Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****To# tui h’dôm bruă mă amăng h’tal nao ]oa\ deh ]ar Bơl-gum, tlăm tôm brơi lơ 13/10 yap tui mông deh ]ar Việt Nam, Khoa deh ]ar phrâo raoh mơng deh ]ar Bơl-gum ơi Charles Michel g^t gai laih mông ngă lơphe\t ]ơkă Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng hăng Gru\p Khoa pơ ala kơ gơnong glông deh ]ar ta nao ]oa\ deh ]ar Bơl-gum. Dua gơ`u pơ phun bơk’toai, lăi pơthâo dơlăm hăng tu\ ư hrom h’dôm bruă ngă k’jăp tơlơi jiăng mah klă hiam hăng pơtru\t gum hrom dua bơnah amăng lu bruă. Dua gơ`u pơdah pran joa [ơi anăp h’dôm bôh tơhnal dưi ngă mơng H’dră bruă gum hrom pơs^t jơlan gah. Dua bơnah ăt lăi mơn bruă gum hrom bôh thâo – pơtô juăt le\ gru nam rơđah amăng tơlơi rô nao rai dua bôh deh ]ar; pơs^t ngă gal brơi kiăng h’dôm bôh sang hră đại học, anom k’sem min dua bôh deh ]ar k’tưn gum hrom, lăi pơthâo tơlơi găn gao, anăp nao tơhnal pơkă sui thun pơtô juăt m’nuih mă bruă thâo m’bruă./.

****{rô hơdor glăi 10 thun Hrơi pioh kơ [ing ngă bruă mơdrô thun hlăk ai lơ 13/10, klăm to\m brơi, khua ding kơna ding jum kơđi ]ar, Khua ano\m bruă wai lăng djo\p djuai ania mơnuih mơnam Việt Nam, ơi Nguyễn Thiện Nhân nao ]uă hăng mă bruă to\m ano\m bruă [ing mơnuih ngă bruă mơdrô thun hlăk ai Việt Nam. {ơi mông mă bruă, tơdơi kơ pơpu\ bơni hơ ơ] hmưi kơ khul anai, ơi Nguyễn Thiện Nhân lăi le\:  ră anai hơmâo năng ai `u 400 rơbâo boh ano\m bruă mơdrô yua kơ pô `u thun hlăk ai ngă bruă [ơi đơ đam dêh ]ar ta, anai jing [ing mă bruă hơmâo djru hăng ăt amra djru lu hloh kơ tơlơi kơtang bơvih [o\ng huă [ơi Việt Nam mơ\ng ako\ rơnuk thun 21:

            Sit lăi nao kơ GDP Việt Nam pơđ^ kyar 7% tơdơi kơ 30 thun, sit lăi nao kơ Việt Nam jing lo\n ia s^ mơdrô hăng ta] rơngiao, jing anih phun ngă bruă pơ alin prong le\, [ing ngă bruă mơdrô thun hlăk ai yơh pơgôp [u [iă ôh, laih anun [ing ngă bruă mơdrô [ơi đơ đam dêh ]ar ta ăt  kar kăi mơn. Tơlơi bơvih [o\ng s^ mơdrô jing lăng kah hăng tơlang ro\ng, asar pông  laih anun [ing ngă bruă mơdrô jing asar pông, [ing ngă bruă mơdrô thun hlăk ai jing [ing ngă bruă kơ kơ` pơgi ni anăp kơ lo\n ia, djru prong biă mă amăng tơlơi bơvih [o\ng huă, wo\t hăng bruă djru mơnuih mơnam, pơtô hrăm ană mơnuih./.

****Kiăng gơgrong k’do\ng glăi hăng tơlơi amra truh lom hmâo k’thel k’tang hăng rơbu\ k’tang, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Hoàng Trung Hải rơkâo abih bang h’dôm anih anom, Gru\p g^t gai pơgang, k’do\ng ia ling dăo, rơbu\ k’thel k’tang. Kơiăng Khoa deh ]ar ta ăt rơkâo mơn Gru\p g^t gai bruă pơgang, k’do\ng ia ling dăo, k’thel deh ]ar ta, Jơnum min hyu doăh e\p m’nuih hmâo tơlơi truh deh ]ar ta gum hrom h’dôm anih anom pel e\p glăi, ba tơbiă hăng Khoa deh ]ar tuh pơ plai pơđ^ tui anom mă yoa, prăp lui gơnam tam mă yoa ]i kiăng pioh gơgrong hlâo kơdo\ng glăi hăng k’thel k’tang ba glăi bôh tơhnal hloh./.

