Tơlơi pơhing phrâo hrơi 5, lơ 21-11-2014
Thứ sáu, 00:00, 21/11/2014

            Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Hrơi anai, lơ 21/11, Khul Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta hmư\ Khoa gum bruă Jơnum min apăn bruă Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta, Khoa Jơnum min apăn bruă tơlơi phiăn ơi Phan Trung Lý lăi pơdah Tơlơi lăi pơthâo glăi tơlơi pơblang, tu\ mă tơlơi gum pơhiăp mơng khoa pơ ala Khul Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta kơ hră ]ih pơkra Phiăn pơplih pơkra, pơhroa nao dơng sa dua m’ta tơlơi amăng Phiăn mă yoa rơdeh por rô nao rai deh ]ar Việt Nam hăng pơs^t pel e\p hră ]ih pơkra phiăn anai. Rơnu\] mông mơgoah, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta bơk’toai kơ rơ-wang bruă Phiăn nao ngă tơhan pơplih pơkra. }ơtlăm, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang bơk’toai kơ rơ-wang bruă Phiăn pơ phun bruă Kơnuk kơna pơplih pơkra. Hlâo kơ anun, tlăm tôm brơi hăng lu hră ple\ tu\ ư hrom, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang pơs^t laih pel e\p hră ]ih pơkra phiăn hră kak hăng Hră ]ih pơkra Phiăn  pơs^t anih do#. Phiăn hră kak pơkă hnưr thun le\ mơng 14 thun hăng lu hloh kơ anun. Phiăn ăt pơkă rơđah mơn: Hră kak m’nuih [ôn sang dưi pơs^t hlâo kơ hrơi Phiăn anai mă yoa lơ 1/1/2016 ăt dưi mă yoa abih hrơi pơkă mơn; lom m’nuih [ôn sang hmâo tơlơi kiăng pơplih hră kak; H’dôm m’ta hră pơar hmâo tơhnal djơ\ phiăn mă yoa laih, hmâo mă yoa tơlơi pơhing mơng Hră kak m’nuih [ôn sang ăt do# h’nong hrơi mă yoa./.

****Rơnu] klăm tơ\m brơi, lơ 20/11, [ơi go\ng phu\n tơlơi pơhing lo\n ia, 58 Quán Sứ Hà Nội. {irô go\ng phu\n jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam, drưh kơ ang ]ơ kă ju\m khul khua g^t gai  wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang mơng hdôm tring ]ar kual dơnung dêh ]ar ta, rai ]ua\, pơbư\p ră ruai hăng khul khua g^t gai, phung mơnuih ma\ tơlơi pơhing, mơnuih ma\ bruă gah pơhiăp gah go\ng pơdah ru\p [irô khul khua g^t gai  wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar Việt Nam. Pơ\ ala brơi hdôm khua g^t gai, phung ma\ tơlơi pơhing, mơnuih ma\ bruă gah [irô  go\ng phu\n jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam. Khua g^t gai go\ng phu\n jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam, ơi Nguyễn Đăng Tiến brơi thâo. Ră anai rim hrơi Go\ng phu\n jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam, pơlar jua pơhiăp rơbeh 250 mông, hơmâo 170 jơlan hdră. Tơlơi gơ`a\m truh mơng go\ng phu\n jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam, jing h^ go\ng phu\n tơlơi pơhing lu mta jua pơhiăp, hơmâo 3 mta tơlơi phu\n le\; gleng nao mơnuih [ôn sang phu\n `u, ma\ mơnuih [ôn sang phu\n, gleng nao pơ\ plơi pla, ma\ plơi pla yơh atur, laih anun gleng truh go\ng phu\n tơlơi pơhing prong ha\ng pơđ^ kyar hloh. Gah go\ng pơdah ru\p  [irô khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, khua g^t gai [irô go\ng phu\n jua pơhiăp dêh ]ar Việt Nam, ơi Nguyễn Đăng Tiến lăi tui anai:

 “Go\ng pơdah ru\p  [irô khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, giăm ma\ bruă s^t nik  laih. Go\ng phu\n pơdah ru\p [irô khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta hơja\n păn đô], bơvih brơi abih ba\ng bruă mă khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang ta, laih anu\n [irô wai lăng mơnuih [ôn sang ta, djo\p gơno\ng bruă. Ră anai hdôm mơnuih hyu ma\ tơlơi pơhing pơ pha nao do\ [ơi 63 boh tring ]ar, [ôn pro\ng. {ing gơmơi ako\ pơjing 50 jơlan hdră. Ama\ng anu\n hơmâo 3 tơlơi dưi phu\n mơng khul khúa g^t gai ewai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang le\, ]ih pơkra tơlơi phiăn phu\n, ]ih tơlơi phiăn,, pơs^t hdôm tơlơi yôm laih anu\n tui lăng tơlơi dưi pro\ng hloh”./.

