Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

            ****Tlăm tôm brơi lơ 18/12, [ơi {irô mă bruă Kơnuk kơna ta, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Vũ Văn Ninh, Khoa Gru\p g^t gai Jơlan h’dră pơkă plơi pla phrâo mơng deh ]ar ta g^t gai bruă jơnum pơs^t bôh tơhnal thun 2014, bơk’toai jơlan gah ngă tui amăng thun 2015. Pơs^t glăi bruă jơnum, h’dôm ding k’na amăng Gru\p g^t gai lăi le\, Jơlan h’dră pơdo\ng plơi pla phrâo thun 2014 hmâo tơlơi pơplih prong laih bơhmu hăng hlâo dih. Pơhiăp amăng mông jơnum, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Vũ Văn Ninh lăi le\: Lom ngă tui Jơlan h’dră pơkă pơdo\ng plơi pla phrâo ăt hmâo mơn sa dua anih anom pơ-[u\t ngăn rơnoh [ơi anih ngă pơ phô hlâo. Rơhuông adai lon m’nai [u klă hăng bruă ngă đang hmua ăt akă k’jăp mơn yoa kơ akă klah ]un glăi, pơhư prong h’dôm h’dră ngă đang hmua. Kơiăng Khoa deh ]ar ta rơkâo: Thun 2015 hăng h’dôm thun to# tui, h’dôm {irô ding jum, gơnong bruă plơi pla khom gleng nao anom mă yoa, anih anom do#, đ^ kyar bruă bơvih [o\ng huă. Kơiăng Khoa deh ]ar ta pơs^t: Tơhnal pơkă pơdo\ng plơi pla phrâo kơnong kơ pơplih kiăng djơ\ hăng tơlơi [ơi hrim kual pioh pơhlôm plơi pla [u trun tui ataih bơhmu hăng [ôn prong./.

****Mơguah hrơi tơm brơi lơ 18/12, [ơi [ôn pro\ng Hồ Chí Minh, yua Uông Chu Lưu, kơ ia\ng khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, ba ako\ nao mă bruă ha\ng [irô phat kơđi laih anu\n [irô pel e\p tal blung mơng [ôn pro\ng Hồ Chí Minh, kơ tơlơi ma\ krư\ soh glăi mơnuih [u hơmâo tơlơi soh, ama\ng bruă nga\ tui tơlơi phiăn hình sự, nga\ kđi tơlơi soh, duh brơi kơ mơnuih ara\ng krư\ soh glăi, [u hơmâo tơlơi soh, tui ha\ng tơlơi pơka\ phiăn juăt. {ơi mông nao lăng, ơi Uông Chu Lưu, rơkâo sang phat kđi anai lăng glăi hdôm mơnuih krư\ sang mơna\ soh glăi, gơ`u [u hơmâo tơlơi soh, lăng glăi hdôm tơlơi s^t nik, pơs^t yua hơge\t ba truh tơlơi soh glăi krư\ mơnuih [u hơmâo tơlơi soh, ama\ng tơlơi ma\ tơ`a, tơgu\ kơđi, phat kơđi tơlơi soh laih anu\n duh prăk brơi hơdôm, mơnuih [u hơmâo tơlơi soh anai, yăp mơng lơ 10/2011 truh blan 9/2014./.

            ****Tôm brơi lơ 18/12, Khoa Gru\p wai lăng bruă bơvih [o\ng deh ]ar ta ơi Vương Đình Huệ ba jơlan hlâo gru\p hyu mă bruă pel e\p Rơ-wang bruă pơkra jơlan prong Hà Nội - Hải Phòng, pel e\p tơlơi ngă tui Tơlơi pơtrun pơs^t mrô 13 mơng Gru\p apăn bruă Ping gah deh ]ar ta tal 11 kơ Bruă pơkra anom mă yoa ha amăng ple\. Mă bruă hăng pô pơ ala kơ {irô ding jum wai lăng jơlan nao rai du\ pơgiang deh ]ar ta, Sang prăk đ^ kyar deh ]ar Việt Nam hăng pô tuh pơ plai rơ-wang bruă, Khoa Gru\p wai lăng bruă bơvih [o\ng deh ]ar ta ơi Vương Đình Huệ, pơs^t yôm tơlơi gir run mơng pô tuh pơplai hăng pô gơgrong pơkra pơhlôm rơnoh hăng ano# klă rơ-wang bruă jơlan prong Hà Nội - Hải Phòng. Anai le\ ring bruă hmâo bruă ngă tui ha amăng ple\ yôm phăn, tô nao rai 3 glông jơlan phun đ^ kyar bơvih [o\ng mơng kual Dưr le\ Hà Nội - Hải Phòng - Quảng Ninh, djru pơtru\t đ^ kyar bơvih [o\ng m’nuih m’nam mơng h’dôm anih anom hmâo jơlan prong găn gao./.

