Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

            ****Lom 11 mông yang hrơi do\ng tôm brơi, lơ 26/11, yap tui mông [ơi deh ]ar Belarus, anun le\ 3 mông tlăm tôm brơi, lơ 26/11, yap tui mông [ơi Hà Nội, Khoa g^t gai Ping gah deh ]ar ta ơi Nguyễn Phú Trọng hăng Gru\p khoa pơ ala gưl glông deh ]ar Việt Nam nao truh laih pơ\ Minsk, pơ phun tal nao ]oa\ deh ]ar Belarus tui tơlơi jăk iâu mơng Khoa mir sir ơi Alexander Lukashenko. Tơlơi ngă lơphe\t ]ơkă jum Khoa g^t gai Ping gah deh ]ar ta ơi Nguyễn Phú Trọng dưi pơ phun yôm phăn [ơi tơdron rơdeh por Minsk hăng h’dôm phiăn ]ơkă glông hloh pioh kơ Khoa moa. Tơdơi kơ anun, [ơi Anom mă bruă Khoa mir sir, Khoa g^t gai Ping gah deh ]ar ta ơi Nguyễn Phú Trọng pơ phun bơk’toai hăng Khoa mir sir deh ]ar Belarus ơi Alexander Lukashenko ]rông sai h’dôm bruă pơtru\t tơlơi rô nao rai dua bơnah tui jơlan gah jai hrơi jai pơhlôm; k’tưn pran đăo gơnang  hăng thâo hluh nao rai tơdroă./. 

****Ăt do\ jơnum lok 8, khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, hrơi anai lơ 27/11, khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta jơnum abih ba\ng [ơi sang jơnum pro\ng. Mguah khul khua ding kơna dêh ]ar ta tu\ ư ]ih ming pơkra glăi sa dua tơlơi, gah tơlơi phiăn khua g^t gai tơhan mơnuih [ôn sang dêh ]ar Việt Nam, tơlơi phiăn Công an mơnuih [ôn sang ( ]ih pơkra glăi), laih anu\n tơlơi phiăn pơtru\n gah hra\ pơar. Hrơi klăm, khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta tu\ ư sa dua tơlơi phiăn gah pơtô bruă ma\, laih anu\n ]rông lô tơlơi phiăn gơnam tam lon glai, gah gu\ lo\n, ia rơs^ laih anu\n bul, plao ia rơs^. Hlâo kơ anu\n, khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, tu\ ư tơlơi phiăn wai lăng, yua prăk kak kơnuk kơna tuh pơ alin gah tơlơi ma\ bruă, bơvih [o\ng huă, s^ mdrô, ]ih pơkra glăi tơlơi phiăn mă jia gơnam yôm, laih anu\n tu\ ư ]ih ming pơkra glăi sa dua gah tơlơi phiăn ma\ jia./.

****Mơgoah tôm brơi lơ 26/11, [ơi Hà Nội, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc g^t gai bruă Bơk’toai kơ tơlơi pơgang, k’do\ng hư\p [o\ng kông ngăn tal 13 yoa kơ Anom pel e\p k’đi tơlơi Kơnuk kơna ta gum hrom hăng {irô ding jum wai lăng Tơlơi phiăn deh ]ar hăng Khoa anih jưh pơ ala kơ deh ]ar Ănglê [ơi deh ]ar Việt Nam pơ phun. Pơhiăp amăng mông bơk’toai, ơi Nguyễn Xuân Phúc pơs^t: Khă bruă lăi pơthâo nao rai tơlơi pơhing kơ bruă pơgang, k’do\ng hư\p [o\ng kông ngăn kơplah wah Kơnuk kơna deh ]ar Việt Nam hăng khul m’nuih gum djru, h’dôm khul gru\p jar k’mar dưi pơ phun tui h’dră h’pă, le\ tơlơi gum hrom klă hiam hloai tui pran joa tơpă ara\, mơak klă, je# giam hăng pơdo\ng pơjing kơplah wah dua bơnah amra dưi djă pioh hăng đ^ kyar… Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc lăi rơđah: Pơs^t pran joa bruă k’đi ]ar mơng Ping gah, Kơnuk kơna, Go\ng gai deh ]ar Việt Nam amăng bruă k’do\ng, pơgang hư\p [o\ng kông ngăn le\ rơđah đông biă, yoa kơ bôh n^k `u tơlơi anai dưi pơkă rơđah laih amăng Phiăh phiăn thun 2013. Biă `u, Go\ng gai deh ]ar Việt Nam mă yoa laih bruă pơgang, k’do\ng tơlơi hư\p [o\ng kông ngăn./.

****Klăm hrơi tơ\m brơi lơ 26/11, Đại tướng  Phùng Quang Thanh, khua ding jum wai lăng tơhan dêh ]ar ta, hơmâo jum khul khua mua wai lăng gah tơhan rai mơng hdôm lon ia ASEAN, hlăk rai jơnum pro\ng gah bruă tơhan mơng hdôm lo\n ia ASEAN tal 15 ( ACAMM-15), hơmâo ako\ pơjing [ơi Hà Nội. {ơi mông jum, Đại tướng Phùng Quang Thanh hơ- ơ] hơ- mưi mơak kơ hdôm khua g^t gai tơhan rai mơng hdôm dêh ]ar ASAEN, hơmâo rai ]ua\ dêh ]ar Việt Nam, rai jơnum pro\ng khul khua g^t gai tơhan mơng hdôm dêh ]ar ASEAN tal 15, laih anu\n lăi dơlăm, ha\ng pran jua ngă hlâo, hur har mut hro\m ]ar kmar, dêh ]ar Việt Nam gir run na nao, ngă hro\m ha\ng hdôm boh dêh ]ar ASEAN, kiăng ako\ pơdơng gio\ng khul gru\p hdôm lo\n ia ASEAN truh thu\n 2015 pơ\ ana\p anai./.

            ****Lơ 26/11, Gru\p hyu mă bruă mơng Gru\p apăn bruă Jơnum prong tal 12 mơng Ping gah deh ]ar ta yoa kơ ơi Đinh Thế Huynh, Khoa gum bruă k’đi ]ar, Khoa gum bruă g^t gai Ping gah deh ]ar ta, Khoa Gru\p pơtô juăt Ping gah deh ]ar ta, Kơiăng Khoa Gru\p apăn bruă Jơnum ba jơlan hlâo mă bruă hăng Gru\p apăn bruă Ping gah tring ]ar Khánh Hòa kơ tơlơi ngă tui bruă đ^ kyar bơvih [o\ng – m’nuih m’nam, bôh thâo, pơgang lon ia, h’đong plơi pla, pơtôm hiăp hăng bruă pơdo\ng Ping gah, pơdo\ng glông bruă k’đi ]ar mơng Ping gah tring ]ar amăng rơ-wang bruă mơng thun 2010-2015. Amăng mông mă bruă, ơi Đinh Thế Huynh rơkâo Ping gah tring ]ar Khánh Hòa gleng nao g^t gai ngă tui h’dôm bôh tơhnal dưi ngă laih, h’kru\ pơsir h’dôm bruă akă dưi ngă, mă yoa ano# gal klă mơng tring ]ar, ngă giong bruă đ^ kyar bơvih [o\ng – m’nuih m’nam amăng h’dôm thun do# glăi mơng rơ-wang bruă, ngă tui klă h’dôm tơhnal ba tơbiă, bruă mă mơ\ tal Jơnum prong Ping gah tring ]ar tal 14 ba tơbiă laih./. 

****Ngă tui jơlan hdră gơ`a\m mơng lo\n ia ta, gah bruă man pơdơng plơi pla phrâo, yăp abih blan 11 thu\n anai, tring glông Kon Plong, tring ]ar Kon Tum, hơmâo man pơdơng 26 boh ring bruă jơlan glông nao rai pơ\ plơi pla, laih anun hơnoh pơđoh ia rô nao pơ\ hơmua pơdai, ha\ng rơnoh prăk tuh pơ alin giăm 9 klai prăk. Ama\ng 26 boh ring bruă, hơmâo 16 boh ring bruă gah jơlan glông nao rai pơ\ plơi pla, laih anu\n 10 boh ring bruă man pơdơng hơnoh pơđoh ia rô truh pơ\ hơmua pơdai. Pioh ngă tui pô mơng abih ba\ng mơnuih [ôn sang, ama\ng bruă man pơdơng plơi pla phrâo, abih băng ring bruă man pơdơng anai, dưi hơmâo tring glông Kon Plong nga ưtui hdră, kơnuk kơna djru gơnam man pơdơng ( kah ha\ng ]uah, boh pơtâo, pơsơi, xi măng), mơnuih [ôn sang pơgôp hrơi ma\ bruă. Lơm kơ bruă man pơdơng brơi [uh, mơnuih [ôn sang [ơi anih hmâo ring bruă, hơmâo pran jua hur har man pơdơng jơlan nao rai, ngă hơnoh pơđoh ia rô./.

            ****Tlăm tôm brơi, lơ 26/11, [ơi [ôn prong Hồ Chí Minh, {irô ding jum wai lăng bruă đang hmua hăng pơđ^ kyar [ôn lan deh ]ar ta, {irô ding jum wai lăng bruă s^ mdrô hăng {irô djru gum blơi s^ gơnam kơ h’dôm bôh deh ]ar glăk đ^ kyar mơng deh ]ar Hà Lan pơ phun Bruă jơnum Jar k’mar gơnong bruă măi mok pơkra mơnong [o\ng huă deh ]ar Việt Nam. Mơnong [o\ng huă mơng deh ]ar Việt Nam dưi pơs^t lu m’ta hăng djơ\ hrom lu tơhnal pơkă blơi s^ gơnam kơ deh ]ar ta\] rơngiao mơng lu deh ]ar gah kual châu Âu. Khă hnun hai, m’nong [o\ng huă mơng deh ]ar Việt Nam lu `u le\ s^ gơnam do# along akă pơkra, anun [u hmâo noa lu đơi ôh, kah hăng ]e, braih, a`am pơtam… kiăng pơtru\t k’tang bruă s^ gơnam kơ kual châu Âu le\, h’dôm gơnong bruă s^ mdrô gơnam tam khom pơlir k’jăp amăng tơdroă bruă s^ blơi hăng h’dôm anom ba hyu s^ kơ deh ]ar ta\] rơngiao. Laih anun, anom bơvih [o\ng khom tuh pơ plai pơkra pơhlôm hloh./.

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****Khoa moa gưl glông Khul pơkôl Bắc Đại Tây Dương (NATO) tôm brơi, lơ 26/11, brơi thâo, Khul anai [u pel e\p pơdo\ng ôh kual kom por gah dưr deh ]ar Syria kah hăng tơlơi iâu pơthưr mơng deh ]ar Thổ Nhĩ Kỳ je# hăng anai. Deh ]ar Thổ Nhĩ Kỳ lăi le\ pơdo\ng kual kom por gah dưr deh ]ar Syria amra ngă plai [ia\ tơlơi tơnap pơgang rơnuk rơnoa hăng gum djru [ơi goai deh ]ar giam hăng kual dơnung deh ]ar anai. Deh ]ar Thổ Nhĩ Kỳ [u ba tơbiă tơlơi rơkâo s^t n^k hăng NATO samơ\ lăi nao lu wo\t le\ khom hmâo sa “Kual pơhlôm: [ơi goai kơplah wah deh ]ar Thổ Nhĩ Kỳ hăng Syria kiăng dưi ba glăi 1 klăk 600 rơbâo ]ô m’nuih đuăi hyu do# yoa kơ tơlơi rung răng mơng h’dôm bôh deh ]ar jum dar./.

****Khua dêh ]ar Malaysia, ơi Najib Razak hrơi tơm brơi, lơ 26/11, hơmâo pôr pơthâo kơ Kơnuk kơna đăo Isalam (IS), [ơi lo\n ia Đông Nam Á, ma\ tơlơi đăo anai, jing lo\n ia đăo Isalam. Bruă pôr pơthâo jơlan hdră anai, hlăk hơmâo tơlơi pơmin [u klă, mơng phung kơnuk kơna đăo Isalam [ơi kual Trung Đông anai, mut plư [ơi sa dua mơnuih mơnam hdôm lon ia [ơi ro\ng lo\n tơnah anai. Đ^ pơhiăp [ơi khul khua g^t gai pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar Malaysia, Khua dêh ]ar Malaysia, ơi Najib Razak  iâo pơthưr khul khua g^t gai pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar Malaysia do\ng yua hdrôm hră ko\ kdơng blah glăi phung hkru\ đăo Isalam, jing kơnuk kơna pơtru\n rai. Ơi Najib Razak, iâo pơthưr pơtru\n rai tơlơi phiăn phrâo, pioh pơgăn tơlơi phăk tơhmal mơnuih [ôn sang dêh ]ar Malaysia nao mu\t nga\ tơhan anai, [udah nao ngă pirat [ơi dêh ]ar ta] rơngiao./.

