Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta:

            ****Tlăm tôm brơi lơ 27/10, [ơi {irô mă bruă Ping gah deh ]ar ta, Khoa g^t gai Ping gah deh ]ar ta ơi Nguyễn Phú Trọng tu\ jum Khoa mir sir, Khoa Ping gah H’kru\ Tanzania (CCM) ơi Gia-cay-a Mơ-ri-sô Ki-quết-tê glăk do# ]oa\ gưl Kơnuk kơna deh ]ar Việt Nam. Khoa g^t gai Ping gah deh ]ar ta ơi Nguyễn Phú Trọng pơs^t deh ]ar Việt Nam lăng yôm na nao tơlơi jiăng mah, phiăn juăt hăng deh ]ar Tanzania; rơkâo dua bôh deh ]ar pơtru\t k’tang hlo\h dơng bruă gum hrom dua bơnah amăng h’dôm bruă; tu\ ư k’tưn tơlơi rô nao rai gum hrom kơplah wah dua Ping gah, djru pơtru\t tơlơi rô nao rai jiăng mah, gum hrom kơplah wah dua Kơnuk kơna hăng m’nuih [ôn sang dua bôh deh ]ar Việt Nam hăng Tanzania./.

            ****Ăt amăng mông jơnum lok 8, khua mua pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta hơtal 13, hrơi anai, lơ 28/10, [ing pơ ala jơnum abih bang amăng sang rung. Mơguah, [ing pơ ala hmư\ lăi pơthâo hăng pơdah thâo bruă pơto\ng glăi  kơ]ăo bruă Tơlơi phiăn ngă hră pơtrun amăng tơlơi phiăn; hmư\ lăi pơthâo, ]ih pioh pơkra glăi kơ]ăo bruă Tơlơi phiăn wai lăng ako\ sang hăng bơkơtoai nao rai [ơi sang rung  kơ hơdôm tơlơi gum pơhiăp do\ pha ra đơi amăng tơlơi phiăn anai.  }i0 klăm, [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta hmư\ tơlơi lăi pơthâo pơblang glăi, ano\ mă hiăp gum pơhiăp ]ih pơkra glăi kơ]ăo bruă tơlơi phiăn rup kak mơnuih [ôn sang hăng bơkơtoai kơ tơlơi phiăn anai./.     

****Yang hrơi do\ng tôm brơi, lơ 27/10 yap tui mông [ơi deh ]ar Việt Nam, Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng hăng bơnai `u hrom hăng Gru\p gưl glông Go\ng gai deh ]ar ta nao truh laih pơ\ [ôn prong Bodhgaya, ala ]ar Bihar, pơ phun h’dôm bruă nao ]oa\ deh ]ar India tui tơlơi jăk iâu mơng Khoa deh ]ar India ơi Narendra Modi. }ơkă mơak Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng, bơnai `u hăng Gru\p Khoa pơ ala gơnong glông Go\ng gai deh ]ar Việt Nam ]oa\ [ôn prong Bodhgaya, ala ]ar Bihar, Khoa ala ]ar Bihar ơi Jitan Ram Manjihi pơdah pran joa pơs^t yôm hăng hơk mơak mơng m’nuih [ôn sang Bihar lăi ha jan hăng m’nuih [ôn sang deh ]ar India lăi hrom pioh kơ tơlơi pơsăn drơi mơng m’nuih [ôn sang deh ]ar Việt Nam amăng bruă blah ayăt sui thun kiăng dưi hmâo tơlơi rơngai djuai ania, biă `u lon ia ăt kah hăng bôh tơhnal đ^ kyar bơvih [o\ng m’nuih m’nam, ba glăi tơlơi pơdrong sah kơ m’nuih [ôn sang; pơdah tơlơi ư-ang kơ tơlơi rô nao rai bôh thâo, tơlơi đăo gư\t sui thun ăt kah hăng tơlơi gum hrom bruă k’đi ]ar, tơlơi bơvih [o\ng ba glăi bôh tơhnal kơplah wah dua bôh deh ]ar./.