****Klăm hrơi tơ\m brơi lơ 18/12, [ơi Hà Nội, sang ia jrao kyâo bơrơkal mraih dêh ]ar Việt Nam, ako\ pơjing ngă lơ phet k^ pơkol pioh hơdơr ha\ng sang ia jrao kyâo bơrơkal mraih dêh ]ar Prăng, sang ia jrao kyâo bơrơkal mraih dêh ]ar My gah ring bruă: “ wai lăng tơlơi truh [u bưng hyuh hyang hơjan ang^n gơnang nao mơnuih mơnam, hơmâo nga\ hro\m ha\ng kual plơi pla mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ [ơi kual Tây Bắc gah dêh ]ar Việt Nam”. Ring bruă anai hơmâo rơnoh prăk 39 klai prăk, yua tơlơi djru mơng [irô pơđ^ kyar dêh ]ar Prăng, sang ia jrao kyâo bơrơkal mraih dêh ]ar My, sang ia jrao kyâo bơrơkal mraih dêh ]ar Prăng. Min hlâo, ring bruă mơng sang ia jrao kyâo bơrơkal mraih dêh ]ar Việt nam ngă tui ama\ng 42 blan [ơi 12 boh să, ama\ng  2 boh tring ]ar gah Tây Bắc Việt Nam, anu\n le\ Lai Châu hăng Sơn La. Amra hơmâo 60 rơbâo ]ô mơnuih tu\ yua mơng ring bruă anai./.

****Mơgoah tôm brơi lơ 18/12, Gơnong bruă wai lăng bôh thâo, bơk’jăp drơi jan hăng toai ]oa\ ngui tring ]ar Dak Lak, Anom wai lăng gru grua đưm tring ]ar Dak Lak gum hrom hăng Gru\p wai lăng gru grua bôh thâo Đình Lạc Giao pơ phun tơlơi ngă lơphe\t h’dor glăi [ing tơhan Nam tiến pơsa\n drơi hăng neh wa Lạc Giao djai [ơi plơi prong Buôn Ma Thuột thun 1945. Rơgao hăng anai 69 thun, amăng lơ 1/12/1945 (anun le\ lơ 27/10 thun Ất Dậu) sa Gru\p tơhan Nam tiến mơng Hà Nội nao djru kơ kual dơnung, lom pơdơi tơkai [ơi plơi prong Buôn Ma Thuột le\ bư\p tơlơi k’sung blah rơ-ru\k mơng gru\p tơhan Prăng. Gru\p tơhan Nam tiến khin h’tai k’do\ng blah glăi laih, samơ\ yoa mrô tơhan [u dưm k’nar, rơbeh kơ 100 ]ô ling tơhan pơsa\n drơi jan laih. Kiăng h’dor glăi h’dôm ]ô ling tơhan hăng neh wa djai amăng tal blah anai, hrim thun Tơlơi ngă lơphe\t h’dor glăi dưi pơ phun [ơi kual gru grua đưm Đình Lạc Giao, [ôn prong Buôn Ma Thuột, tring ]ar Dak Lak./.

****Ăt lăi pơthâo brơi tơlơi pơhing bruă nao pơklaih brơi hdôm mơnuih do\ đom ama\ng hlu\ng sang măi drai ia apui lơtrik Đạ Dâng – Đạ Chomo, să Lát, tring glông Lạc Dương, tring ]ar Lâm Đồng, mlăm mo\t tơm brơi, rơbeh 500 ]ô khua mua, khul tơhan, mơnuih nao pơklaih mơng hdôm anih ano\m, pơblih mă bruă na nao ama\ng mlăm mo\t, kiăng ta` bư\p hdôm mơnuih do\ đom anai. Yua tơnăp tăp lo\n tơnah [ơi anai, kơ ia\ng khua dêh ]ar ta, ơi Hoàng Trung Hải, pơs^t brơi mơnuih rai pơklaih anai klơi 2 boh ama\ng hlu\ng dua bơnah ama\ng hlu\ng phu\n. Tui ha\ng tơlơi ju\ yăp tơlơi hơmar klơi ama\ng hlung ră anai, kho\m 3 hrơi dơng ma\ truh [ơi anih khul công nhân đo\m anu\n. Tơlơi khuer mơng kơ]o\ng ]ư\, ăt khuer rơbeh 40 mét laih, đom glăi h^, kho\m khuer anih pơ\ ko\n dơng ataih mơng anih khuer hơđăp 8 mét. Mo\t tơ\m brơi, lơ 18/12, ia ama\ng hlung sang măi blai đ^, ba truh tơlơi hu^ rơhyưt kơ hdôm mơnuih đom ha\ng khul mơnuih nao pơklaih brơi. Khul mơnuih nao pơklaih pơs^t khăt h^ apui lơtrik, [ôp thu ia hlâo. Kơ hdôm mơnuih do\ đom anai, mot tơ\m brơi lơ 18/12, gơ`u hơmâo gơnam [o\ng huă, ia mơ`u\m laih. Rơpa huăi hu^ ôh, samơ\ rơo\t ama\ng hlung yơh hu^, hlăk anai sum ao [u thâo mơit truh ôh. Kơ iăng khua dêh ]ar ta, ơi Hoàng Trung Hải g^t gai, kho\m gir run ta` hloh dơng, ama\ng bruă pơklaih brơi hdôm công nhân anai, ăt kah ha\ng hdôm mơnuih rai pơklaih anai./.

