Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Mơguah tom brơi, lơ 17/12, [ơi Hà Nội, {irô Khua git gai wai lăng  pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta pơphun jơnum pok  pơphai bruă mă  krăo lăng mơng [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar, Jơnum min Gơnong phun pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar pơpha bruă ngă hrom krăo lăng bruă mă amăng Kơnuk kơna thun 2015. Tui hăng anun, sa boh yom phun phrâo amăng hơdră krăo lăng thun anăp le\ [ing pơ ala mơnuih [ôn sang krăo lăng r^m hơdră prong, bruă mă mơng tơlơi to`a lăi glăi amăng mông jơnum prong [ing pơ ala ako\ thun 2015. {ơi mông jơnum, [ing pơ ala kơ anom bruă Jơnum min gah djuai ania [iă, djop jơnum min mơng anom bruă khua git gai pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar, djop ding jum, anom bruă gơnong dlông lăi pơthâo bruă mă,  jơlan hơdră amra ngă thun 2015. Hrom hăng anun, ngă pơgiong bruă jao krăo lăng re se thun 2015, krăo lăng bruă ngă tui tơlơi pơtrun mơng anom bruă pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar, krăo lăng hăng dăp hơdră tơ`a lăi glăi  jơnum lok 13 thun 2015 kơ [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta. Anai yơh boh yom phun prong hơmâo lu anom bruă ngă hrom./.

****Tlăm tôm brơi lơ 17/12, gru\p ]ơđai sang hră deh ]ar Việt Nam nao pơplông Olympic bôh thâo phrâo hlăk ai jar k’mar tal 11 [ơi [ôn prong Mendoza, deh ]ar Argentina glăi truh laih pơ\ Hà Nội. {irô ding jum wai lăng bruă pơtô juăt pơ phun ngă lơphe\t ]ơkă hăng jao pri bơni kơ [ing ]ơđai [ơi tơdron rơdeh por Nội Bài. Bruă pơ plông Olympic bôh thâo phrâo hlăk ai tal 11 pơ phun mơng lơ 3 truh kơ lơ 10/12 hăng tơlơi gum hrom mơng 234 ]ô ]ơđai sang hră mơng 41 bôh deh ]ar hăng kual lon. Gru\p ]ơđai sang hră deh ]ar Việt Nam thun anai hmâo 6 ]ô ]ơđai hăng 5 ]ô ]ơđai hmâo mă pri, hmâo 2 miđai ia mah, 2 miđai ia prăk hăng sa miđai ia kông. Hăng bôh tơhnal anai, gru\p ]ơđai sang hră deh ]ar Việt Nam do\ng amăng top 5 h’dôm gru\p nao pơplông hăng anai le\ bôh tơhnal prong hloh mơng deh ]ar Việt Nam yap mơng hrơi gum hrom tal pơplông anai./.

            ****Hơdor glăi 70 thun ako\ pơjing khul ling tơhan mơnuih [ôn sang dêh ]ar Việt Nam, klam mmo\t tom brơi, lơ 17/12, anom bruă khua git gai tơhan  [ôn prong Đà Nẵng pơphun mlam jơnum bưp nao rai [ing tơhan sông kơtang khin hơtai hăng ling tơhan phrâo hlak ai laih anun [ing ]ơđai sang hră  gưl prong amăng [ôn prong Đà Nẵng.  Nao jơnum hrom hơmâo 1.200 ]ô mơnuih pơ ala [ing am^ Việt Nam sông kơtang, [ing khua mua ling tơhan gah kual 5, khua mua ling tơhan [ôn prong Đà Nẵng, [ing tơdăm dra hrăm gưl prong hăng ]ơđai sang hră anih prong amăng [ôn prong. Amăng mlam jơnum bưp nao rai anai, djop anom bruă amăng [ôn prong Đà Nẵng, djop gưl mơnuih  nao jơnum hơmâo hmư\ [ing khua mua, tơhan sông kơtang hơđăp ră ruai glăi tơlơi kh^n hơtai blah ngă amăng 2 rơnuk blah ayăt soa lo\n ia ta đưm [ơi kual dơnung. {rô djơ\ hơtal anai, khua git gai ling tơhan [ôn prong Đà Nẵng pơpu\ bơni kơ [ing ba gru hlâo amăng bruă hrăm hăng hla tui kơnuih hiam gru klă Hồ Chí Minh, djă pioh gru grua  pơyơr tơlơi thâo thăi kơ bruă mă kiăng lăp djơ\ anăn tơhan mơng Wa Hồ./.

****Mơgoah tôm brơi lơ 17/12, {irô g^t gai bruă Khul ling tơhan tring ]ar Ninh Thuận gum hrom hăng Go\ng phun pơtui joa pơhiăp hăng pơdah ru\p tring ]ar pơ phun jơlan h’dră bơk’toai hăng ako# `u “Ư-ang, bruă gơgrong, bơni”. Anai le\ sa amăng h’dôm bruă mă phun mơng tring ]ar kiăng ]ơkă mơak h’dor glăi 70 thun hrơi pơdo\ng Khul ling tơhan deh ]ar Việt Nam. Jơlan h’dră le\ tal bơ bư\p, bơk’toai nao rai hăng m’nuih apăn bruă khul ling tơhan hlâo dih, Khoa pơ ala kơ m’nuih apăn bruă, ling tơhan m’bruă ră anai glăk do# mă bruă amăng h’dôm [irô, anom bruă gah khul ling tơhan tring ]ar. Mông bơk’toai kiăng lăi pơthâo, pơtô juăt dơlăm amăng m’nuih apăn bruă tơhan, ling tơhan hăng m’nuih [ôn sang rơgao 70 thun pơdo\ng, k’do\ng blah ayăt hăng jing bruă. Mơng anun, pơđ^ tui tơlơi pơmin, bruă gơgrong hăng pran ư-ang mơng h’dôm gưl, h’dôm gơnong bruă, khul ling tơhan hăng m’nuih [ôn sang amăng tring ]ar pioh kơ bruă pơdo\ng hăng pơgang Lon ia./.

            ****Khua dêh ]ar  ta phrâo pơtrun hiăp kơ bruă mă yua hlâo prăk ]an kơ sang bruă prăk pơđ^ kyar Việt Nam hăng sang bruă prăk djru mơnuih mơnam tơnap tap. Tui hăng anun, Ding jum prăk kăk brơi ]an hlâo 11 rơbâo 600 klai prăk mơng kơnuk kơna pioh pơhroa nao rơnoh prăk do\ kơ [ah prăk kơmlai mơng thun 2013 kơ 2 boh sang bruă prăk anun. Rơđah biă `u, Sang bruă prăk pơđ^ kyar Việt Nam mă yua hlâo 8.400 klai prăk, Sang bruă prăk djru mơnuih mơnam mă yua hlâo 3.200 klai prăk. Tui hăng anun, Ding jum prăk kăk amra dưi git gai hrom  Ding jum Man pơphô hăng Tuh pơ alin ngă hrom abih thun 2014, ju\ yap brơi mă yua mơtam kiăng e\p hơdră pơhrui hnưh. Tơdah [u hơmâo prăk [udah [u thâo brơi mă yua, jao kơ Ding jum Man pơphô ako\ bruă hăng Tuh pơ alin git gai, ngă hrom Ding jum prăk kăk pơkra hơdră mă yua prăk, thun pơ anăp hrui glăi hnưh./.

****To# tui tơlơi pơhing djru pơtlaih 12 ]ô m’nuih do# đôm amăng luh glưh trun [ơi ring bruă drai apui lơtr^k Dă Dâng – Dă Chomo gah thôn Păng Tiêng, să Lát, tring glông Lạc Dương, tring ]ar Lâm Đồng, mlăm tôm brơi, lơ 17/12, khul pơtlaih khoer truh kih laih glông khoer tal 2, yoa pioh [o#p tơbiă ia gah rơngiao. Sa bôh pul apui ane\t tô hre\ apui dưi hroa mu\t tui đing pơsơi phrâo khoer giong, hroa nao truh bơnah gah dih kơ m’nuih do# đôm amăng lăm hmâo bơngă] rơđah. Ră anai tơlơi soaih pral mơng 12 ]ô m’nuih anun h’đong mơn, gơ`u mơak yoa kơ thâo dưi ba mu\t đing pioh [o#p đuăi ia gah rơngiao. {uh [o# [ơi anai g^t gai amăng mlăm mo\t tôm brơi lơ 17/12, ơi Nguyễn Văn Yên, Kơiăng Khoa Jơnum min m’nuih [ôn sang tring ]ar Lâm Đồng brơi thâo, lom h’dôm bôh rơdeh khoer mơng [ôn prong Hồ Chí Minh dưi ba nao, khul pơtlaih amra khoer sa amăng mơng k’]ong k’dư trun. Amăng khoer amra dơlăm 70 m, rơhai rơbeh kơ 1 me\t. Lom khoer giong amra asen mu\t sum ao kơ m’nuih do# đôm amăng lăm pioh pơgang rơ-o\t, tơdơi kơ anun kah mơng pơmin nao bruă ba tơbiă gah rơngiao./.

****Mơguah tom brơi, lơ 17/12, Khul pơgang glai klô hăng ayuh hyiăng tring ]ar Dak Lak pơphun jơnum pơpu\ phun kyâo pơ anăn dram gơnam yom kơ Việt Nam  2 [e\ phun kơyâo  Long não [ơi đang war sang Biệt Điện Bảo Đại, [ôn prong {uôn Ma Thuột. Dua [e\ phun kyâo Long não anai sui giăm 100 thun laih, arăng pla dua bơnah sang gru đưm pơtao Bảo Đại anăn Biệt Điện Bảo Đại, amăng lo\n đang yua kơ sang bruă djă pioh  gơnam gru đưm tring ]ar Dak Lak wai lăng. Phun kơyâo anai prong arăng pơkă jum dar 8 met, ano\ dlông tong krah 2 met mơkrah, dlông 30 met, 2 [e\ phun kơyâo anai arăng pla lơm thun 1920, hrom hăng rơnuk arăng pơdong sang kơ khua Prăng [ơi {uôn Ma Thuột, sang anun tơdơi anai pơ anăn sang jưh Biệt Điện kơ ơi pơtao Bảo Đại, laih anun dưi wai lăng pioh truh kơ ră anai./.

Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Hơmâo 498 pok hră dong yua hăng 88 pok hră pơkdong glăi. Anom bruă pơ ala mơnuih [ôn sang châu Âu, tom brơi lơ 17/12,  ple\ hră pơs^t h^ hră pơtrun tu\ yap djơ\ tơlơi phiăn Kơnuk kơna lo\n ia Palestin. Anom bruă pơ ala mơnuih [ôn sang châu Âu dong yua tui hăng tơlơi phiăn Kơnuk kơna lo\n ia Palestin laih anun hơdră dua kơnuk kơna do\ hrom amăng ha boh anih laih anun kơ]ang rơmang jơlan hơdră anai dưi pơsir kơđi rung răng kual Trung Đông. Anom bruă pơ ala mơnuih [ôn sang châu Âu ha wo\t dong pơdah đ^ tơlơi dong yua kơ bruă dua kơnuk kơna, hluai tui jơlan goai dêh ]ar hơmâo laih thun 1967 laih anun do\ hrom rơnuk rơnua kơplah wah dêh ]ar Israel hăng Palestin hăng bruă ngă pơpu\ kơ tơlơi phiăn jar kmar./.

****Tôm brơi lơ 17/12, Khoa deh ]ar Pakistan ơi Nawaz Sharif iâu pơ-[u\t sa bruă jơnum amăng {irô Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang kiăng bơk’toai h’dôm bruă k’do\ng [ing ngă pirat. Khoa deh ]ar Pakistan lăi pơto\ng laih pioh 3 hrơi kơ m’nuih hmâo tơlơi truh pơdjai m’nuih. Hrom hăng anun, abih bang Khoa anih jưh pơ ala kơ deh ]ar Pakistan [ơi đơ đam rong lon tơnah amra yôl khăn gru kiăng h’dor glăi hăng anăp nao hrơi pioh kơ m’nuih djai hmâo tơlơi truh anun. Amăng hrơi anun mơn, m’nuih [ôn sang deh ]ar Pakistan pioh sa hrơi h’dor glăi kơ 141 ]ô m’nuih ara\ng pơdjai [ơi sang hră pơ\ [ôn prong Peshawar. Tơdơi kơ tơlơi k’sung blah, m’nuih [ôn sang deh ]ar Pakistan tu^ đ^ laih apui hlin hăng iâu lăi ha mlăm, lom anun am^ ama [ing ]ơđai sang hră le\ m’nuih hmâo tơlơi truh mơng tơlơi pơdjai m’nuih anun prăp lui dor ană pô amăng h’dôm anih dor lu m’nuih [ơi Peshawar. Anai dưi lăng tơlơi bral bơnga\t hloh amăng gru grua mơng lon ia gah kual châu Á bă kơ tơlơi [u h’đong anai./.

            ****Amăng hră lăi pơthâo  tom brơi  lơ 17/12, Sang bruă prăk  pơđ^ kyar  ADB lăi pơthâo, noa ia jâo jar kmar ăt amra trun đô] jing sa gêh gal kơ kual Châu Á, yua dah ăt do\ pơđ^  kyar tơlơi bơvih [ong huă rơnang đơi amăng rơnu] thun anai. {ing mơnuih rơgơi kơhnâo sang bruă prăk pơđ^ kyar châu Á lăi le\, noa ia jâo trun kah hăng ngă pơtrut tui klă tơlơi bơvih [ong huă amăng thun 2015 lơm tơlơi bơvih [ong huă kơ hơdôm dêh ]ar blơi ia jâolu kah hăng dêh ]ar Indonesia hăng India. Rơngiao kơ anun, [ing s^ mơdrô ia jâo amra tu\ mă tơlơi gêh gal pơđ^ kyar yua dah noa gơnam tam s^ mơdrô ăt trun tui, mơng anun rơnoh prăk pơblih nao rai kơplah hơdôm dêh ]ar `u amra kơtang  hloh./.

****H’dôm rơtuh ]ô m’nuih deh ]ar Hai-ti tôm brơi lơ 17/12 trun [ơi jơlan pơ\ plơi prong jưh jom Portau Prince, rơkâo Khoa mir sir ơi Michel Martelly lui bruă. Tơlơi ngă lơgreo jing h^ tơlơi rung răng lom tơhan polis mă yoa ayuh pơhăng kiăng rơme\t anih anom lu m’nuih ngă lơgreo. Amăng h’dôm rơ-wang hrơi tơjuh rơgao, deh ]ar Hai-ti hmâo laih h’dôm bruă ngă lơgreo hơngah kơ Kơnuk kơna hư\p [o\ng kông ngăn, iâu pơthưr Khoa mir sir hăng Khoa deh ]ar lui bruă. Khoa deh ]ar ơi Lauren Lamothe rơnu\] rơ-wang hrơi tơjuh rơgao khom ngă hră rơkâo pơdơi bruă, hăng tơlơi ]ang rơmang amra ngă plai [ia\ tơlơi hil ne\] mơng m’nuih [ôn sang. Khă hnun hai, khul k’đai glăi [u pơs^t Khoa mir sir ơi Martelly pơdơi bruă ôh./.    

          ****Khua djru bruă Khua ding jum pơtom hiăp dêh ]ar Mi wai lăng gah kual Đông Á hăng Thái Bình Dương, ơi Daniel Russel tom brơi, lơ 17/12 lăi, kiăng biă mă tơlơi bưp nao rai bơkơtoai h^ kơđi tơlơi dua bơnah dêh ]ar Triều Tiên pơsir put ayuh dêh ]ar Triều Tiên. Lơm anun, khua djru bruă kơ ding jum pơtom hiăp dêh ]ar Mi wai lăng gah bruă phao kơtoang, ơi Robert Einnhorn ăt lăi pơthâo hơdră pơphun kơ tơlơi pơbưp dua bơnah hăng dêh ]ar Triều Tiên, hlâo kơ pơphun glăi bơkơtoai 6 bơnah pơsir kơđi put ayuh hlak pơdơi h^. Tơlơi pôr pơthâo mơng [ing khua mua  pơtom hiăp dêh ]ar Mi pơdah thâo tơdơi kơ dêh  ]ar Hàn Quốc lăi, bruă phun kiăng kiăo tui tơlơi pơbưp anai le\ kơđi put ayuh dêh ]ar Triều Tiên./.

             }ih pơblang hăng pôr : Siu H'Prăk-Nay Jek-R]om H'Ly