            ****Mơguah to\m brơi, lơ 27/10, [ơi sang bruă Jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Dak Lak, khua mua tring ]ar Dak Lak hơmâo ]ơkă jum hăng mă bruă to\m yă Rena Bitter, Khua anih jưh pơ ala dêh ]ar Mi do\ mă bruă [ơi [ôn prong Hồ Chí Minh  hro\m hăng khul grup nao mă bruă [ơi tring ]ar Dak Lak. {ơi mông ]ơkă jum, ơi Y Dhăm Ê`uôl, Kơ-iăng Khua tring ]ar Dak Lak hơmâo lăi pơthâo klah ]un tơlơi pơđ^ kyar tơlơi bơvih [o\ng huă mơnuih mơnam [ơi tring ]ar Dak Lak laih anun lăi pơthâo ano\ gêh găl jak iâu pơ alin prăk kăk s^ mơdrô mơ\ khul apăn bruă sang bruă pơ ala dêh ]ar Mi [ơi [ôn prong Hồ Chí Minh gleng nao kah hăng : bruă ia jrao, pơtô hrăm, pơkra ming apui lơtrik hơdjă. Yă Rena Bitter lăi: Thun 2015 jing hơdor glăi 20 thun hrơi ngă jiăng mah plah wah Việt Nam hăng dêh ]ar Mi. Anai jing gru lăp hơdor pioh kiăng pơkơtưn tơlơi pơđ^ kyar ngă gơyut gơyâo kơ dua bơnah kơnuk kơna, dua bơnah dêh ]ar kah hăng tơlơi pôr hro\m plah wah Khua mir sir dêh ]ar Việt Nam ơi Trương Tấn Sang hăng Khua mir sir dêh ]ar Mi ơi Barak Obama amăng mông pơbưp phrâo anai. Gah dêh ]ar Mi ăt ]ang rơmang hơmâo tơlơi ngă jiăng mah rô nao rai re se hloh, je\ giăm hăng pơđ^ kyar to\m Việt Nam lăi hro\m, tring ]ar Dak Lak lăi pha./.

****{irô ding jum wai lăng bruă pơtô juăt lăi pơthâo hră ]ih anăn h’dôm m’ta hră pơar pơs^t hrăm giong tơlơi pơhiăp deh ]ar ta\] rơngiao djo\p tơhnal pơkă dưi yăk rơgao [u hmâo pơplông amăng bruă roah pơs^t hrăm giong, Tal pơplông abih anih 12 deh ]ar ta thun 2015. Tơlơi lăi pơthâo mơng {irô ding jum ăt lăi rơđah mơn, bruă mă yoa tơlơi pơkă anai hă lui amăng bruă pel e\p roah mă pioh đ^ hrăm đại học, cao đẳng amra yoa kơ h’dôm bôh sang hră pơs^t. Yoa anun, [ing ]ơđai nao pơplông kiăng roah đ^ đại học, cao đẳng hmâo bơdjơ\ nao tơlơi pơhiăp deh ]ar ta\] rơngiao khom gơgrong lăng tui tơlơi pơhing roah mă [ing ]ơđai mơng h’dôm bôh sang hră đại học, cao đẳng kiăng ngă hră nao pơplông./.

            ****Tơdơi kơ hơmâo tơlơi soh glăi, nai ia jrao tla#o djơ\ ia jrao nước cất pơhroa kơ ia jrao vaccine pơgang tơlơi ruă djơ\ hmơi rubella kơ 60 ]ô ]ơđai pơ sang hră gưl anet mầm non Sao Mai, phường 3, [ôn prong Cao Lãnh, tring ]ar Đồng Tháp. Ano\m bruă ia jrao pơgang, Ding jum wai lăng bruă ia jrao hơmâo ngă hră mơ^t kơ Khua Gơnong bruă ia jrao djo\p tring ]ar [ôn prong kơ bruă kơtưn krăo lăng tong ten bruă tla#o ia jrao vaccine pơgang tơlơi ruă djơ\ hmơi Rubella. Truh lơ 24/10, đơ đam dêh ]ar ta hơmâo năng ai `u 4 klăk 500 rơbâo ]ô ]ơđai muai amăng thun dưi tla#o jrao pơgang djơ\ hmơi Rubella tla#o laih. Boh tơhnal brơi [uh, abih bang rơnuk rơnua soh, kơnong [iă mơnuih đô] duăm hlor ia jrao tơma, ruă ako\ yua hu\i đơi tla#o jrao pơgang. Tơlơi pơ [uh djơh hăng anun [u lu ôh, tui hăng ano\m bruă ia jrao ro\ng lo\n tơnah lăi pơthâo ăt phiăn hơmâo mơn. Kiăng kơ bruă tla#o pơgang djơ\ hơdră, ano\m bruă ia jrao pơgang dêh ]ar pơtrun hiăp kơ djo\p ano\m bruă ia jrao tring ]ar [ôn prong ngă tui djơ\ tơlơi pơtô tla#o jrao pơgang, hơnong pơtă pơtăn kơ bruă prăp lui hlâo tla#o ia jrao pơgang, tui hăng  tơlơi pơtô pơ ]râo brơi laih./.

****Truh tlăm tôm brơi lơ 27/10, 2 ]ô ]ơđai Phạm Văn Duy tơkeng thun 2000 hăng Phạm Ngọc Duy tơkeng thun 2012, do# [ơi thôn Thuận Sơn, să Thuận An, tring glông Dak Mil, tring ]ar Dak Nông, rơka ruă yoa kơ do\ng giam [ơi anih oă ako# bôh phao pơtu\h, hmâo ara\ng ba nao pơjrao ta` [ơi Sang ia jrao prong tring ]ar Dak Lak, găn rơgao tơlơi hu^ rơhiư\t laih. Tơlơi anai truh lom 9 mông lơ 26/10, lom ơi Phạm Văn Kiên tơkeng thun 1949, jing ơi gah ama dua ]ô ]ơđai anun, glăk oă bôh phao h’đăp, djuai 105 ly [ơi sang le\ pơtuh h^. Tơlơi pơtuh anai ngă ơi Kiên k’dah đuăi ataih truh rơbeh kơ 10 me\t hăng rơngiă ako# hlao, djai [ơi anun m’tam, bơ\ 2 ]ô tơ]ô `u rơka ruă kraih biă. Tơlơi djai păp `ai [u lăp hmâo anai sa wo\t dơng lăi pơtă kơ hlơi [u đing nao klă [ơi anăp h’dôm m’ta phao k’toang blah ngă pioh glăi./.

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Tơlơi pơhing mơng {irô ding jum wai lăng bruă pơtôm hiăp deh ]ar Hàn Quốc ba tơbiă tôm brơi, lơ 27/10 brơi thâo, Khoa gru\p bơk’toai tơlơi pu\t ayuh deh ]ar Hàn Quốc amra nao pơ\ deh ]ar Khe\] amăng rơ-wang hrơi 7 anai kiăng bơk’toai hăng Khoa ding jum pơtôm hiăp deh ]ar Khe\] kơ h’dôm bruă bơk’toai bơdjơ\ nao tơlơi pu\t ayuh [ơi deh ]ar Triều Tiên. Tơlơi lăi pơto\ng mơng {irô ding jum pơtôm hiăp deh ]ar Hàn Quốc lăi rơđah, ơi Hwang Joon-kook, Khoa gru\p bơk’toai tơlơi pu\t ayuh deh ]ar Hàn Quốc amra nao ]oa\ 3 hrơi [ơi Bắc Kinh, pơ phun mơng lơ 30/10 pơ\ anăp kiăng pơ phun h’dôm bruă bư\p hăng Khoa pơ ala kơ deh ]ar Khe\] gơgrong h’dôm tơlơi [ơi deh ]ar Triều Tiên ơi Wu Dawei. Dua gơ`u amra hmâo h’dôm bruă bơk’toai abih bang kơ tơlơi [ơi deh ]ar Triều Tiên, amăng anun hmâo h’dră phao k’toang ayuh mơng deh ]ar Triều Tiên./.

****Mơnuih gum pơhiăp kơ ding jum Apui lơtri\k deh ]ar Nga to\m brơi (27/10) brơi thâo, hơdôm tal ]rông sai kơ hyuh ]uh plah wah deh ]ar Nga hăng deh ]ar Ukraina, gah yu\ tơlơi ngă gong jơlan mơng Gum hbi\t kuăl Châu Âu amra pơ phun [ơi plơi prong jưh jom Brussel, deh ]ar Bơlgum amăng hrơi pơgi, lơ 29/10. Bruă ]rông sai kiang pơsir hi\ hơdôm tơlơi bơrơjah kơ hyuh ]uh ăt djơh dưi grong kjăp ano# si\ hyuh ]uh pơ Châu Âu hoăi tlôh đưn amăng bơyan puih anai./.