Tlăm tôm brơi, lơ 20/11, [ơi Hà Nội, Anom pơtô bruă tơhan polis, {irô ding jum kông ang pơ phun ngă lơphe\t h’dor glăi 32 thun Hrơi pioh kơ nai kai deh ]ar Việt Nam lơ 20/11/1982 – 20/11/2014. Pơhiăp amăng mông ngă lơphe\t, pơ ala kơ khoa g^t gai Ping gah, Kơnuk kơna, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc hơ-ơ] hơmưi [ing nai hăng ]ơđai sang hră laih anun abih bang [ing apăn bruă, mă bruă [ơi Anom pơtô bruă tơhan polis [rô djơ\ hrơi pioh kơ nai kai deh ]ar Việt Nam. Kơiăng Khoa deh ]ar ta lăi rơđah: Luă gu\ pơ pu\ le\ phiăn juăt yôm phăn mơng djuai ania ta pơdo\ng hăng djă pioh găn gao h’dôm rơbâo thun ngă tui. Yoa anun yơh, lơ 20/11 hrim thun jing laih hrơi jơnum prong mơng h’dôm ]ô m’nuih pơtô juăt. Kơiăng Khoa deh ]ar ta rơkâo pơ\ anăp anai, Anom pơtô bruă tơhan polis gleng nao pơplih phrâo, pơđ^ tui ano# klă bruă wai lăng pơtô juăt, pơplih phrâo prong gah bôh yôm, pơđ^ tui ano# klă pơtô juăt, pơke\ hăng bruă k’sem min bôh thâo hăng ngă tui bruă hrưn đ^ k’do\ng pơgang rơnuk rơnoa lon ia, djă pioh h’đong pơhlôm abih bang m’nuih m’nam mơng khul kông ang./.

****Klăm hrơi tơ\m brơi lơ 20/11, [ơi Hà Nội, pơjưh h^ tơlơi jơnum [u s^t nik, ]rông lô gah tơlơi dưi ana\ mơnuih tal 14, tơlơi jơnum gah Á – Âu ( ASEM) ha\ng ako\ `u: “ Công ty laih anu\n tơlơi dưi ana\ mơnuih”. Tơlơi jơnum anai yua [irô ding jum pơto\m pơhia\p dêh ]ar ta nga\ hro\m ha\ng Ding jum công an, ding jum Công thương, ding jum wai lăng ma\ bruă, tơhan rơka rơka] laih anu\n mơnuih mơnam dêh ]ar ta, Học viện chính trị quốc gia Hồ Chí Minh, pơlir khul gru\p nga\ ja\ng mah Việt Nam, [irô wai lăng s^ mdrô laih anu\n Sang măi Việt Nam. Pơlir khul mnuih mut bruă dêh ]ar Việt Nam, laih anu\n keh prăk Á – Âu (ASEF) ako\ pơjing hro\m. {ơi mông jơnum tal anai, khul khua ding kơna Việt Nam hơmâo ngă hro\m laih anu\n hgum pơhiăp [ơi 4 mta bruă ma\, tơlơi pơhing gah jơlan hdră, tơlơi phiăn kơ dêh ]ar Việt Nam, kiăng hơ ^n brơi tơlơi dưi, tơlơi tu\ yua mơng mơnuih ma\ bruă, ama\ng anu\n hơmâo tơlơi phiăn ma\ bruă thu\n 2012, hơdôm jơlan hdră laih anu\n thâo pơ]eh pơhư], pơtru\t kơtang hdôm công ty [ơi dêh ]ar Việt Nam, pơđ^ h^ tơlơi gơgro\ng ba mơnuih mơnam, hơ ^n ba hdôm tơlơi dưi, tơlơi tu\ yua brơi hdôm mơnuih ma\ bruă, tơlơi bơvih [o\ng huă mơng pô./.

