Tơlơi pơhing phrâo hrơi 4, lơ 6-11-2014
Thứ năm, 00:00, 06/11/2014

Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Hrơi anai, lơ 6/11, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang jơnum abih bang [ơi Sang rung, bơk’toai kơ Hră ]ih tơlơi Phiăn pơplih pơkra, pơhroa nao dơng sa dua m’ta tơlơi amăng Phiăn ling tơhan amăng Khul ling tơhan deh ]ar Việt Nam hăng Hră ]ih Phiăn kông ang pơplih pơkra. Anai le\ 2 rơ-wang bruă Phiăn lăi pơthâo kơ Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang pel e\p amăng tal jơnum lok 8 anai. Mơgoah, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang hmư\ tơlơi lăi pơthâo glăi pơblang, tu\ mă, pơkra glăi hăng bơk’toai kơ Hră ]ih phiăn gleng nao pơplih pơkra, pơhroa nao dơng sa dua bôh yôm: Tơlơi pơkă kơ bruă apăn phun mơng ling tơhan; gah thun yun mă bruă ling tơhan; pơkă grăt glông hloh le\ gưl Tướng hăng h’dôm bruă apăn tơhan amăng Khul ling tơhan deh ]ar Việt Nam; bruă pơkă đ^ grăt hăng ling tơhan; tơdơi dưi pơs^t hăng ling tơhan; prăk blan, prăk djru, sang do# hăng tơlơi pơkă mă bruă hăng ling tơhan nao mă bruă./.

            ****Klăm mmo\t to\m brơi, [ơi sang adoh soang prong Hà Nội, Khul khua mua git gai kuăl Tây Bắc ngă hro\m Jơnum min djuai ania [iă Kơnuk kơna ta, ano\m bruă pơtô bruă ping gah dêh ]ar, Ding jum Gru grua boh thâo, Pơ rơguăt drơi jăn hăng }ơkă tuai pơphun Hơdră adoh soang anăn “Tơlơi khăp kiăng kuăl Tây Bắc”. Pơhiăp [ơi mông pok hlâo pơdah tơlơi adoh soang, ơi Nguyễn Xuân Phúc, Kơ-iăng Khua dêh ]ar ta lăi, thun blan rơgao, kuăl Tây Bắc hơmâo hơdră pơblih pơđ^ tui lu bơnah, kuăl hơmâo tơlơi gêh găl kơ bruă ngă hmua pla pơjing,  pla kyâo glai, hơduah mă gơnam amăng lo\n, man pơdo\ng sang măi drai apui lơtrik…Mah hnun, ăt do\ đô] tơlơi tơnap tap, lông lăng wo\t hăng tơlơi bơvih [o\ng huă laih anun tơlơi rơnuk rơnua. Yua kơ anun, pơđ^ kyar đơr hơr, hơđong kjăp kơ kuăl Tây Bắc [u djơ\ kơnong tơlơi kiăng mơ\ng hơjăn ană plơi pla amăng kuăl đô] ôh, do\ bruă kho\m ngă mơ\ng Ping gah, Kơnuk kơna dêh ]ar ta djru pơđ^ kyar lo\n ia. Anai jing bruă mă pơdah rai tơlơi khăp mơ\ng tar [ar amăng plơi pla pioh kơ kuăl Tây Bắc, Tây Bắc pioh kơ dêh ]ar ta ăt hnun mơn amăng bruă lui rơmon ako\n rin, pơtrun tơlơi [un tơnap kiăng pơdo\ng lo\n ia./.

****Kiăng djru bruă pơdo\ng, ngă giong Hră ]ih pơkra tơlơi lăi pơthâo glăi bruă k’đi ]ar lăi pơdah amăng Bruă jơnum Ping gah tal 12, mơgoah tôm brơi lơ 5/11, Gru\p hyu mă bruă mơng Gru\p wai lăng hră pơar Bruă jơnum tal 12 mơng Ping gah yoa kơ ơi Đinh Thế Huynh, Khoa gum bruă Ding jum k’đi ]ar, Khoa gum bruă g^t gai Ping gah deh ]ar, Khoa Gru\p pơtô juăt bruă Ping gah deh ]ar ta ba jơlan hlâo nao mă mă bruă laih hăng Gru\p apăn bruă Ping gah tring ]ar Lâm Đồng kơ tơlơi đ^ kyar bơvih [o\ng m’nuih m’nam, pơgang lon ia, rơnuk rơnoa plơi pla hăng bruă pơdo\ng Ping gah, pơdo\ng glông bruă k’đi ]ar mơng tring ]ar amăng h’dôm thun rơgao. Pơ-[u\t bruă jơnum, ơi Đinh Thế Huynh pơs^t yôm h’dôm bôh than bơvih [o\ng – m’nuih m’nam, pơhlôm pơgang lon ia – rơnuk rơnoa plơi pla, pơdo\ng Ping gah, pơdo\ng glông bruă k’đi ]ar ta#u klă, k’jăp k’tang mơ\ Ping gah tring ]ar Lâm Đồng dưi ngă. Gru\p hyu mă bruă ]ih djă pioh, pơs^t yôm h’dôm tơlơi gum pơhiăp hăng h’dôm tơlơi rơkâo đ^ mơng Gru\p apăn bruă Ping gah tring ]ar Lâm Đồng djru ngă giong Hră ]ih tơlơi lăi pơthâo glăi Bruă kơđi ]ar pơdah amăng Bruă jơnum tal 12 mơng Ping gah. Ơi Đinh Thế Huynh rơkâo, Ping gah tring ]ar Lâm Đồng khom gleng nao g^t gai ngă giong bruă đ^ kyar bơvih [o\ng – m’nuih m’nam amăng h’dôm thun 2014-2015, djru ngă tui truh kih Tơlơi pơtrun pơs^t Bruă jơnum prong tal 11 mơng Ping gah; laih anun prăp lui bruă jơnum ping gah h’dôm gưl anăp nao Bruă jơnum prong Ping gah tring ]ar tal 10 hăng Bruă jơnum prong tal 12 mơng Ping gah deh ]ar ta./.

            ****Mơguah to\m brơi, lơ 5/11, Ding jum tơlơi pơhing hăng pôr pơthâo ngă hro\m Jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Dak Lak pơphun jơnum lăi pơthâo kơ Tơlơi pơplông djo\p khul hyu pơtô pơblang pôr tơlơi pơhing kơ tơlơi rơnuk rơnua nao rai [ơi jơlan glông thun  2014 amăng kuăl }ư\ siăng laih anun hơdôm tring ]ar iao gah. Tơlơi pơplông pơphun mơ\ng hrơi anai, lơ 6/11 truh lơ 8/11 [ơi [ôn prong {uôn Ma Thuột,  Dak Lak, hơmâo 13 khul nao pơplông rai mơ\ng hơdôm tring kuăl dơnung ngo\, kuăl }ư\ siăng hăng tring ]ar Bình Phước. Amăng tơlơi pơplông, amra hơmâo bruă pơdă rup lăi nao kơ tơlơi rơnuk rơnua jơlan glông, pơplông ngă sen, adoh soang, pơtô pơblang kơ tơlơi rơnuk rơnua jơlan glông hăng ru\i rơdeh hyu pơtô pơblang kơ bruă anai. Ơi Lê Hữu Thịnh, Khua Gơnong bruă Tơlơi pơhing hăng pôr pơthâo tring ]ar Dak Lak lăi:

            Ako\ bruă pơplông thun anai, hroă tui bruă git gai wai lăng pơdu\ pơgiăng laih anun sem lăng hơnong kơtra#o tơlơi pơdu\ pơgiăng amăng rơdeh prong, Khul khua mua pơphun tơlơi pơplông lăi nao kơ tơlơi anai kiăng pơgăn bruă pơgiăng rơgao hơnong pơkă ano\ kơtra#o, laih dơ\ng pơđ^ tui tơlơi thâo hluh kơ ană plơi pla thâo bruă pơgang tơlơi rơnuk rơnua rô nao rai [ơi jơlan glông. Anai yơh mông gêh găl kơ tring ]ar Dak Lak hrăm tui mơ\ng bruă mă tring ]ar pơko\n amăng bruă pơtô pơblang pôr pơthâo tơlơi rơnuk rơnua nao rai [ơi jơlan glông amăng tring ]ar./.

