Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Tu\ ư tơlơi jak iâu mơ\ng Khua dêh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng, Khua dêh ]ar Vanuatu, ơi Joe Natuman hăng bơnai `u rai ]uă sit nik dêh ]ar ta dơ\ng mơ\ng lơ 5-9/10/2014. Mơguah to\m brơi, lơ 6/10, tơdơi kơ ngă lơphet ]ơkă jum, Khua dêh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng hlo\ng bơkơtoai hăng ơi Joe Natuman, Khua dêh ]ar Vanuatu. Dua ]ô khua lêng kơ lăi, dua bơnah hơmâo lu tơlơi gêh găl ngă [o\ng hro\m; tu\ ư pơ anăp anai pơtrut tui tơlơi rô nao rai, ]uă ngui mơ\ng dua bơnah khua mua pơ prong, laih dơ\ng pơs^t bruă je\ giăm nao rai jing sa bruă mă kiăng dua bơnah thâo hluh nao rai, đăo kơnang kjăp hloh. Khua dêh ]ar Vanuatu ơi Joe Natuman bơni biă kơ dêh ]ar Việt Nam laih anun amra djru hro\m bruă mă mut phung je\ giăm hăng jar kmar laih anun pơđ^ kyar, pơsit dêh ]ar Vanuatu kiăng biă mă hro\m hăng Việt Nam pơtrut tui bruă ngă hro\m bơvih [o\ng huă kơ dua bơnah amăng lu bruă mă, yua dah dua bơnah hơmâo tơlơi gêh găl lu kah hăng bruă đang hmua, pla kyâo hăng akan hơdang, e\p gơnam amăng lo\n, laih anun hơmâo hơdră pơtrut tui bruă s^ mơdrô pơ alin prăk kăk, ]ơkă tuai hyu ngui nao rai dua bơnah dêh ]ar./.

****Khua kơnuk kơna dêh ]ar ta hơmâo jao brơi kơ iăng khua dêh ]ar ta, ơi Hoàng Trung Hải, păn bruă ngă khua g^t gai khul gru\p lo\n ia gah ia. Tui ha\ng tơlơi pơs^t k^ hră pơar mơng khua dêh ]ar ta, khul gru\p lon ia gah tơlơi ia, hơmâo tơlơi dưi djru brơi khua dêh ]ar ta, ama\ng bruă pơm^n kơsem, g^t gai, ngă hro\m, pơsir lui hơdôm tơlơi yôm gah tơlơi ia. Khul grup lo\n ia gah tơlơi ia, hơmâo bruă mă ako\ pơjing, [udah pơm^n kơsem, rơkâo đ^ khua kơnuk kơna dêh ]ar ta gah hơdôm jơlan hdră, tơlơi gơ`a\m, jơlan hdră mă bruă lo\n ia pơdjơ\ truh tơlơi wai lăng, hyu mă, tu\ yua kơja\p gah ia, pơgăn, pơhlôm, laih anu\n ako\ pơdơng glăi tơlơi răm rai yua mơng ia ngă rai./.

****Klăm to\m brơi, lơ 6/10, [ơi [ôn prong Hồ Chí Minh, khua ding kơna ding jum kơđi ]ar, Kơ-iăng Khua dêh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc nao mă bruă hăng Jơnum min mơnuih [ôn sang [ôn prong Hồ Chí Minh kơ bruă pơgăn tơlơi soh sat, ]rih ]rai mơnuih mơnam laih anun pơgăn tơlơi s^ mơdrô do\p ple] [lor. Pơhiăp [ơi mông git gai jơnum, Kơ-iăng Khua dêh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc rơkâo pơ anăp anai, [ôn prong Hồ Chí Minh kho\m ako\ pơjing bruă mă amăng mơnuih mơnam rơnuk rơnua, anih mă bruă hơđong rơnuk rơnua kơ [ing tuai rơnguai, [ing pơ alin prăk mơdrô. Djo\p gưl ano\m bruă kho\m ngă hro\m lăng kơ bruă pơgăn tơlơi soh sat, pơgăn bruă pơkra gơnam s^ mơdrô ngă mă jing sa bruă mă kho\m ngă re se bơtơhmal khut khăt hơdôm [ing ngă bruă, khua mua apăn bruă pơdo\p brơi bruă soh, [ing [o\ng prăk la. Pơphun hrơi blan tơgu\ ngă bruă sem lăng, hơduah e\p bruă soh kiăng pơgăn s^ mơdrô do\p mơ\ng ră anai truh kơ hrơi ngă yang ]ơkă thun phrâo thun 2015, gleng nao pơgăn khul mơnuih ngă soh sat laih anun hơdai gum hro\m hơdôm tring ]ar iao gah pơgăn tơlơi soh sat./.