            ****Tlăm lơ 20/11, Gru\p hyu mă bruă mơng Ping gah tring ]ar Dak Nông, mă bruă hăng plơi prong Gia Nghĩa kiăng pel e\p bruă ngă tui tơlơi pơtrun mrô 7 mơng Ping gah tring ]ar kơ “Đ^ kyar plơi prong tring ]ar Dak Nông mơng thun 2011-2020 hăng tơhnal lăng nao truh thun 2030”. Pơhiăp amăng mông mă bruă, ơi Trần Quốc Huy, Khoa g^t gai Ping gah tring ]ar Dak Nông pơs^t yôm tơlơi gir run mơng plơi prong amăng bruă ngă tui Tơlơi pơtrun pơs^t mrô 7. Bơ\ bruă mă pơ\ anăp anai, plơi prong khom hloai tui ano# pha ra mơng hyuh hyang lon adai kiăng hmâo jơlan gah pơdo\ng, đ^ kyar plơi prong hmâo tơhnal pha ra mơng kual lon dơnung }ư\ Siăng. Amăng bruă pơdo\ng anom mă yoa, bôh thâo pơdo\ng plơi prong hrom hăng ngă klă bruă pơkă kual khom k’sem min ba tơbiă h’dôm tơlơi pơkă ]râo ba, h’dră wai lăng, pơgang, djă pioh kông ngăn, pơjing rai bôh thâo djơ\ hăng hơnong `u mơng plơi prong Gia Nghĩa. Plơi prong Gia Nghĩa khom pơtru\t k’tang h’dôm bruă lăi pơthâo, pơsur ]râo ba m’nuih [ôn sang pơđ^ tui tơlơi pơmin amăng bruă gum tơngan hrom pơdo\ng tơlơi h’d^p m’da ta#u yâu plơi prong, biă `u amăng bruă pơdo\ng h’dră anom mă yoa, đang lan djơ\ rơoa./.

           

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****Tôm brơi lơ 20/11, deh ]ar Việt Nam hăng deh ]ar Australia pơ phun pơtôm hiăp gưl Kơiăng Khoa ding jum pơtôm hiăp – Pơgang lon ia tal 3 [ơi plơi prong jưh jom Canberra, deh ]ar Australia. Gru\p deh ]ar Việt Nam yoa kơ Kơiăng Khoa ding jum pơtôm hiăp ơi Hồ Xuân Sơn hăng Kơiăng Khoa ding jum wai lăng khul ling tơhan deh ]ar ta ơi Nguyễn Chí Vịnh ngă khoa gru\p. Dua bơnah djơ\ pran biă [ơi anăp h’dôm yak đ^ kyar klă hăng k’jăp k’tang amăng tơlơi rô nao rai gum hrom dua bôh deh ]ar h’dôm thun rơgao. Bruă dua bôh deh ]ar h’dor glăi 40 thun pơjing bruă pơtôm hiăp (1973-2013) pơs^t tơhnal đ^ kyar phrâo amăng tơlơi rô nao rai dua bôh deh ]ar. Dua bơnah tu\ ư pơtru\t k’tang h’dôm tal nao ]oa\ hăng bư\p gưl glông; pơdo\ng klă hăng ngă tui ba glăi bôh tơhnal Jơlan h’dră bruă mă tal 2 mơng thun 2015-2017 kiăng ngă dơlăm hloh dơng bruă gum hrom abih bang kơplah wah deh ]ar Việt Nam hăng deh ]ar Australia; gleng nao k’tưn gum hrom amăng bruă k’đi ]ar, bơvih [o\ng – s^ mdrô – tuh pơ plai, rơnuk rơnoa – pơgang lon ia, pơtô juăt, djru đ^ kyar, k’sem min bôh thâo phrâo, bơk’toai nao rai amăng m’nuih [ôn sang./.

****Hrơi tơ\m brơi lơ 20/11, [ơi Moskva, khua ding ju\m pơto\m pơhiăp dêh ]ar Nga, ơi Sergei Lavrov hơmâo pơbư\p ha\ng ơi Choe Ryong Hea. Khua g^t gai pơ\ ala brơi dêh ]ar Triều Tiên. {ơi mông pơbưp anai, khua ba ako\ gah [irô ding jum pơto\m pơhiăp dêh ]ar Nga lăi pơyôm bia\ ma\ tơlơi ngă hro\m kplah wah 2 boh dêh ]ar. Ơi Sergei Lavrov brơi thâo, dêh ]ar Nga đăo gơnang bia\ ma\ tơlơi pơbưp kplah wah 2 bơnah gah, [u djơ\ hơja\n tu\ yua 2 bơnah đô] ôh, samơ\  ngă yôm pơ phăn ako\ pơjing glăi tơlơi bơkơtuai 6 bơnah gah, tơlơi put ayuh dêh ]ar Triều Tiên./.

