Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Hrơi anai lơ 18/11, khul khua g^t gai pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, ăt do\ tơ`a hdôm khua ding kơna ama\ng kơnuk kơna ta. Tui ha\ng pơmin hlâo, khua ding jum Công thương dêh ]ar ta, ơi Vũ Huy Hoàng, lăi glăi hdôm tơlơi tơ`a. To\ tui dơng le\, khua ding ju\m djru bruă kơnuk kơna ta, ơi Nguyễn Thái Bình laih anu\n khua ding ju\m wai lăng gah jơlan glông dêh ]ar ta, ơi Đinh La Thăng. Hlâo kơ anu\n, hrơi tơ\m brơi lơ 17/11, lăi glăi tơlơi tơ`a mơng khul khua g^t gai pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, khua Ding jum Công Thương dêh ]ar ta, ơi Vũ Huy Hoàng lăi tui anai; wơt dah khul mơnuih, [irô hơmâo tơlơi dưi gir run  nga\ ha\ng abih pran jua, samơ\ boh tơhnal bruă pơgăn phung s^ mdrô do\p, gơnam ngă ]a aka pơgăn tu\ yua ôh. Tui ha\ng pô khua ding jum kho\m gơgro\ng ba hdôm tơlơi anai, laih anu\n lăi tui anai, yua dah tơlơi s^ mdrô dêh ]ar ta jai hrơi pơđ^ kyar ktang, pok pro\ng lu anih, tơlơi s^ mdrô gơnam tam lu anih anâm,  lu mơnuih bơvih [o\ng hua\ ]a ]ot ama\ng lo\n ia ta pơmut hro\m ha\ng dêh ]ar ta] rơngiao, mơna] ma\ khul tơhan găk wai lăng dêh ]ar ta [u kơ điăng, ba rai s^ gơnam ]a, gơnam [u hiam, ba rai s^ [ơi dêh ]ar ta./.

****Mông tơ`a tlăm tôm brơi lơ 17/11 mơng khoa pơ ala Khul Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang hăng Khoa Ding jum wai lăng bruă s^ mdrô deh ]ar ta ơi Vũ Huy Hoàng ngă lu m’nuih [ôn sang [ôn prong Buôn Ma Thuột, tring ]ar Dak Lak gleng nao. M’nuih [ôn sang lăi le\ Khoa ding jum tơpă ara\ pơs^t h’dôm ano# akă dưi ngă mơng gơnong bruă măi mok amăng deh ]ar ta, ]râo tơbiă h’dôm bôh than ba truh samơ\ akă hmâo jơlan gah pơsir rơđah đông. M’nuih [ôn sang Phạm Văn Đông, gru\p m’nuih [ôn sang mrô 10, phường Tân An, [ôn prong Buôn Ma Thuột, tring ]ar Dak Lak lăi tui anai:

            Khoa ding jum ơi Vũ Huy Hoang lăi glăi sa ]ra\n djơ\ pran m’nuih [ôn sang biă, samơ\ akă hmâo tơhnal pơkă, tơhnal lăng nao mơng thun 2020-2030, akă hmâo jơlan gah pơsir ba tơbiă rơđah đông. Ră anai, tơlơi m’nuih m’nam gleng nao le\ măi mo\k djru bruă mơng [ing ta do# tơdu\. Anai le\ tơlơi phun kiăng pơdo\ng lon ia,  măi mok djru bruă mă le\ bôh than gơgrong mơng bruă măi mok. Tơdah [ing ta [u hmâo măi mok djru bruă, [ing ta amra [u hmao kiăo tui ara\ng ôh hăng s^t `u [u dưi ngă djơ\ tơhnal pơkă, tơhnal lăng nao truh thun 2020. Anai le\ tơlơi kâo bơngo\t biă. Rơkâo Go\ng gai, Kơnuk kơna, khom lăng nao tuh pơplai kiăng pơdo\ng bruă măi mok djơ\ hăng tơhnal lăng, djơ\ hăng Tơlơi pơtrun pơs^t Ping gah deh ]ar ta./.

****Tui lăng, hmư\ tơlơi tơ`a khua ding jum Công thương dêh ]ar ta, ơi Vũ Huy Hoàng, hơmâo sa dua ]ô mơnuih [ôn sang tring ]ar Khánh Hòa tu\ ư bia\ ma\ hdôm tơlơi tơ`a, tơlơi lăi glăi mơng khul khua g^t gai pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta. Khă anu\n hai, mơnuih [ôn sang Trần Công Thi, do\ [ơi jơlan sang Trần Nhật Duật, phường Phước Hòa, [ôn pro\ng Nha Trang, tring ]ar Khánh Hòa lăi tui anai; tơlơi lăi glăi tơlơi tơ`a mơng khua ding jum Công thương, ơi Vũ Huy Hoàng lăi hro\m hro\m đô], aka brơi rai ten ôh jơlan hdră:

“ khul khua g^t gai pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta tơ`a giăm ha\ng tơlơi hd^p mda, hơmâo lu tơlơi mơnuih [ôn sang ta gleng nao, mrô gơnam pơkra ama\ng lo\n ia [ia\, sang măy pơkra rai măi mok raih daih, laih anu\n ia jrao hlăt [u hiam, wai lăng tơlơi s^ mdrô [u kơja\p. Samơ\ khua ding jum lăi glăi aka ten đơi ôh. Do\ lăi pơ glơm nao pơ\ mơnuih pơ\ ko\n, aka glăm ba kơ pô ôh, ăt do\ [ua\n na nao. Thu\n blan mu\t hro\m truh thu\n 2018, mơnuih [ôn sang [u ana\m a` tah, samơ\ khua Ding jum [ua\n, amra hơmâo jơlan hdră”./.

            ****Bơ\ m’nuih [ôn sang Nguyễn Hoàng Hưng [ơi phường Thuận Hòa, [ôn prong Huế lăi đ^ tơlơi gum pơhiăp:

            Khoa ding jum ơi Vũ Huy Hoàng tơdơi kơ bruă tơ`a anai khom hmâo bruă pơsir, kiăng ngă hiưm h’pă dưi thâo kran gơnam ngă mă ]a, [u djơ\ yoa kơ ngăn drăp [u djo\p mơ\ [u ngă. K’mok pruai ngă mă ]a hu^ rơhiư\t biă samơ\ do# hmâo lu gơnam tam do# hu^ rơhiư\t hloh, biă `u ngă tui mơnong [o\ng huă, ia mơ`um mơ\ [u dưi pel e\p lăng, bơdjơ\ nao tơlơi soaih pral sui thun. Bơ\ noa ia xăng, ia jâu đ^ 5 wo\t, hro# trun 9 wo\t amăng thun anai. Mrô tal hro\ trun lu samơ\ noa `u hro\ trun [ia\ hloh. Kâo pơmin Khoa ding jum khom pơblang rơđah hloh kơ tơlơi anai./.

anih anom pơlar bruă toai ]oa\ lăng h’dôm tring ]ar kual Việt Bắc./.  

****{rô djơ\ hrơi ngă lơ phet hdơr glăi, hrơi ako\ pơdơng rai [irô djo\p djuai ania pơlir truh kih Việt Nam ( 18/11/1930-18/11/2014), mo\t lơ 17/11, khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, ơi Nguyễn Sinh Hùng, nao jơnum hro\m tơlơi hgum gôp pro\ng abih ba\ng djuai ania [ơi phường Trần Hưng Đạo, quận Hoàn Kiếm, [ôn pro\ng Hà Nội. Mơak hro\m ha\ng [u\t plơi mơnuih [ôn sang mrô 10, 11, 12 , phường Trần Hưng Đạo, khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta bơni hdôm bruă ngă ba glăi ama\ng thu\n blan laih rơgao, brơi hdôm sang ano\, mơnuih mơnam hd^p hiam klă  [ơi phường anai. Khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, rơkâo [ut plơi mrô 10, 11, 12 mơng phường Trần Hưng Đạo, ngă tui hiam hloh dơng, hdôm tơlơi iâo pơthưr ha\ng hdôm bruă ma\ s^t nik. {rô djơ\ hrơi anai, khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta, ơi Nguyễn Sinh Hùng hơmâo [ơk pha gơnam brơi hdôm sang ano\ hd^p pơblih phrâo thâo rơguăt, laih anu\n sa dua boh sang ano\ [un rin [ơi phường Trần Hưng Đạo./.

            ****Tring ]ar Điện Biên hrưn đ^ lom sa bôh tring glông hmâo mơng 4 truh kơ 5 bôh plơi rơngaih mơ`am [u dah gru\p mă bruă [ơi plơi pla, pơsir bruă mă brơi rơbeh kơ 40.000 ]ô m’nuih mă bruă. Amăng anun, lu `u le\ bruă pơkra gơnam mă mơng đang hmua, đang kyâu, bruă mơ`am bung bai, rơngaih mơ`am tui phiăn juăt, bruă tral trel kyâu hăng sa dua m’ta bruă bơvih boang pơkon yoa kơ k’[ah prăk tuh pơ plai, gơnam tam ngă rai [u hmâo anih pioh s^. Ră anai, tring ]ar Điện Biên phrâo hmâo 2 bôh plơi mă bruă anai, anun le\: Rơngaih mơ`am băn ao plơi Na Sang 2, să Núa Ngam hăng plơi mơ`am bung bai plơi Nà Tấu, să Nà Tấu, tring glông Điện Biên./.

****Klăm tơ\m brơi lơ 17/11, [ơi [ôn pro\ng Bà Rịa- Vũng Tàu, hơmâo pơjưh h^ tơlơi ngui ngor pơ plông khul mơnuih hyu pơtô pơblang tơlơi gru grua phiăn juăt [ơi pơguai lo\n ia, pơguai bul pơtâo ia rơs^ khua dơnung dêh ]ar ta tal 9. Anai le\ bruă nga\ mơng [irô g^t gai jơlan hdră nga\ hro\m ha\ng [irô wai lăng tơhan găk pơguai lo\n ia ha\ng ara\ng, laih anu\n Ding jum gru grua, bơkơja\p drơi jăn laih anu\n tơlơi ]ua\ ngui ako\ pơjing hro\m. Ha\ng ako\: “ Pơguai lon ia laih anu\n bul pơtâo ia rơs^ Việt Nam”, hơmâo 120 ]ra\n hdră laih anun 16 mta tơlơi nga\ sen hơbo# gah bruă pơtô pơblang, rai mơng 16 anih anâm puih kơđông, mơng hdôm tring ]ar, [ôn pro\ng gah kual dơnung dêh ]ar ta, rai pơ plông adoh suang, hdôm tơlơi pơtô pơblang hmâo lăi pơs^t tơlơi yôm gir run mơng abih băng ping gah, khul tơhan, mơnuih [ôn sang, ama\ng bruă pơgăng wai lăng pơguai lon ia, bul pơtâo ia rơs^ lo\n ia, man pơdơng pơguai lon ia pơdro\ng ktang, pơguai lon ia rơnuk rơnua, jăng mah, ngă hro\m pơđ^ kyar ./.

****Dơng mơng lơ 18 truh kơ lơ 20/11, jơlan h’dră toai ]oa\ ngui “Tui h’dôm kual djă pioh gru grua đưm Việt Bắc” tal 6 pơ phun [ơi [ôn prong Thái Nguyên. Anai le\ bruă lăi pơthâo anih anom toai ]oa\ ngui prong hloh amăng thun mơng 6 bôh tring ]ar kual Việt Bắc. Jơlan h’dră toai ]oa\ ngui “Tui h’dôm kual djă pioh gru grua đưm Việt Bắc” jing bruă pơ phun hrim thun, dưi ngă tui blung a amăng thun 2009 tui h’dră pơ phun pơplih nao rai kơplah wah 6 tring ]ar kual Việt Bắc le\ Cao Bằng, Bắc Kạn, Lạng Sơn, Thái Nguyên, Tuyên Quang hăng Hà Giang. Anai le\ jơlan h’dră djru k’tưn đ^ bruă bơk’toai, gum hrom ngă pơhiư\] [ing tuh pơ plai truh bruă pơlir hrom, mă yoa anih anom pơlar bruă toai ]oa\ lăng h’dôm tring ]ar kual Việt Bắc./.  

Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Pơlir Châu Âu, amra gơ`a\m phak tơhmal phung tơhan bơkơdơng kual Ngo\ dêh ]ar Ukraina, [ơi mông jơnum khua ding jum pơto\m pơhiăp hdôm lo\n ia ding kna Châu âu, jơnum [ơi Brussel, dêh ]ar Bỉ hrơi tơm brơi lơ 17/11/2014. Tơlơi jơnum anai, ]rông lô hdră phak tơhmal dêh ]ar Nga, samơ\ jơlan hdră anai, hlăk pơkah pơ pha h^ kplah wah hdôm lon ia ding kna Châu âu./.

****Khul ling tơhan deh ]ar Israel tôm brơi lơ 17/11 brưi thâo, mơ^t laih tơlơi lăi pơthâo kơ sang ano# mơng lu m’nuih [ôn sang deh ]ar Palestin h’d^p [ơi kual yu\ hang ia krông Yordan dưi lăng le\ bơdjơ\ nao h’dôm tơlơi k’sung blah pơđam nao m’nuih deh ]ar Israel amăng h’dôm hrơi rơgao, rơkâo [ing gơ`u khom pơ pe\ đuăi amăng rơ-wang 48 mông, hlâo kơ go\ng gai deh ]ar Israel ngă tui tơlơi pơtrun ruh lui sang do# gơ`u. Tui hăng tơlơi pơhing mơng khul ling tơhan deh ]ar Israel, tơlơi pơtrun ruh lui sang do# mơng m’nuih deh ]ar Palestin hloai tui tơlơi pơs^t mơng Khoa deh ]ar Israel ơi Benjamin Netanyahu hlâo kơ anun lăi le\, deh ]ar Israel amra ngă tui h’dră bruă phă prai sang do# mơng m’nuih Palestin kiăng hơngah [ơi anăp h’dôm bruă k’sung blah pơđam nao m’nuih Israel [ơi Jerusalem h’dôm hrơi rơgao./.

****Hrơi tơ\m brơi lơ 17/11, tơhan pôlis dêh ]ar Anglê jăng jai bơjơlah h^ sa kual [ơi [irô g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar, ama\ng plơi pro\ng jưh jom London, pioh pel e\p lăng sa hruh gơnam hơmâo đing đăo [ơi kual anai. Đah bơnai pơtruh pơhiăp mơng tơhan pôlis London brơi thâo, sang bruă Portcullis House [ơi ana\p [irô g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar Anglê, laih anu\n gah ngo\ garaih rơdeh treng đuăi gah gu\ lo\n Westminster, ăt brơi bơjơlah đua\i mơn, glăk tơhan pôlis pel e\p lăng gơnam anai. {irô graih rơdeh treng krư\ ama\ng, laih anu\n rơdeh môtô tơhan pôlis pơgăn abih jơlan mu\t nao rai [ơi kual anai. Khul mơnuih ma\ bruă [ơi kual [irô anai pơt glăi laih tơlơi ma\ bruă./.

****Jơnum min apăn bruă châu Âu tôm brơi lơ 17/11 amra hloai tui h’dôm bruă pơgang je\] jăng jai kiăng pơgăn klin drap m’nu\ b^p [ơi deh ]ar Hà La lar hyu prong. Tui hăng k’]a\o bruă, Khul pơlir h’b^t kual châu Âu kom deh ]ar Hà Lan s^ nao pơ\ h’dôm bôh deh ]ar amăng Khul hăng deh ]ar tal tlâo m’nu\ b^p do# h’d^p, bôh m’nu\ b^p ăt kah hăng a`am m’nu\ b^p mă mơng h’dôm kual jum dar đang war rông hmâo k’man mơn. Go\ng gai deh ]ar Hà Lan ăt pơ phun ]uh prai laih mơn năng ai `u 150 rơbâo drơi m’nu\ b^p [ơi sa đang war rông amăng anih klin ngă, kom du\ pơgiang m’nu\ b^p [ơi đơ đam kual amăng lon ia./.

****Tui ha\ng tơlơi lăi pơthâo mơng Ding jum Công an dêh ]ar Khe], kơnong do\ 4 blan dơng, dơng mơng hrơi hyu blah hue\t phung mơnuih soh sat gah tơlơi bơvih [o\ng huă đuăi nao pơ\ dêh ]ar ta] rơngiao ( Hơmâo ana\n hyu blah phung mơja thu\n 2014) truh ră anai, khul tơhan gah Ding jum tơhan pôlis dêh ]ar Khe] hyu hduah ma\ 288 ]ô mơnuih ngă soh đuăi nao pơ\ 56 boh dêh ]ar ta] rơngiao, ama\ng anu\n 20 ]ô đua\i do\p pơ\ dêh ]ar ta] rơngiao rơbeh 10 thu\n anai laih, ama\ng tơlơi iâo pơthưr le\, hmâo truh 126 ]ô glăi yơr tơngan pơhaih pô./.

****Tôm brơi lơ 17/11, rơdeh bek ling tơhan deh ]ar Thái Lan pơgiang ba sa Kơiăng khoa pơtrun bruă khul tơhan kual hăng 8 ]ô ling tơhan pơkon le# trun [ơi kual gah dưr deh ]ar anai, ngă wo\r 9 ]ô m’nuih djai. Ră anai bôh than ba truh tơlơi anai akă [u rơđah ôh. Dưi thâo le\ amăng mrô m’nuih [uh [o# [ơi rơdeh bek le# trun anai hmâo Kơiăng khoa pơtrun bruă ling tơhan kual lăng tui h’dôm tơlơi [ơi kual dưr deh ]ar Thái Lan, ơi Songphol Thongjeen. Rơdeh bek le# trun kơnong kơ 10 m’n^t tơdơi kơ ple\ trun mơng sa puih k’đông khul ling tơhan [ơi tring ]ar Phayao, ataih mơng plơi prong jư\h jom Băng Kôk 590 km nao gah dưr. {ing tơhan amăng rơdeh be\k anai phrâo ngă giong bruă doah e\p lăng [ơi tring ]ar Phayao hăng glăk [ơi jơlan po\t glăi sa puih k’đông ling tơhan pơ\ sa tring ]ar pơkon./.   

                }ih pơblang hăng pôr : R]om H'Ly-Siu H'Prăk-Rơluch Xuân