****{rô djơ\ hơtal rai ]ua\, ma\ bruă [ơi [ôn pro\ng Hồ Chí Minh, mơguah tơ\m brơi lơ 6/10, yă Fiona Woof, khua g^t gai prăk kăk Luân Đôn, dêh ]ar Anglê, hơmâo nao jơnum, ngă lơ phet pôr pơthâo ]ơ kă ma\ miđai ma\ bruă mrô dua, mơng công ty Bảo hiểm Nhân Thọ Prudential Việt Nam. Rai pơ\ dêh ]ar Việt Nam mơng thu\n 1999, truh ră anai Prudential le\ công ty Bảo hiểm Nhân thọ dêh ]ar ta] rơngiao tal blung hơmâo djo\p [ơi hdôm tring ]ar, [ôn pro\ng tar [ar dêh ]ar ta, hơmâo rơbeh 230 boh [irô than ngan laih anu\n phu\n akha công ty. Yăp truh rơnu] thu\n rơgao, Công ty hơmâo giăm 4 klăk 700 rơbâo mơnuih blơi Bảo hiểm nhân thọ; hơja\n thu\n laih rơgao đô] pơhrui glăi prăk nôp Bảo hiểm truh 7.640 klai prăk. {u djơ\ hơjan kơ s^ lu bảo hiểm đô] ôh, samơ\ Prudential hur har gum djru lu bruă ma\ mơnuih mơnam [ơi dêh ]ar Việt Nam, găn gao tơlơi mă bruă mơnuih mơnam tar [ar dêh ]ar ta./.

****Khul đah kơmơi mut phung Việt Nam tring ]ar Lâm Đồng phrâo pơphun jơnum ruah khua hơtal 5 tu\ yua laih, rơvang bruă thun 2014-2019. 5 thun rơgao, bruă mă khul hăng bruă pơkơtưn nao rai amăng khul đah kơmơi hăng khul hlăk ai hơmâo ngă lu bruă klă hiam. Bruă pơyơr pran jua kơ bruă, djru ană plơi pla, jak iâu khul hlăk ai mơ\ng tring ]ar Lâm Đồng pơtrun hơmâo pơdah thâo kah hăng sa tơlơi bơnga] pơtrut [ing tơdăm dra hlăk ai. Jơnum anai, hơmâo ruah 45 ]ô đah kơmơi ngă bruă amăng khul gưl tring ]ar hơtal 5, rơvang bruă mơ\ng thun 2014-2019./.

****Mơguah tơm brơi lơ 6/10, [ơi [ôn pro\ng Tam Kỳ, [irô gru grua- bơkơja\p drơi jăn laih anu\n ]ua\ ngui ngă hro\m ha\ng khul gru\p mơnuih kơhnâu kơhnăk tring ]ar Quảng Nam ako\ pơjing tơlơi jơnum boh thâo ia rơgơi “ Phan Khôi tơlơi hgum gôp gah tơlơi gru grua djuai ania”. Mơnuih hrăm hra\ anih pro\ng Phan Khôi tơkeng thu\n 1887, rơngiă thu\n 1959. Ơi tơkeng rai [ơi kual lo\n Gò Nổi, să Điện Quang, tring glông Điện Bàn, tring ]ar Quảng Nam, ]ô `u le\ Tổng đốc Hoàng Diệu. Abih tơlơi hơd^p ơi le\, pơdah rai lu tơlơi thâo rơgơi, mơng sa ]ô mơnuih kơhnâu kơhnak, pô ]ih hră pơhing, ]ih tơlơi bơkơtuai thâo rơgơi bia\ ma\. Ơi le\ hmư\ hing tơlơi pơhiăp, tơlơi jăm [uah jơlan hdră g^t gai wai lăng mơng aya\t Prăng./.

****Jơnum hơdor glăi hơtal 84 thun hrơi ako\ pơjing khul đah kơmơi mut phung Việt Nam, Hrơi đah kơmơi Việt Nam laih anun [ơk pri đah kơmơi Việt Nam thun 2014 amra pơphun amăng lơ 17/10 [ơi Hà Nội. {ơi mông jơnum thun anai, ano\m bruă khul đah kơmơi mut phung dêh ]ar Việt Nam amra [ơk pri kơ [ing tơhan glăk ngă bruă pơgang goai dêh ]ar lo\n ia ta amăng ia rơs^ hăng hơdôm gơnam yua mă bruă, yua kơ khul đah kơmơi mut phung pơ ]ruh. Biă mă `u thun anai, Khul đah kơmơi mut phung Việt Nam pơphun jơnum pơpu\ bơni [ing đah kơmơi ngă khua, ngă khua pô pơtô, wai lăng djo\p bruă, tơlơi đăo, [ing đăo  ba gru hlâo, jing [ing ngă ding kơna khul đah kơmơi mut phung djo\p gưl thun 2014. Anai le\, mông gêh găl kơ bruă pơtrut tui je\ giăm plah wah khul đah kơmơi mut phung bruă ]ar hăng đah kơmơi djo\p khul tơlơi đăo, [ing đăo./.

Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Mơguah to\m brơi, lơ 6/10, Sang bruă prăk ro\ng lo\n tơnah WB lăi pơthâo tơlơi ]ih pioh kơ tơlơi bơvih [o\ng huă kuăl Đông Á-Thái Bình Dương, amăng anun lăi pơthâo tơlơi pơđ^ kyar [ơi hơdôm dêh ]ar amăng kuăl rơnang h^ thun 2014. Tơlơi lăi pơthâo anai, ăt pơ ]râo rơđah tơlơi lông lăng prong bơvih [o\ng huă Việt Nam ră anai. Amăng anun, hơmâo tơlơi pơđ^ kyar mơ\ng Việt Nam amăng thun 2014, đ^ tui kơno\ng rơbeh 5%, aset hloh pơkă hăng rơnoh kơnuk kơna lăi pơthâo. {ing mơnuih rơgơi kơhnâo bơvih [o\ng huă jar kmar lăi le\, hơdôm dêh ]ar, amăng anun hơmâo Việt Nam ăt ngă tui hơdôm hơdră pơblih yom kiăng pơsir tơlơi tơnap tap laih anun sem lăng jơlan hơdră krăo lăng bruă yua prăk kăk  hăng pơtrut  bruă mă amăng lu thun pơ anăp./.

****Khua dêh ]ar Japan, ơi Shinzô Abê, phrâo pơdai rai pran jua ]ang rơmang tui anai; dêh ]ar Japan mơna] mă tơlơi pơblih phrâo gah bruă măy mok phrâo, kiăng pơsir lui h^ hơdôm tơlơi mơnuih mơnam, ăt kah ha\ng tơlơi lông lăng jing dêh ]ar anai hlăk bưp. Tơlơi pơhiăp anai, dưi hơmâo ơi Shinzô Abê brơi rai tơ\m brơi, [ơi mông jơnum ]ar kmar gah tơlơi boh thâo ia rơgơi măy mok, jơnum [ơi Kyoto, hơmâo pơhư] lu mơnuih kơhnâu kơhnăk, laih anu\n khul khua mua kơnuk kơna mơng lu boh dêh ]ar [ơi ro\ng lo\n tơnah anai, rai jơnum hro\m hb^t. Khua dêh ]ar Japan brơi thâo, dêh ]ar Japan hlăk hơ`a\m pơblih phrâo, ama\ng bruă pơkra rai măy rô-bôt laih anu\n bruă ia jrao pơkra glăi tơlơi te# [ào iPS. Lăi truh lo\n glai adai rơhuông, ơi Abê brơi thâo, ră anai `u hlăk hơmâo kơ ]a\u bruă, kiăng abih băng [irô Ding jum ama\ng kơnuk kơna yua rơdeh hiam ha\ng hăng lo\n glai adai rơhuông anih do\ ju\m dar./.

****Ding jum pơlir truh kih dêh ]ar Hàn Quốc to\m brơi lăi, dêh ]ar anai amra dưm bruă pơtum sang ano\ [ing pơ ]lah h^ rơnuk blah ngă đưm [ơi dêh ]ar Triều Tiên plah wah thun 1950-1953, jing bruă phun bơkơtoai nao rai hăng khua mua pơ prong dêh ]ar Triều Tiên. Khua pơtruh hiăp, ding jum pơlir truh kih dêh ]ar Hàn Quốc Lim Byeong Chul brơi thâo, tơlơi pơtum sang ano\ [ing pơ ]lah rơnuk blah ngă đưm jing bruă mă je] mơtam yơh hăng yom mơn pioh ba tơbiă amăng mông jơnum prong hăng dêh ]ar Triều Tiên hơmâo lăi pơthâo laih blan 8 rơgao. Hro\m hăng anun, dêh ]ar Hàn Quốc hăng Triều Tiên amra bơkơtoai lu mơta tơlơi pơko\n dua bơnah gleng nao hro\m./.

****Tơ\m brơi lơ 6/10, hră pơhing dêh ]ar Thái Lan brơi thâo: Ana\n 250 ]ô khua ding kơna khul gru\p pơblih phrâo lo\n ia, dưi hơmâo mơng sang pơtao Thái Lan k^ pơkol brơi, hmâo ]ih [ơi hră pơhing Công Báo dêh ]ar  Thái Lan. Tui ha\ng tơlơi pôr pơthâo anai, khua dêh ]ar Thái Lan, ơi Prayuth, hơmâo tu\ ma\ tơlơi pơtru\n mơng pơtao dêh ]ar Thái Lan k^ pơkol hră pơar brơi hơdôm ana\n khua ding kơna lo\n ia, mơng lơ 2/10. Khul gru\p pơblih phrâo lo\n ia, jing [irô yôm bia\ ma\, dưi pơblih phrâo tơlơi kơđi ]ar, mơnuih mơnam, tơlơi bơvih [o\ng huă dêh ]ar Thái Lan. Bôh nik `u, Khul gru\p pơblih phrâo lo\n ia, amra nga\ hro\m ]ih pơkra tơlơi phiăn phu\n phrâo  lo\n ia Thái Lan./.

****Hră pơhing phrâo dêh ]ar India to\m brơi pôr, dêh ]ar India hơmâo iâu pơthưr dêh ]ar Pakistan pơdơi mơtam bruă ngă soh tơlơi pơkôl pơdơi blah ngă [ơi Jammu hăng Kashmir, kuăl giăm goai dêh ]ar dua bơnah. Hră pơhing phrâo anai, ba hiăp Khua ding jum tơhan pơlih dêh ]ar India ơi Rajnath Singh lăi le\, dêh ]ar Pakistan kho\m pơdơi mơtam bruă mă ngă soh glăi hră pơkôl pơdơi blah ngă laih anun lăi, gah dêh ]ar India ngă tui djơ\ hăng khut khăt. Mơguah lơ 5/10, dêh ]ar Pakistan pơnah kơnông  đam nao pơ Jammu hăng Kashmir gah dêh ]ar Pakistan mơn ngă kơ 5 ]ô mơnuih djai hăng 50 ]ô mơnuih pơko\n rơka rơka]./.

Pơblang hăng pôr : Nay Jek-Rơluch Xuân-Siu H’Prăk