            ****Gru\p lăng tui mơng Khul pơgang rơnuk rơnoa hăng gum hrom châu Âu [ơi Ukraina tôm brơi lơ 20/11, lăi pơthâo kơ bruă h’dôm bôh rơdeh mơng pô djơ\ ara\ng pơnah [ơi Donbass, gah kual lon yoa khul ling tơhan deh ]ar Ukraina wai lăng giam plơi Marinka, ataih mơng [ôn prong Donest 15 km. Tui hăng tơlơi lăi pơthâo mơng Khul pơgang rơnuk rơnoa hăng gum hrom châu Âu, tlăm lơ 19/11, h’dôm bôh rơdeh mơng khul anai hmâo dua bôh rơdeh pơgiang nao pơ\ Donest. Nao pơ\ plơi Mariinsky, tơdơi kơ h’dôm bôh rơdeh năng ai `u 80 me\t hmâo sa bôh rơdeh pơgiang gơnam tam m’tah hăng dua ]ô ling tơhan ]u\t sum ao hăng đoa mu\t pơsơi. Khă hnun hai, bơnah Khul pơgang rơnuk rơnoa hăng gum hrom châu Âu akă pơs^t ôh h’dôm ]ô m’nuih pơnah phao anun hlơi gơ`u./.

****Khul tơhan wai lăng kli king ia rơs^ dêh ]ar Italia hrơi tơ\m brơi lơ 20/11 brơi thâo, gơ`u hơmâo pơgăn sa boh song nan pơgiang mơnuih rai do\ ]a [ơi giăm bul pơtâo ia rơs^ Sicily, gah kual dơnu\ng dêh ]ar anai, am\ang mlăm lơ 19/11, laih anu\n brơi 110 ]ô. Hdôm mơnuih ma\ akan hdang [ơi anai, hơmâo [uh sa boh song nan, hlăk đua\i nao pơ\ kual dơnung bul pơtâo ia rơs^  Sicily, [u hơmâo pui si-nhal lăi pơthâo ôh. Tơdơi pôr pơthâo, Khul tơhan wai lăng kli king ia rơs^ dêh ]ar Italia  hmao pơgăn h^ song nan anai, pơklaih brơi 110 ]ô rai mơng hdôm dêh ]ar Syri, Apganistan, Iraq. Ama\ng mrô mơnuih anai, hơmâo 3 ]ô đing đăo hmâo tơlơi soh s^ mdrô mơnuih rai mơng dêh ]ar Ukraina. Khua mua dêh ]ar Italia brơi thâo, hơja\n ama\ng thu\n anai đô] hơmâo rơbeh kơ 100 rơbâo ]ô mơnuih rai mơng Bắc Phi rai pơ\ dêh ]ar Italia ha\ng song nan, batô, ngă tơtra\u h^ brơi dêh ]ar Italia, ama\ng bruă pơgăn glăi mơnuih mơng dêh ]ar ta] rơngiao rai hd^p mda [ơi anai./.

****Plơi prong jưh jom Bắc Kinh, deh ]ar Khe\] tôm brơi, lơ 20/11, gơgrong ba dơng asa\p [ui prong, sa rơ-wang hrơi tơjuh tơdơi kơ go\ng gai [ôn prong lui h^ h’dôm bruă wai lăng ano# sat djơ\ hyuh hyang ngă tui amăng h’dôm mông jơnum prong Bơk’toai Bruă gum hrom bơvih [o\ng châu Á – Thái Bình Dương. Bắc Kinh bơdjơ\ nao asap [ui phrâo yap mơng lơ 19/11, khom ngă [irô pơkă lăng hlâo hyuh hyang lon adai mă yoa tơlơi lăi pơtă kơ tơlơi hyuh hyang sat yoa kơ asap [ui hăng h’dôm m’nuih apăn bruă anai khom pơtă m’nuih [ôn sang ngă tui h’dôm bruă pơgang tơlơi soaih pral ăt kah hăng h’dư\ h^ h’dôm bruă mă [ơi anih lang lă gah rơngiao./.

     }ih pơblang hăng pôr : Rơluch Xuân -Siu H'Prăk


Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC