Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

            ****Ngă tui jơlan hdră hyu pơbư\p ha\ng mơnuih [ôn sang, hlâo kơ tơlơi jơnum lok 8 pơ\ ana\p anai, khul khua g^t gai wai lăng mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta gưl 13, hrơi tơ\m brơi lơ 14/10, khua mir sir dêh ]ar ta, ơi Trương Tấn Sang, hro\m ha\ng khul khua g^t gai wai lăng mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta [ơi anih ple\ hră mrô 1, khua g^t gai wai lăng mơnuih [ôn sang [ôn pro\ng Hồ Chí Minh, nao pơbư\p ha\ng  mơnuih [ôn sang quận 1 hăng quận 3. }rông lô ha\ng mơnuih [ôn sang gah tơlơi pơđ^ kyar tơlơi bơvih [o\ng huă mơnuih mơnam, khua mir sir dêh ]ar ta lăi dơlăm ping gah ha\ng kơnuk kơna ta hlăk gir run pơblih glăi tơlơi bơvih [o\ng huă, pơblih phrâo tơlơi pđ^ kyar. Anai le\ jơlan hdră phun ngă tui na nao, [u djơ\ nga\ sa dua thu\n đô] ôh. Ha\ng rơbat tui djơ\, [ing ta hmâo ngă ba glăi bôh tơhnal tal blung a laih. Tal blung kho\m nga\ tui jơlan hdra\ dưi hơmâo khua g^t gai wai lăng mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta gleng nao, [ơi mông jơnum anai mtăm , ăt hơmâo truh 17 mta tơlơi phiăn, hơmâo tu\ ư lu tơlơi phiăn amra pơdjơ\ truh tơlơi pơđ^ kyar tơlơi bơvih [o\ng huă. Gah pơblih phrâo công ty kơnuk kơna, pơblih phrâo sang mak ksai hlăk pơtrut ktang bia\ ma\. Gah bruă pơblih phrâo hasa tơlơi lông lăng, tal blung kho\m man pơdơng pưk sang đang hơmua hro\m hơb^t, laih anu\n tơlơi đo\m nưh hro\m hasa tơlơi gleh glăn bia\ ma\, kho\m ju\ yăp ten ama\ng bruă tuh pơ alin hro\m mơng kơnuk kơna./.

****Tôm brơi lơ 14/10, amăng rơ-wang nao ]oa\ deh ]ar Iran, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Xuân Phúc hmâo bruă bơk’toai hăng Kơiăng Khoa mir deh ]ar Iran, ơi Mohammed Shariatnadari. Dua bơnah pơdah pran joa mơak [ơi anăp tơlơi đ^ kyar klă hiam gah tơlơi jiăng mah mơng hlâo kơplah wah dua bôh deh ]ar amăng h’dôm thun rơgao, biă `u tơdơi kơ tal rai ]oa\ deh ]ar Việt Nam mơng Khoa mir sir deh ]ar Iran ơi Mamud Akmaddinedat thun 2012; tu\ ư hrom pơtru\t hloh dơng bôh tơhnal gum hrom kơplah wah dua bôh deh ]ar pơ\ anăp anai, biă `u amăng bruă bơvih [o\ng, s^ mdrô hăng k’sem min h’dră phrâo măi mo\k./.

****Klam tơ\m brơi lơ 14/10, [ơi [irô khua mir sir dêh ]ar ta, kơ ia\ng khua mir sir dêh ]ar ta, yă Nguyễn Thị Doan, hơmâo jum khul khua mua mơng sang bruă pơmin kơsem lo\n glai adai rơhuông laih anu\n mơnuih mơnam ( Khul gru\p hdôm bôh thâo ia rơgơi măi mok), laih anu\n hơdôm công ty, hơmâo hgum gôp pro\ng pr^n gah lo\n glai adai rơhuông. {ơi mông ju\m, kơ ia\ng khua mir sir dêh ]ar ta, yă Nguyễn Thị Doan, lăi pơyôm bia\ ma\ hdôm khua g^t gai công ty rơgơi ama\ng bruă pơgăng wai lăng lo\n glai adai rơhuông. Kơ ia\ng khua mir sir dêh ]ar ta rơkâo thu\n blan pơ\ ana\p anai, rim boh công ty kho\m thâo hluh, gơgro\ng ma\ pô djơh ha\ng bruă pơgăng wai lăng lo\n glai adai rơhuông laih anu\n pơđ^ kyar kơja\p lo\n ia. Rơngiao bruă nga\ tơlơi khăp pap, hơdôm khua g^t gai công ty anai, ăt pơkra rai gơnam tam hiam kơja\p, kiăng hơ ^n brơi mơnuih hiam drơi jăn, ngă pơdro\ng, ngă hiam ro$ brơi plơi pla, lo\n ia ta./.

****Tôm brơi, lơ 14/10, Gru\p hyu mă bruă mơng Khul wai lăng djuai ania mơng  {irô Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta yoa kơ Khoa Khul wai lăng djuai ania ơi Ksor Phước ngă Khoa Gru\p nao mă bruă hăng tring ]ar Trà Vinh tơlơi ngă tui h’dră bruă djuai ania mơng thun 2012-2014. Amăng mông mă bruă, ơi Ksor Phước rơkâo tring ]ar Trà Vinh gleng nao hloh dơng hăng hmâo dơng h’dôm bruă pơsir ba glăi bôh tơhnal kơ bruă hro# trun [un rin, pơtô juăt hăng mă yoa m’nuih djuai ania Khmer kiăng djru kơ tơlơi kiăng đ^ kyar bơvih [o\ng m’nuih m’nam kual djuai ania Khmer do# mơng tring ]ar. Ngă tui Tơlơi  pơs^t mơng Khoa deh ]ar kơ h’dră bruă djru lon do#, lon ngă đang hmua, ia h’djă yoa, tring ]ar glăk gleng nao pơsir ngăn drăp, djru rơbeh kơ 23.000 bôh sang ano# djuai ania Khmer [un rin dưi ]ơkă mă bôh tu\ yoa mơng h’dră bruă gum djru anai./.

            ****{irô wai lăng gah jơlan glông nao rai, [irô pơtô juăt, laih anu\n công an tring ]ar Gia lai, phrâo ngă hro\m hyu pel e\p lăng hơdôm rơdeh ]ơ kă, ba ]ơ đai hrăm hră, hơmâo lu tơlơi soh glăi, laih anu\n brơi pơdơi 35 boh rơdeh lơm kơ 77 boh rơdeh, [ơi 29 boh sang hră tar [ar tring ]ar Gia Lai. Phu\n `u le\ [ôn pro\ng Plei Ku, hơmâo 14 boh rơdeh ngă soh glăi. Ama\ng anu\n hơmâo tơlơi soh hu^ rơhyưt hloh le\, pô rơdeh anu\n khua\ sir ama\ng rơdeh gah klôn. Tơlơi soh anai hơmâo lu rơdeh ]ơ ka\, ba ]ơ đai nao hrăm [ơi hơdôm sang hră; sang hră Trung học phổ thông Hoàng Hoa Thám laih anu\n sang hră Trung học cơ sở Nguyễn Văn Cừ...Gah tơlơi soh glăi pơ\ ko\n ba truh brơi pơdơi, ơi Nguyễn Hữu Quế, kơ ia\ng khua g^t gai wai lăng rơdeh pơdu\ pơgiang tring ]ar Gia Lai brơi thâo tui anai: “ 35 lơm kơ 77 boh rơdeh [u hiam tui ha\ng tơlơi pơkă, hyu pơgiang ]ơkă, ba ]ơđai, nai hrăm hră, soh glăi lu `u le\, pơblih pơkra glăi rơdeh, [u hơmâo gơnam  pơhlôm prah apui [o\ng, [u hơmâo blơi hră Bảo hiểm gơgro\ng ba mơnuih mơnam,....{ing gơmơi hơmâo nga\ hră pơar hdôm rơdeh ngă soh glăi lăi [ơi ngo\ anai, laih anu\n jao brơi công an tring glông  wai lăng. Truh kơ hơbil, pô rơdeh anai pơkra glăi rơdeh, djơ\ tui ha\ng tơlơi pơkă kah, ma\ brơi nao pơgiang ]ơ kă, ba ]ơ đai nao hrăm hră”./.

****Mơgoah tôm brơi lơ 14/10, Gơnong bruă wai lăng tơlơi  pơhing hăng pôr tơlơi pơhing hăng Kông ang tring ]ar Dak Nông pơ phun jơnum hăng m’nuih mă tơlơi pơhing kiăng lăi pơthâo kơ k’đi tơlơi sa ]ô m’nuih apăn bruă pel e\p k’đi tơlơi [ơi jơlan nao rai gah Gơnong bruă wai lăng tơlơi nao rai [ơi jơlan glông tring ]ar Dak Nông k’da#o trun mơng sang glông lu tal [ơi [irô mă bruă pel e\p k’đi tơlơi. Khoa g^t gai mông jơnum hăng m’nuih mă tơlơi pơhing, Đại tá Lương Ngọc Lếp, Kơiăng Khoa Kông ang tring ]ar Dak Nông brơi thâo: hlâo kơ hmâo k’đi tơlơi anai, Anom bruă tơhan polis pel e\p k’đi tơlơi [ing ngă soh gah tơlơi rơnuk rơnoa h’đong bruă wai lăng bơvih [o\ng hăng bruă apăn Kông ang tring ]ar e\p [uh sa dua ]ô m’nuih apăn bruă pel pe\ k’đi tơlơi gah jơlan nao rai gah Gơnong bruă wai lăng tơlơi nao rai [ơi jơlan glông tring ]ar Dak Nông hmâo gru nam [o\ng prăk la mơng sa dua pô hmâo rơdeh, pioh rơdeh pơgiang gơnam tam rơgao hơnong pơkă găn gao [ơi anih găk wai mơ\ [u pơsir tơlơi hnai dih ôh. Amăng 2 ]ô m’nuih mă bruă hmâo ara\ng iâu nao poăi k’đi, hmâo ơi Nguyễn Tấn Mẫn, tơkeng thun 1977, Kơiăng Khoa Anom găk wai hơnong kơdra#o du\ pơgiang mrô 56. Ơi Mẫn lăi mơn `u ]ơkă mă prăk la mơng h’dôm pô rơdeh pơgiang gơnam tam anun. Khă hnun hai, lom tơ`a, ơi Mẫn rơkâo pô pel e\p k’đi tơlơi tơbiă gah rơngiao nao joă dlai laih anun kơdra#o trun mơng lan kan ]ra\n sang tal 2 [ơi {irô mă bruă Kông ang trun [ơi lon, pơdjai drơi pô, laih anun djai h^ tơdơi kơ 30 mơn^t. Bơdjơ\ nao bruă ]ơkă mă prăk la mơng h’dôm ]ô m’nuih pel e\p k’đi tơlơi [ơi jơlan nao rai gah Gơnong bruă wai lăng tơlơi du\ pơgiang jơlan nao rai tring ]ar Dak Nông, {irô tơhan polis pel e\p k’đi tơlơi Kông ang tring ]ar do# ba tơbiă tơlơi pơs^t ngă k’đi tơlơi [o\ng prăk la hăng mă pơko\ng ơi Lê Đình Trọng, 39 thun, Kơiăng khoa anom bruă pel e\p k’đi tơlơi gah Gơnong bruă wai lăng tơlơi du\ pơgiang jơlan nao rai tring ]ar Dak Nông, ]ơkă mă prăk la 21 klăk 500 rơbâo prăk. Rơngiao kơ anun, [irô pel e\p k’đi tơlơi pơs^t, ơi Nguyễn Quang Khải, Khoa Gru\p pel e\p k’đi tơlơi mrô 1 hmâo bruă ngă soh ]ơkă mă prăk la hăng mrô prăk 23 klăk./.

          Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Hrơi tơ\m brơi lơ 14/10, kơnuk kơna  dêh ]ar Hàn Quốc lăi pơs^t, amra  lui tơlơi phăk tơhơmal dêh ]ar Triều Tiên, tơdah dêh ]ar Triều Tiên brơi rai jơlan hdră “ hmâo tơlơi gơgro\ng ba”. Hlâo kơ anu\n, khua mir sir dêh ]ar Hàn Quốc, ya\ Park Guen Hye lăi dơlăm tui anai, dua kual Triều Tiên amra ]rông lô nao rai, lui h^ tơlơi phăk tơhmal, [ơi hơdôm tơlơi jơnum khua mua pơ pro\ng. Tui ha\ng sa ]ô  khua mơng Ding jum pơlir dêh ]ar Hàn Quốc lăi, tơlơi pôr pơthâo anai mơng khua mir sir dêh ]ar Hàn Quốc yôm bia\ ma\. Khă anu\n hai, tơlơi anu\n [u yôm ôh djơh ha\ng tơlơi pơmin kiăng mơng dêh ]ar Hàn Quốc, gah bruă lui h^ tơlơi phăk tơhmal gơ`a\m nao dêh ]ar Triều Tiên pơblih h^. Hàn Quốc ha\ng Triều Tiên, kho\m ako\ pơjing tơlơi jơnum bơkơtuai nao rai hdôm jơlan hdră “ hmâo tơlơi gơgro\ng ba” ./.

****Tui hăng ơi Barack Obama Khoa mir sir deh ]ar Mi, jar k’mar khom hmâo h’dôm bruă mă k’tang hloh dơng amăng bruă k’do\ng glăi  ano# lar hyu mơng k’man Ebola. Amăng mông bơk’toai nao rai amăng telephone hăng Khoa }ih pioh gah Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar ơi Ban Ki Moon phrâo rơgao, dua gơ`u tu\ ư le\, [ơi anăp tơlơi hu^ rơhiư\t mơng klin ruă yoa k’man Ebola ba truh amăng h’dôm hrơi anai, jar k’mar khom pơs^t pran joa k’jăp hloh hăng ba tơbiă h’dôm bruă mă rơđah đông, ngă tui h’dôm tơlơi pơkôl mơng gơ`u amăng bruă k’do\ng tơlơi lar hyu mơng klin ruă anai. Ơi Obama ăt lăi rơđah mơn, tơlơi gum djru mơng h’dôm ding k’na amăng Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar ră anai le\ kiăng biă, biă `u tơlơi djru gum gah m’nuih mă bruă ăt kah hăng h’dôm m’ta gơnam mă yoa ]i kiăng pơkon mơn./.

3/Đại tuớng Udomdet, khua g^t gai tơhan dêh ]ar Thái Lan, phrâo g^t gai pơtru\n khul tơhan dêh ]ar Thái Lan [ơi kual dơnung, ngă tui 6 mta jơlan hdră pơgăn tơlơi rung răng [ơi 3 boh tring ]ar gah kual dơnung dêh ]ar Thái Lan. Hơdôm jơlan hdră anai hơmâo; wai lăng kơja\p tơlơi rơnuk rơnua ama\ng mlăm mơmo\t ha\ng hdôm, puih kơđông tơhan hyu tir, wai lăng, laih anu\n yua ma\ gơnam tam tơhan yôm. Ako\ pơdơng anih tơlơi pơhing, gah tơlơi rơnuk rơnua [ơi hơdôm să phường, kiăng thâo tơlơi ama\ng sa mlăm anu\n. Pơkra glăi na nao, brơi thim hơmao tơlơi wai lăng rơnuk rơnua hơmâo tu\ yua hloh. Amra brơi nao thim khul tơhan găk pơguai lo\n ia, laih anu\n khul tơhan nao djru [ơi hơdôm kual [ơi hơdôm jơlan phu\n./.

            ****Khoa mir sir deh ]ar Nga ơi Vladimir Putin tôm brơi lơ 14/10, [om Khoa moa deh ]ar Ukraina ngă soh tơlơi dưi ană m’nuih amăng tơlơi rung răng [ơi kual Ngo\ deh ]ar anai. Pơhiăp [ơi Khul wai lăng tơlơi dưi ană m’nuih hăng m’nuih m’nam mă bruă [ơi Matxcơva, Khoa mir sir ơi Putin lăi le\, go\ng gai khul ling tơhan hăng h’dôm khoa moa apăn bruă pơkon [ơi Ukraina ngă soh h’dôm tơlơi pơkă amăng tơlơi phiăn jar k’mar, ngă h’dôm ]ô m’nuih deh ]ar Nga bơngo\t. Tơlơi lăi pơto\ng anai dưi hmâo Khoa mir sir deh ]ar Nga ơi Vladimir Putin ba tơbiă kơnong kơ h’dôm hrơi tơdơi kơ gru\p lăng tui gah Anom bruă gơgrong gah tơlơi dưi ană m’nuih Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar lăi pơthâo glăi, brơi thâo, h’dôm khul ling tơhan gah Khul ling tơhan deh ]ar Ukraina ngă soh dơng phiăn gum djru ană m’nuih jar k’mar./.

****Tơ\m brơi lơ 14/10, dêh ]ar Israel lăi pơhu^ lui hlâo tui anai, bruă khul khua g^t gai wai lăng mơnuih [ôn sang dêh ]ar Anglê ple\ hră do\ng yua kơnuk kơna dêh ]ar Palestin, ngă răm [a\m h^ tơlơi rơnuk rơnua. Tơlơi pôr pơthâo mơng Ding jum pơto\m pơhiăp dêh ]ar Israel lăi rơđah tui anai; Tơlơi tu\ ư ]ar kmar, hơmâo pơhing ta` truh hdôm tơlơi soh glăi truh pơ\ khul khua g^t gai lo\n ia Palestin, hơngah lui h^ brơi rai tơlơi ruah ma\ tơnăp tăp, jing dua bơnah gah kho\m nga\ tui, ngă răm [a\m h^ tơlơi geh gal rơnuk rơnua s^t nik. Ama\ng tơlơi ple\ hră [u pơgo\ ôh, lơ 14/10, khul khua g^t gai wai lăng mơnuih [ôn sang dêh ]ar Anglê do\ng yua kơnuk kơna dêh ]ar Palestin, hơd^p hro\n ha\ng kơnuk kơna dêh ]ar Israel. Gah dêh ]ar Palestin hơk mơak bia\ ma\ tơlơi pơs^t anai mơng do\ng khul khua g^t gai wai lăng mơnuih [ôn sang dêh ]ar Anglê ./.

                                      }ih pơblang hăng pôr : Nay Jek-Siu H’Prăk-Rơluch Xuân