****{ơi tring ]ar Kon Tum amăng h’dôm hrơi blan rơnu\] thun, tơlơi truh [ơi jơlan nao rai ngă djai m’nuih hmâo na nao [ơi kual plơi pla. Yap mơng blan 10 truh ră anai [ơi h’dôm ara\ jơlan amăng tring ]ar, jơlan amăng să, thôn [ơi tring ]ar Kon Tum hmâo h’dôm pluh tơlơi truh pơjrom nao rai ngă 8 ]ô m’nuih djai hăng h’dôm pluh ]ô m’nuih rơka. Rơđah biă `u amăng mrô anai le\ tơlơi 2 bôh rơdeh thu\t pơjrom nao rai ngă 2 ]ô m’nuih djai [ơi jơlan mrô 671, ]ra\n [ơi thôn Lâm Tùng, să Ia Chim, [ôn prong Kon Tum, lom ako# blan 11. Je# hăng anai le\ tơlơi pơjrom nao rai lom lơ 14/12 [ơi jơlan mrô 765, ]ra\n [ơi thôn Bình Giang, să Sa Bình, tring glông Sa Thầy, ngă sa ]ô m’nuih djai./.

                       

            Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****Khoa mir sir deh ]ar Palestin ơi Mahmoud Abbas tôm brơi, lơ 18/12, brơi thâo, deh ]ar Palestin ba đ^ laih sa hră ]ih pơkra kơ Jơnum min pơgang rơnuk rơnoa Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar kiăng ba tơbiă hrơi blan kơ bruă pơđu\t tơlơi blah soa mơng deh ]ar Israel [ơi h’dôm kual lon mơng m’nuih deh ]ar Palestin. Hră ]ih pơkra anun dưi hmâo Jordan, pô pơ ala kơ gru\p lon ia Arap [ơi Jơnum nim pơgang rơnuk rơnoa, lăi pơthâo kơ [irô hmâo tơlơi dưi hloh mơng Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar mă anăn Palestin. Hlâo kơ anun, deh ]ar Palestin kiăng pơs^t hrơi tu\] rơnu\] kơ bruă iâu đuăi ling tơhan mơng Israel amăng blan 11/2016, samơ\ deh ]ar Prăng ba tơbiă pơhrư\i hrơi mông anai hmâo sa thun dơng kiăng hmâo sa tơlơi pơtrun pơs^t klă hloh. Lom deh ]ar Palestin gir run pơtru\t Jơnum min pơgang rơnuk rơnoa tơgu\ bruă le\ wo\t deh ]ar Mi hăng Israel lui kơ truh ră anai ăt hơngah mơn hăng h’dôm tơlơi ba tơbiă bơdjơ\ nao bruă pơs^t rơ-wang hrơi pơkă kơ bruă bơk’toai rơnuk rơnoa Trung Đông ./.

****Pơlir Châu âu ( EU) hrơi tơ\m brơi lơ 18/12, hơmâo tu\ ư ngă kơja\p hloh dơng tơlơi phăk tơhmal kơ tơlơi tuh pơ alin [ơi lo\n ia Krym. Hdôm tơlơi phăk tơhmal thim, dưi hơmâo mơng 28 boh lo\n ia ding kơna pơlir Châu Âu tu\ ư hro\m, hlâo hdôm khua  mua khul anai nao jơnu\m pro\ng [ơi [ôn pro\ng Brussels, dêh ]ar Bỉ, pioh ]rông lô tơlơi ru\ng răng pơblah ngă [ơi dêh ]ar Ukraina, laih anu\n tơlơi ngă jăng mah hăng dêh ]ar Nga. Hdôm jơlan hdră phăk tơhmal, amra hơmâo tơlơi dưi tu\ yua mơng lơ 20/12 pơ\ ana\p anai, gơ`a\m nao gah bruă ]ua\ ngui, tơlơi mă\ ia jâo, hyuh gas. Hlâo kơ anu\n EU ăt pơtru\n lu hdră phăk tơhmal lo\n ia Krym, tơdơi dêh ]ar Nga brơi lo\n ia Krym mut hro\m ha\ng ala ]ar Nga lơm kơ blan 3 thu\n anai. EU lăi pơs^t, amra [u tu\ ư ôh lo\n ia Krym mut hro\m ha\ng ala ]ar Nga./.

****Khul Kơnuk kơna Islam pơ anăn mă (IS) tôm brơi, lơ 18/12, pơdjai laih 20 ]ô tơhan gah Khul ling tơhan deh ]ar Syria tự do (bơnah k’đai glăi [ơi Syria). {ing tơhan bơnah k’đai glăi anai hmâo ara\ng pơdjai tơdơi kơ Kơnuk kơna Islam pơ anăn mă (IS) mă pơko\ng gơ`u [ơi sa kual plơi pla giam plơi prong jưh jom Damas. Kơnuk kơna Islam pơ anăn mă (IS) ăt pơhu^ mơn amra pơdjai 3 ]ô Khoa khul bơnah k’đai glăi [ơi Syria amăng kual anai tơdah kah hăng gơ`u [u pơkôl pơlir h’b^t hăng h’dôm khoa khul mơng Kơnuk kơna Islam. Bơnah k’đai glăi [ơi Syria hlâo kơ anun lu wo\t laih iâu pơthưr khul pơlir h’b^t jar k’mar yoa kơ Mi apăn ako# k’tưn h’dôm bruă k’sung blah hăng rơdeh por k’do\ng Kơnuk kơna Islam [ơi Syria. Khoa mir sir deh ]ar Mi ơi Barack Obama ăt pơmin mơn khul Kơnuk kơna Islam [ơi Syria amra gah lui hăng h’dră pơ phun h’dôm tal k’sung blah hăng rơdeh por hăng djru bơnah k’đai glăi [ơi deh ]ar anai./.

****Khul gru\p gah đăo kho\p dêh ]ar Hàn Quốc tơm brơi lơ 18/12, brơi thâo gơ`u lui h^ yơh kơ]a\u bruă pơkra rai phu\n hơngo Nôel pro\ng hloh [ơi giăm pơguai ha\ng dêh ]ar Triều Tiên, tơdơi hơmâo tơlơi hu^ rơhyưt tui anai, bruă ngă anai amra pơ]uih lo\n ia je\ giăm. Khul gru\p gah đăo kho\p dêh ]ar Hàn Quốc hơmâo bưp tơlơi kơdơng glăi ktang kơt^t mơng mơnuih [ôn sang [ơi tring kual pơguăi lo\n ia Gimpo, dêh ]ar Hàn Quốc, tơdơi khul anai pôr pơthâo kơ]a\u bruă pơkra rai kyâo hơngo Nôel glông 9 mét, lơm 2 wơt hrơi tơjuh, dơng mơng lơ 23/12, [ơi giăm pơguai lo\n ia ha\ng dêh ]ar Triều Tiên./.

           

****Jơlan h’dră braih pơdai rong lon tơnah mơng Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar lom lơ 17/12, iâu pơthưr djru 1 klai 500 klăk dolar Mi pioh djru 6 klăk 500 rơbâo ]ô m’nuih deh ]ar Syria rơngiă sang do#. Yap mơng blan 8 thun anai, 25 rơbâo ]ô m’nuih Syria đuăi hyu prah prang mơng tring kual Kobani e\p jơlan nao pơ\ deh ]ar Iraq tơdơi kơ [u dưi gơgrong do# h’d^p [ơi anih do# jăng jai tơnap tap đơi pơ\ deh ]ar Thổ Nhĩ Kỳ. Amăng mông tơlơi ]ang rơmang rơnuk rơnoa [ơi Syria do# ataih đơi, Jơlan h’dră braih pơdai rong lon tơnah glăk iâu pơhrui prăk kak kiăng to# tui dơng bruă djru m’nuih đuăi hyuh prah prang amăng thun 2015./.

           }ih pơblang hăng pôr : R]om H'Ly-Rơluch Xuân-Siu H'Prăk