wai lăng bôh thâo bơk’jăp drơi jan hăng toai ]oa\ ngui tring ]ar Lâm Đồng po\k pơhai jơlan h’dră “H’dôm hrơi bôh thâo deh ]ar Japan [ơi Đà Lạt”. Nao pơhmư\ hăng hyu ]oa\ lăng kual pơdă prưng ană ru\p deh ]ar Japan, ơi Nguyễn Văn Yên – Kơiăng Khoa Jơnum min m’nuih [ôn sang tring ]ar Lâm Đồng brơi thâo, amăng h’dôm thun rơgao, Kơnuk kơna deh ]ar Japan djru laih tring ]ar Lâm Đồng pơdo\ng sa dua ring bruă yôm phăn kah hăng: H’dră pioh toai ]oa\ lăng dlai klô hloai tui kual plơi pla, rơ-wang bruă pơsir dơnao ia Xuân Hương, pơdo\ng h’dră ngă đang hmua tui jơlan gah ngă juăt hăng lu m’ta bruă hăng pơplih phrâo anih anom mă yoa./.

            ****Tơdơi kơ giăm 7 blan tơgu\ mă bruă, ră anai amăng jơlan luh gah rơgup lo\n sang măi drai apui  lơtrik pơ hlâo ia krông [ơi Kon Tum, pơdong ]i să Đăk Tăng, tring glông Kon Plong ra anai glăk ia dăo mlep, amra ngă bơbe] djơ\ kơ tơlơi man pơdong amăng rơgup lo\n, ngă hu\i rơhyưt kơ ring bruă pơdong glăi. {ơi amăng pơmut ia rô [u thâo [uh dong tah amăng luh gah rơgup sang măi. Sang măi drai apui lơtrik pơ hlâo ia [ơi tring ]ar Kon Tum hơmâo jua kơtang dưm troă măi pơke\ apui lơtrik truh kơ 220 MW, jing sang măi prong hloh amăng tring ]ar Kon Tum dar hăng jua ia. Rơnoh prăk pơ alin truh kơ 5700 klai prăk, man pơdong mơng  blan 9 thun 2009, min dah giong amăng rơnu] thun 2014./.

****Mơgoah lơ 23/12, [ơi [ôn prong Biên Hòa, Ping gah tring ]ar, Jơnum min wai lăng m’nuih [ôn sang, Jơnum min m’nuih [ôn sang tring ]ar Đồng Nai ngă lơphe\t yôm phăn hyu doah e\p [ơk brơi hră pơ anăn yôm phăn Am^ Việt Nam khin h’tai kơ 514 ]ô neh wa. Anai le\ h’dôm ]ô m’nuih hmâo m’nuih amăng sang ano# pơsa\n drơi jan amăng 2 rơnuk blah ayăt tlaih rơngai djuai ania, pơgang lon ia. Tơlơi ngă lơphe\t hyu doăh e\p [ơk brơi hră pơ anăn Am^ Việt Nam khin h’tai anai [ơi tring ]ar Đồng Nai dưi pơ pha jing 4 tal, tal 1 [ơi [ôn prong Biên Hòa kơ 17 ]ô neh wa do# h’d^p hăng 106 ]ô neh wa djai laih. H’dôm tal to# tui amra [ơ [rư\ dưi pơ phun [ơi tring glông Nhơn Trạch, plơi prong Long Khánh hăng tring glông Định Quán amăng rơnu\] blan 12/2014 hăng blan 1/2015./.

****Mơguah  tom brơi, lơ 23/12, Jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Bình Dương pơphun jơnum [ing pơ ala djop djuai [iă dêh ]ar Việt Nam [ơi tring ]ar hơtal 2 thun 2014. Tring ]ar Bình Dương ră anai, hơmâo 20  djuai ania [iă abih bang 17 rơbâo ]ô mơnuih, do\ mơak klă rơnôm hăng  djuai ania Yuan amăng tring ]ar. Hơdôm thun rơgao, Ping gah, gong gai kơnuk kơna amăng tring ]ar gleng nao biă mă hơdră djru kơ mơnuih [ôn sang djuai [iă kiăng hơđong tơlơi hơdip mơda, pơđ^ kyar hro\m hơb^t hăng djuai ania pơko\n amăng tring ]ar./.

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****Tom brơi, lơ 23/12, dêh ]ar Nga hơmâo pơnah lông lăng phao amrom apui kơtang djuai pơkra phrâo anăn angara-A5 tu\ yua laih, pơyiong đ^ mơng tơ-rưng pơnah gah anom bruă aplô Plesetsk kual gah kơdư dêh ]ar Nga. Dêh ]ar Nga pơdah pran jua kơnang biă mă kơ phao amrom apui Angara anai. Tơdơi kơ hơdôm wo\t lông mă yua lăng, dêh ]ar Nga kiăng pơnah pơyiong đ^  abih bang djuai phao amrom apui pơyiong amăng adai rơngit, kiăng pơ kjăp bruă mă sem lăng bruă mă amăng adai rơngit mơng dêh ]ar Nga. Phao amrom apui pơtrut đ^ aplô Angara anai jing sa kơ]ăo bruă djru hlâo hloh kơ bruă tuh tia pơkra pơjing pơ ]eh phrâo ia rơgơi dêh ]ar Nga. Phao amrom apui anai pioh yua ngă ano\ pơtrut đ^ aplô mă bruă amăng adai rơngit, pơtrut đ^ Êkrang ./.

****Khoa mir sir deh ]ar Hàn Quốc yă Park Gyun Hae tôm brơi, lơ 23/12 lăi pơto\ng, kơnuk kơna deh ]ar anai amra gir run pioh dơng kơ bruă pơtôm hiăp hăng deh ]ar Triều Tiên. Pơhiăp amăng mông jơnum kơnuk kơna, Khoa mir sir deh ]ar Hàn Quốc yă Park Gyun Hae brơi thâo, kơnuk kơna amra gir run pioh kơ h’dôm bruă pơtôm hiăp gah tơlơi rô nao rai dua bơnah lon ia, hăng sa pran joa mơak klă hăng tơpă s^t, djơ\ hăng h’dôm tơlơi pơkă. Yă Park Gyun Hae ăt pơkôl prăp lui klă mơn kơ pơgi k’dih anai bruă pơlir h’b^t dua kual lon ia Triều Tiên yap mơng thun dơi. Tui hăng yă Park Gyun Hae, deh ]ar Hàn Quốc amra djru h’dôm tơlơi ]i kiăng kơ m’nuih [ôn sang [ơi deh ]ar Triều Tiên. Khoa mir sir deh ]ar Hàn Quốc lăi le\ tơdah 2 kual Triều Tiên pơlir h’b^t thơ, bruă anai amra ba glăi tơlơi đ^ kyar kơ lon ia Triều Tiên, kơ kual hăng wo\t rong lon tơnah dơng./.

****Tơlơi ple\ hră ruah khua Khua mir sir hơtal 2 amăng ano\m bruă pơala mơnuh [ôn sang dêh ]ar Grek pơphun amăng lơ 23/12  tom brơi, lui ruh h^ dong. Tui hăng boh tơhnal ju\ yap hră ple\ ruah, hơmâo kơnong 168 pok hră amăng mrô 300 ]ô mơnuih pơ ala amăng ano\m bruă pơ ala mơnuih [ôn sang dong yua kơ ping gah pơlir hơb^t git gai kơnuk kơna, sa ]ô khua gum bruă châu Âu hơđăp ơi Stavros Dimas ruah ngă khua mir sir, lo\m anun hơmâo 131 pok hră [u ruah ôh laih anun sa ]ô  rơkut. Tui hăng tơlơi phiăn  pơkă, kiăng kơ dưi, ơi Dimas khom hơmâo 200 ]ô pơ ala dong yua kah dưi.Tơdah ple\ hră hơtal 3 dong pơphun ăt [u djop lơi, [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar amra pơdơi bruă laih anun ple\ hră ruah glăi dong amăng thun pơ anăp, sa tơlơi mơ\ gah ping gah apăn bruă [u kiăng  ôh. Boh tơhnal tơ`a hơduah phrâo anai brơi [uh, ping gah kơdong glăi Syriza ră anai hlak dưi hloh./.

****Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar Ukraina lơ 23/12 ple\ hră pel e\p tơlơi ]ih pơkra phiăn pơplih pơkra sa dua m’ta tơlơi bơdjơ\ nao bruă lui h^ tơlơi pơkă [u pơlir h’b^t mơng deh ]ar Ukraina, po\k jơlan kơ deh ]ar anai pơ phun h’dôm bruă pơsur mu\t hrom Khul pơlir ling tơhan Tơlơi pơkôl Bắc Đại Tây Dương (NATO). Pơs^t ]râo  tơbiă sa hrơi hlâo kơ h’dôm bruă bơk’toai tơnap tap kơplah wah gong gai Ukraina hăng khul k’đai glăi [ơi kual Ngo\ deh ]ar dưi tô glăi. Tơlơi anai dưi pel e\p lu hăng 303 po\k hră ple\ do\ng yoa hăng kơnong kơ 8 po\k hră k’do\ng glăi. Anai le\ sa m’ta tơlơi [u ngă hling hlang ôh lom h’dôm ping gah phun mơng kual yu\ rong lon tơnah hmâo lu amăng {irô Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar Ukraina./.

****Khua dêh ]ar Australia, ơi Tonny Abbott lơm lơ 23/12 brơi thâo, ano\m bruă pơgang tơlơi rơnuk rơnua dêh ]ar anai hlak ngă bruă kơđiăng kơtang hloh yua hu\i hơmâo tơlơi ngă sat pơrung pơrang, tơdơi kơ hơmâo tơlơi arăng mă pơkong mơnuih ngă ano\ song mă [ơi sa boh anih s^ mơdrô ia kơphê amăng [ôn prong Sedney rơvang hrơi tơjuh hlâo. Pơhiăp đ^ [ơi anăp [ing mă tơlơi pơhing  phrâo [ơi Sedney, ơi Tony Abbott lăi le\, tơlơi truh ră anai, hu\i biă ba truh tơlơi ngă sat [ai yua [ing pi rat ngă, yua kơ anun, `u iâu pơthưr mơnuih [ôn sang dêh ]ar Australia khom  răng kơđiăng amăng hrơi mơak Noel anai./.

               }ih pơblang hăng pôr :   R]om H'Ly-Siu H'Prăk-Nay Jek