****{irô ding jum wai lăng apui yoa hăng măi mok pơkra h’dăng bôh pơtâo deh ]ar Ukraina phrâo brơi Sang bruă apui lơtr^k Energoset deh ]ar anai blơi apui yoa mơng deh ]ar Nga. H’drôm hră pơhing Apostrof, deh ]ar Ukraina pôr tơlơi pơhing yoa kơ Kơiăng Khoa deh ]ar Ukraina ơi Vadim Ulida k^ brơi thâo, amăng tơlơi hyuh hyang rơ-o\t hloh hăng mrô pơsir h’dăng bôh pơtâo kơ sang bruă pơke\ apui lơtr^k deh ]ar Ukraina tơhru\t trun, pơkă hlâo tơlơi k’[ah apui yoa jing [u dưi be\ ôh. {irô ding jum wai lăng apui yoa hăng măi mok pơkra h’dăng bôh pơtâo [u hmâo tơlơi roah mă dơng tah rơngiao kơ bruă blơi mu\t apui lơtr^k mơng deh ]ar Nga hăng mrô apui đ^ truh 1 rơbâo 500 mê-ga-wat./.

****Kơnuk kơna dêh ]ar Êjip phrâo pok glăi jăng jai bah ama\ng pơguai lon ia Rafah hăng kual lo\n Gaza, hơmâo krư\ ama\ng, tơdơi kơ ara\ng ksung blah tuh drah pơ]ah asar [ơi bul pơtâo ia rơs^ Sinai. Tơlơi pơhing mơng khul khua mua dêh ]ar Êjip brơi thâo, ama\ng jang anai pok glăi 2 hrơi, kiăng amu` nao rai brơi jơlan mơng dêh ]ar Êjip nao pơ\ kual Gaza. Mông pok ama\ng jang sui 4 mông, ama\ng hrơi tơ\m brơi, lơ 26/11, laih anu\n hrơi anai lơ 27/11. Khul khua mua dêh ]ar Êjip krư\ ama\ng jang Rafah, anih huăi hơmâo tơhan dêh ]ar Israel [u wai lăng, tơdơi ara\ng ksung blah nao tơhan dêh ]ar Êjip, ba rai 33 ]ô tơhan djai lơ\m  lơ 24/10/2014 laih rơgao./.

****{irô ding jum pơtôm hiăp deh ]ar Hàn Quốc tôm brơi, lơ 26/11, brơi thâo, deh ]ar anai amra pơkiăo nao m’nuih juăt bruă ia jrao blung a, hmâo 4 ]ô ơi ia jrao hăng 6 ]ô nai ia jrao pơ\ deh ]ar ta\] rơngiao amăng blan pơ\ anăp kiăng djru h’dôm tơlơi gir run đơ đam rong lon tơnah pơgăn tơlơi lar tư\p hyu mơng k’man Ebola. {ing juăt bruă ia jrao anai hmâo k’]a\o bruă pe\ đuăi mơng deh ]ar Hàn Quốc amăng lơ 13/12 pơ\ anăp anai kiăng nao pơ\ [ôn prong Worcester, gah dưr Luân Đôn, deh ]ar Ănglê hrăm h’dôm bôh thâo pơhlôm. Kiăo tui anun gơ`u amra nao pơ\ deh ]ar Sierra Leon amăng lơ 21/12 hăng ]ơkă mă tơlơi pơtô juăt amăng rơ-wang sa wo\t hrơi tơjuh [ơi sa anih pel e\p pởao tơlơi ruă yoa k’man Ebola ngă mơng deh ]ar Ănglê pơdo\ng [ơi Goderich, giam plơi prong jưh jom Freetown, deh ]ar Sierra Leon. Tơdơi kơ giong bruă pơtô juăt, gơ`u amra pơ phun pơjrao brơi kơ m’nuih ruă djơ\ k’man Ebola [ơi Sierra Leon mơng lơ 29/12 pơ\ anăp./.

          }ih pơblang hăng pôr : Nay Jek-Rơluch Xuân-Siu H'Prăk