****Tôm brơi lơ 27/10, 10 ]ô m’nuih hmâo bư\p hăng ră ruai hăng nai ia jrao Teresa Romero – pô blung a djơ\ k’man Ebola gah rơngiao kual Tây Phi, pơđu\t laih 3 rơ-wang hrơi 7 kah đuăi [ơi sang ia jrao Carlos III [ơi [ôn prong Madrid, deh ]ar Espanhôl. H’dôm ]ô m’nuih anai hmâo tôm ung nai ia jrao Romero, 4 ]ô ơi ia jrao mơng tring kual Alcorcon, 4 ]ô nai ia jrao mơng anom ia jrao tring kual anai hăng sa ]ô m’nuih mă bruă gah ia jrao pơkon, Gơ`u khom đ^h pơ\ sang ia jrao amăng lơ 6/10 phrâo rơgao yoa kơ giam hăng nai ia jrao Romero amăng h’dôm hrơi nai ia jrao anai hmâo gru nam pơdah djơ\ k’man Ebola. Khă hnun hai, h’dôm ]ô m’nuih anai dưi hmâo ara\ng lăi le\ pơhlôm laih yoa kơ h’dôm hrơi kah đuăi lu biă `u 3 rơ-wang hrơi 7 [u [uh pơplih lu ôh mơng h’dôm tơlơi pơdah gah rơngiao mơng tơlơi ruă anun./.

****Tơhan pôlih deh ]ar Tây Ban Nha (Espa`ol) phrâo pơ phun hyu pơgăn khut khăt tơlơi [ong kông ngan prong ]i tar [ar deh ]ar, hơmâo mă pơkong rơbeh 50 ]ô mơnuih, amăng anun hơmâo kơtư\ kơ khoa ping gah Nhân Dân (pp) khang ako# hơđăp. Tơhan pôlih Tây Ban Nha brơi thâo, tơlơi [ong kông ngan anai lu `u le\ ngă brơi hră pơ-ar ako# pơ jing sang mdrô hăng [ong prak la, mrô prak truh 250 klak đôlar My. Tơdơi kơ bruă mă pơkong [ing khoa moa [ong kông ngan, pôlih Tây Ban Nha ăt kuang dar abih 400 boh sang mak kơsai hăng brơi pơdơi mă bruă 260 boh kông ty arăng yăp pioh duah tơ`a./.

****Phrâo anai, puih k’đong ling tơhan ia rơs^ blah hăng glông k’dư tu\] rơnu\] mơng Mi hăng [ing ling tơhan do# glăi mơng deh ]ar Ănglê [ơi deh ]ar Afganistan pơđu\t laih h’dôm bruă mă hăng prăp lui pe\ đuăi mơng deh ]ar anai. Khul ling tơhan pơlir h’b^t ăt jao mơn bruă wai lăng h’dôm puih k’đông ling tơhan prong kơ ling tơhan deh ]ar Afganistan. Khăn gru mơng deh ]ar Mi hăng Ănglê dưi glưh trun laih [ơi h’dôm anih anom mă bruă amăng kual mơng khul ling tơhan jar k’mar. Khă hnun hai, mông iâu đuăi ling tơhan ră anai akă dưi lăi pơthâo ôh yoa kơ h’dôm tơlơi rơnuk rơnoa./.

****Hơmâo 6 ]ô djai hăng 5 ]ô pơkon rơka amăng 3 wo\t rơdeh pơtlă tơdroă tôm brơi lơ 27/10 ]i tring ]ar Hắc Long Giang, deh ]ar khe]. Tơlơi săt truh lơm rơdeh prong pơgiang gơnam jrom sa boh rơdeh buyt, bơ rơdeh buyt anai hlong jrom sa boh rơdeh prong pơkon dơng. Tơlơi pơjrom anai ngă 5 ]ô toai amăng rơdeh buyt djai [ơi anai mtam. Mơnuih mơga\t rơdeh buyt djai tơdơi kơ ba nao pơ sang ia jrao. Bơ 5 ]ô toai le\ rơka ruă kơtang, yoa anun mrô mơnuih djai si\t mơn do# lu./.      

                                  }ih pơblang hăng pôr : Siu H’Prăk-R]om H’Ly-Nay Jek