****Khua dêh ]ar ta tu\ ư jơlan hơdră pơ alin prăk kơ]ăo bruă pơdo\ng sang hră gưl prong Đại học Y khoa Tokyo-Việt Nam tui hăng hơdră pơ alin prăk mơ\ng ta] rơngiao djru mă bruă mơdrô [ơi Việt Nam djơ\ hăng Tơlơi phiăn mơdrô, tơlơi phiăn pơ alin prăk kăk mơdrô hăng hơdôm pok tơlơi phiăn pơtrun pơko\n yua kơ ano\m bruă gah ia jrao Học Viện Y khoa  Waseda hăng hơdôm ano\m bruă, mơnuih pơko\n gah dêh ]ar Japan djru pơ alin prăk kăk [ơi tring ]ar Hưng Yên. Sang hră gưl prong hrăm gah bruă ia jrao  Tokyo-Việt Nam amra pơtô hrăm 4 thun gah bruă pơjrao hăng ru\ glăi tơlơi suaih pral, hrêp tơlang tơleh joh, pơjrao pơkra tơkai tơngan joh hăng tơngan tơkai pơkra ming mă. Tơdơi kơ pă thun mă bruă, sang hră anai amra hơmâo 1.200 ]ô mơnuih hrăm, nai pơtô hơmâo 80 ]ô, amăng anun 10 ]ô nai prin tha mơnuih ta] rơngiao hăng 18 ]ô nai prin tha mơnuih Việt Nam./.

****Bruă jơnum pơjing Khul đah kơmơi bơvih [o\ng deh ]ar Việt Nam amra pơ phun amăng dua hrơi lơ 18-19/10 [ơi Hà Nội [rô djơ\ tal h’dor glăi 84 thun hrơi pơjing Khul pơlir h’b^t đah kơmơi deh ]ar Việt Nam hăng Hrơi đah kơmơi deh ]ar Việt Nam lơ 20/10. Pơkă hlâo, gum hrom Bruă jơnum hmâo 500 ]ô m’nuih pơ ala rai mơng h’dôm khul, gru\p, tơpul đah kơmơi bơvih [o\ng h’dôm bôh tring ]ar, đah kơmơi bơvih [o\ng m’bruă amăng h’dôm bruă bơvih [o\ng s^ mdrô; đah kơmơi g^t gai wai lăng h’dôm Gru\p, Phun akha sang bruă… amăng đơ đam deh ]ar. Khul đah kơmơi bơvih [o\ng deh ]ar Việt Nam pơ phun hmâo kiăng tum pơ-[u\t, mu\t hrom, djru ngă tui bôh thâo, bruă mă mơng đah kơmơi bơvih [o\ng huă yoa kơ tơlơi đ^ kyar k’jăp mơng lon ia./.

****Kiăng pơtrut pơsur  pran jua djo\p sang ano\ mơnuih [ôn sang pơklaih mơ\ng tơlơi rin rơpa, 3 thun rơgao tring glông Tu Mơrông, Kon Tum hơmâo mă yua 7 klai prăk bơni kơ 1.500 boh sang ano\ mơnuih [ôn sang pơklaih laih mơ\ng tơlơi ư\ rơpa. Bruă bơni anai, hơmâo tring glông Tu Mơrông hăng tring ]ar Kon Tum pơphun ngă dơ\ng mơ\ng thun 2011, djru lơm sa boh sang ano\ 5 klăk prăk. Prăk anai, mă mơ\ng prăk pơkrem [ơi tring glông laih anun jak iâu ano\m bruă mơdrô djru. Amăng klâo thun rơgao, hơmâo giăm 1.500 boh sang ano\ pơklaih mơng tơlơi ư\ rơpa, tring glông bơni abih tih 7 klai 400 klăk prăk. Ơi Nguyễn Đình Luyện, Kơ-iăng Khua ano\m bruă  wai lăng bruă mă, tơhan rơka hăng Mơnuih mơnam tring glông Tu Mơrông lăi tui anai:

            Djru ba 5 klăk prăk anai kiăng kơ hơdôm sang ano\ pơklaih mơng tơlơi [un rin hơđong kjăp. Jơnum min mơnuih [ôn sang tring glông git gai, biă mă `u hơdôm să sem lăng brơi sang ano\ mơnuih [ôn sang ]ih anăn ngă hơdră amra pla gơnam hơge\t, rông djuai hơge\t. Lu sang ano\ rông rơmô. Rông rơmô le\ kiăng prăk lu hloh, pơ ]ruh prăk. Kơnuk kơna djru 5 klăk prăk, mơnuih [ôn sang ep 2 klăk prăk. Lu sang ano\ blơi  gơnam yua mă bruă kah hăng blơi măi jah ro\k. Măi yuă pơdai kiăng djhul [iă kơ bruă kơnuă. Hơmâo sang ano\ đơ đa blơi jeh gơnam pla, blơi kơphê pla. Jơlan hơdră anai tu\ yua biă mă, djơ\ pran mơnuih [ôn sang./.

Tơlơ pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Ơi Ban Ki Moon Khoa ]ih pioh gah Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar tôm brơi lơ 13/10 truh pơhiăp jăm [oăh bruă pơhư prong bruă pơdo\ng h’dôm kual plơi m’nuih [ôn sang deh ]ar Israel amăng kual lon soa mă mơng m’nuih deh ]ar Palestin. Ơi Ban Ki Moon  pơdah pran joa bơngo\t dơlăm [ơi anăp h’dôm bruă ngă je# hăng anai mơng deh ]ar Israel [ơi h’dôm anih anom h’doăh yang pơ\ Jerusalem, lăi rơđah le\ tơlơi anai k’nong kơ ngă săt tui đo#ch hăng khom pơđu\t h^./.

****Kiăng pơgăn khut khăt kman tơlơi duăm ruă Ebola ngă, Kơnuk kơna dêh ]ar Philipin hơmâo pơđar ană plơi pla dêh ]ar anai do\ [ơi hơdôm dêh ]ar hơmâo klin đuăi yơh mơ\ng anih hơmâo klin amăng  hơdôm blan pơ anăp. Tui hăng Khua ding jum pơtôm hiăp dêh ]ar Philipin, ơi Albert Del Rosario le\, Kơnuk kơna dêh ]ar Philipin glăk pok pơhai hơdôm hơdră je] kiăng pơgang tơlơi suaih pral kơ mơnuih [ôn sang dêh ]ar Philipin  djơ\ hăng hră pơtrun mơ^t brơi pơgăn kman tơlơi duăm ruă Ebola./.

****Khoa deh ]ar Palestin ơi Rami Hamdallah tôm brơi lơ13/10 iâu pơthưr [ing gum djru jar k’mar khom djă pioh h’dôm tơlơi pơkôl djru h’dôm klai dolar Mi kiăng djru pơdo\ng glăi k’dư Gaza tơdơi kơ bruă blah ngă 50 hrơi hăng deh ]ar Israel. {ing gum djru jar k’mar pơkôl djru 5 klai 400 klăk dolar Mi hăng ha m’krăh le\ pioh pơdo\ng glăi kual. Pơhiăp amăng mông bư\p hăng Khoa ]ih pioh gah Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar ơi Ban Ki Moon, ơi Hamdallah ăt pơs^t mơn, Palestin amra hmâo h’dôm k’]a\o bruă pioh pơdo\ng glăi k’dư Gaza./.

****Khua mir sir dêh ]ar Yemen ơi Abd Rabbu Mansour Hadi to\m brơi, lơ 13/10 hơmâo pơđ^ khua djru bruă dêh ]ar Yemen [ơi Sang gum hơb^t djo\p dêh ]ar ơi Khaled Bahah  ngă Khua  dêh ]ar phrâo kơ dêh ]ar anai. Tơlơi pơtrun anai, amra ngă pơ tơdu h^ bruă kơđi ]ar tơdơi kơ Khul đăo Islam glông Shi-ai Houthi kuang dar hơmâo mă plơi prong jưh jom Sana blan hlâo. Ơi Bahah le\, sa amăng 3 ]ô mơnuih tơbiă anăn yua khul Houthi pơdah thâo amăng rơvang hrơi kom hlâo kơ anun, tơdơi kơ khul anai hơngah h^ tơlơi pơtrun mơ\ng Khua mir sir brơi Khua kơ ano\m Khua mir sir ngă Khua dêh ]ar, brơi pô anai kho\m pơdơi bruă kơnong ha hrơi laih Khua mir sir pơđ^ bruă./.

****Tôm brơi lơ 13/10, [ơi Anom s^ mdrô Lao Itech, plơi prong jư\h jom Viêng Chăn, deh ]ar Lao pơ phun laih bruă Jơnum ngui pơdă prưng gơnam trah trel re\k ka\] tal 13. Khoa deh ]ar Lao ơi Thoong-sỉng Thăm-mạ-vông hrom hăng lu toai hmâo jak iâu, h’dôm m’nuih tuh pơ plai amăng hăng gah rơngiao kơ deh ]ar nao lăng bruă pơdă prưng. Anai le\  bruă jơnum ngui tui phiăn juăt mơng deh ]ar Lao  kiăng h’dôm anom bơvih [o\ng, h’dôm ]ô m’nuih mă bruă trah trel re\k kă] tui phiăn juăt amăng đơ đam deh ]ar Lao lăi pơthâo, pơdă s^ h’dôm m’ta gơnam anai hăng ăt le\ mông kiăng  h’dôm ]ô m’nuih mă bruă anai lăi pơthâo nao rai tơlơi găn gao, laih anun pơjing tơhnal gal kơ h’dôm anom bơvih [o\ng, m’nuih tuh pơ plai amăng bruă anai doăh e\p anih anom s^ mdrô phrâo./.  

****Khua dêh ]ar Ukraina ơi Arseny Yatsenyuk to\m brơi, lơ 13/10 brơi thâo, dêh ]ar Ukraina amra kơtưn pơblih hơdră wai lăng tơlơi phiăn dêh ]ar kiăng pơđ^ tui klă hloh bruă mă gah tơlơi phiăn dêh ]ar anai. Ơi Yatsenyuk lăi, pơblih bruă mă gah tơlơi phiăn dêh ]ar jing sa ]răn amăng bruă yom kơtưn pơgăn tơlơi soh sat [ong kông ngăn, mơ\ng anun djru ană plơi pla dưi je\ giăm tơlơi phiăn klă hloh ăt kah hăng  pơ kjăp glăi tơlơi  rơnuk rơnua dêh ]ar./.