****Lơ 5/11, ơi ia jrao Dương Hoài Bắc, Khoa Sang ia jrao 331 tring ]ar Gia Lai brơi thâo: {ơi sang ia jrao hmâo sa tơlơi dua am^ ană djai tơkeng lom do# breh mă tơbiă ană mơng kian. Tui hăng hră pơar ]ih pioh, pô am^ anun anăng `u Phạm Thị Ngân 32 thun, do# [ơi gru\p mrô 7, phường Yên Thế, [ôn prong Plei Ku ba nao sang ia jrao mơgoah lơ 4/11 lom [uh drơi jan `u hling hlang. Truh 5 mông tlăm mo\t hrơi anun mơn, lom do# breh le\ [uh bro\p abih drơi jan; tơkai tơngan ]un glăi laih anun djai. Ană nge lom breh mă tơbiă ăt djai mơn yoa dol [u thâo soă joa. Tui hăng tơlơi pơs^t blung a mơng [ing ơi ia jrao sang ia jrao 331, bôh than ba truh tơlơi djai anai le\ yoa kơ ia sôk dol h^. Bruă anai glăk hmâo [irô apăn bruă pel e\p ngă rơđah./.

****Yap truh lơ 30/10 rơgao, abih bang să,  phường, tring kuăl gah 9 boh tring glông, [ôn prong tring ]ar Phú Yên ngă pơgio\ng laih bruă sem lăng ju\ yap bruă ngă tui jơlan hơdră kơnuk kơna djru kơ mơnuih hơmâo gum kơnuk kơna, anun le\ tơlơi pơto\ng lăi mơ\ng ơi Trần Quang Nhất, Kơ-iăng Khua jơnum min mơnuih  [ôn sang tring ]ar Phú Yên. Tui hăng tơlơi lăi pơthâo mơ\ng khul khua mua gti gai hyu sem lăng ju\ yap anăn mơnuih gum kơnuk kơna tring ]ar Phú Yên, hơmâo rơbeh 19.700 ]ô mơnuih gah 7 khul pơkă tui hluai bruă mă djru kơnuk kơna đưm. Laih sem lăng hơtal anai, tring ]ar hơmâo 18 rơbâo 600 ]ô dưi tu\ mă tơlơi djru mơ\ng Kơnuk kơna./.

 

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Sing bring mơgoah anai, lơ 6/11, yap tui mông [ơi deh ]ar Việt Nam, Khoa mir sir deh ]ar Mi ơi Barack Obama hmâo tơlơi pơhiăp blung a tơdơi kơ Ping gah Dân chủ mơng `u [u truh kih abih bang [ơi anăp bơnah gah Ping gah Cộng hòa amăng bruă roah khoa krăh rơ-wang bruă tôm brơi. Amăng tơlơi pơhiăp [ơi Go\ng gai deh ]ar Mi, ơi Obama pơs^t `u amra gum hrom hăng Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang phrâo hăng tơhnal ba tơbiă mơng `u amăng dua thun do# glăi le\ ba glăi kơ m’nuih [ôn sang deh ]ar Mi lu hloh h’dôm tơlơi h’ge\t dưi ngă, amăng anun hmâo sa dua bruă mơ\ `u [u hmâo tơlơi do\ng yoa mơng h’dôm ]ô khoa pơ ala m’nuih [ôn sang gah Ping gah Cộng hòa h’dôm thun rơgao. Ơi Obama ăt pơdah pran joa ]ang rơmang mơn [ing khoa g^t gai Ping gah Cộng hòa  amăng {irô Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang amra gum hrom hăng go\ng gai deh ]ar. Khoa mir sir Obama lăi le\ tơlơi [u jing mơng Ping gah Dân chủ amăng bruă roah khoa krăh rơ-wang bruă biă `u yoa kơ tơlơi [u hmâo jơlan mơng Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang hloh kơ h’dôm h’dră bruă hăng bruă g^t gai mơng `u. Tui hăng ơi Obama, m’nuih [ôn sang deh ]ar Mi ăt pel e\p pơplih mơn tơlơi mơ\ `u [oan hlâo rơgao hăng anai 6 thun lom tơbiă anăn brơi ara\ng roah ngă Khoa./. 

            ****Dơ\ng mơ\ng lơ 4-6/11, [ơi plơi prong jưh jom Viêngchăn dêh ]ar Lào, pơphun jơnum ano\m bruă khua mua pơ ala mơnuih [ôn sang kuăl châu Á kơ bruă pơtrut bruă mă pơđ^ gơnam [o\ng huă jơman hơmâo pran jua ]ơđai muai. Pơhiăp [ơi mông jơnum, Nai prin tha ơi Say Sổm Phôn Phôm Vi Hẳn, Kơiăng Khua git gai pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar Lào lăi: bruă mă e\p gơnam [o\ng jơnam pơđ^ pran kơ ]ơđai muai jing sa bruă yom biă mă kơ djo\p dêh ]ar amăng ro\ng lo\n tơnah hăng ano\ pơđ^ kyar laih anun tơlơi hơdip hiam klă tu\ yua mơ\ng ră anai truh d^ da gla kơ`. Tơlơi pơhlôm gơnam [ong huă jơman đ^ pran kơ ]ơđai muai ră anai kho\m pơsir ta`, kơ [ah gơnam [o\ng huă jơman kơ ]ơđai muai [udah tơlơi rin rơpa jing sa tơlơi pơgăn ano\ pơđ^ kyar. Bruă ngă pơdjo\p gơnam [o\ng huă braih apiăng hăng gơnam [o\ng jơman đ^ pran jing sa tơlơi lông lăng kơ djo\p dêh ]ar, amăng anun hơmâo dêh ]ar Lào. Ơi Say Sổm Phôn Phôm Vi Hẳn lăi, kiăng pơsir tơlơi anai, jing ding kơna khul ano\m bruă pơ ala mơnuih [ôn sang djo\p dêh ]ar kuăl châu Á dêh ]ar Lào dưi mơn djru hro\m pơs^t tơlơi phiăn pơkă kơ bruă djru pơhlôm ano\ [o\ng huă jơman kơ ]ơđai muai laih dơ\ng dưi pơtrut kơnuk kơna djo\p dêh ]ar pơđ^ kyar ngă tui kơ]ăo bruă djru prăk kăk lăng ba tơlơi pơhlôm gơnam [o\ng jơman đ^ pran kơ ]ơđai muai./.

****Hră pơhing phrâo (The Times) deh ]ar Ănglê tôm brơi lơ 5/11 pôr pơhing, deh ]ar Ănglê glăk prăp lui ba tơhan nao pơ\ deh ]ar Iraq kiăng pơhra\m khul ling tơhan [ơi plơi pla k’do\ng [ing h’kru\ Kơnuk kna Islam (IS). Tui hăng hră pơhing anai, sa dua ]ô ling tơhan deh ]ar Ănglê amra [uh [o# [ơi [irô mă bruă mơng Mi [ơi plơi prong jưh jom Badda, deh ]ar Iraq kiăng pơhra\m hăng gum lăi pơthâo kơ khul ling tơhan deh ]ar Iraq. Gru\p pơhra\m anai ăt amra dưi ba nao mơn pơ\ kual wai lăng mă pô djuai ania Kurd. Blan hlâo, {irô ding jum wai lăng Khul ling tơhan deh ]ar Ănglê brơi thâo sa gru\p ling tơhan deh ]ar anai glăk pơhra\m brơi h’dôm ling tơhan m’nuih djuai ania Kurd [ơi deh ]ar Iraq mă yoa phao măi yôm yoa deh ]ar Ănglê s^ brơi./.

****{ing khua mua gah bruă ia jrao dêh ]ar Liberia phrâo lăi pơthâo sa tơlơi lăp mơak, lơm hơdôm wo\t hrơi kom giăm anai mrô mơnuih [ă kman tơlơi duăm Ebola [ơi dêh ]ar anai trun tui. Hro\m hăng anun, 2 mơta djuai ia jrao pơgang vaccine pơjrao Ebola blung a, lông mă tla#o pơjrao kơ [ing mơnuih pơyơr pran jua brơi arăng tla#o brơi kơ gơ`u [ơi dêh ]ar Thụy Sĩ tu\ yua. Khă hnun,   gơ`u pơtă hlâo, anăm yua kơ tơlơi anun mơ\ ngă amơng kơ hơdră pơhlôm pơgang klin. Khua mir sir dêh ]ar Liberia ơi Allen Sirleaf hlăk tơ`a lăng [ing pơ ala mơnuih [ôn sang, djo\p ano\m bruă kơnuk kơna hăng djo\p bruă jar kmar kiăng hơmâo tơlơi pơs^t to\ tui dơ\ng lơm tơlơi pơtrun je] ame] dêh ]ar anai lăi pơthâo hlâo adih, kiăng pơgăn klin ruă Ebola amra abih hrơi blan pơkă jing lơ 12/11 pơ anăp anai./.

}ih pơblang hăng pôr : R]om H'Ly-Nay Jek-Siu H'Prăk




Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC