Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta:

            ****Klăm mmo\t to\m brơi, lơ 17/10, Jơnum prong ASEM 10 pơđut laih tơdơi kơ dua hrơi mă bruă. Jơnum hơmâo pơs^t Tơlơi pôr hro\m  hăng pơs^t lu bruă mă yom, pơdah thâo tơlơi kiăng lăi kơtang biă mă mơ\ng [ing Khua mua djo\p dêh ]ar jơnum ASEM kơ bruă kơtưn găn gao nao rai plah wah kuăl Á-Âu yua kơ tơlơi rơnuk rơnua, hơđong, pơđ^ kyar laih anun hing ang [ơi dua kuăl hăng [ơi ro\ng lo\n tơnah. Khua dêh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng hro\m hăng [ing khua mua ASEM hơmâo pơdah thâo 27 mơta tơlơi pơ]eh phrâo yua kơ ding kơna amăng khul lăi pơthâo laih anun ako\ pơjing 16 grup ngă hro\m ngă tui hơdôm tơlơi pơkă hlâo kơ` pơgi ni anăp mơ\ng thun 2014-2016. {ơi mông pơđut jơnum, Khua dêh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng hăng ding kơna amăng khul ASEM hơmâo pơpu\ laih anun ho\k mơak dêh ]ar Mông Cổ pơphun jơnum ASEM amăng hơtal 11 pơ anăp thun 2016 laih anun dêh ]ar Luxemburg pơphun jơnum [ing khua ding jum pơtôm hiăp hơtal 12 thun 2015, laih dơ\ng pơs^t tơlơi gir run pơphun tu\ yua tơlơi jơnum anai. Hlâo kơ anun, Khua dêh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng hro\m hăng khua mua ASEM nao jơnum kơ bruă kơtưn bưp nao rai hăng ngă hro\m Á-Âu laih anun bruă mă kơ` pơgi ASEM./.

****Tlăm tôm brơi lơ 17/10, [ơi [irô mă bruă Kơnuk kơna, Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Vũ Văn Ninh tu\ jum ơi Philip Falcone, Khoa Keh prăk tuh pơ plai Harbinger Capital, deh ]ar Mi, glăk hmâo tal rai ]oa\ hăng mă bruă [ơi deh ]ar ta. Kơiăng Khoa deh ]ar ta ơi Vũ Văn Ninh pơs^t: Kơnuk kơna deh ]ar Việt Nam ngă gal na nao kơ h’dôm bôh anom bơvih [o\ng, h’dôm keh prăk tuh pơ plai deh ]ar ta\] rơngiao tuh pơ plai [ơi deh ]ar Việt Nam. Ră anai, h’dôm [irô wai lăng ăt glăk pơtru\t k’tang mơn tơlơi pơplih bruă ngă hră pơar, djru anom bơvih [o\ng tuh pơ plai gal hloh, pơkrem hmâo mông hloh, prăk mă yoa ăt pơkrem mơn. Biă `u, Kơnuk kơna deh ]ar Việt Nam glăk pơtru\t đ^ kyar h’dôm rơ-wang bruă tui h’dră gum hrom m’nuih [ôn sang hăng kơnuk kơna, djo\p tơlơi gal kiăng ngă pơhiư\] anom bơvih [o\ng amăng deh ]ar ta hăng deh ]ar ta\] rơngiao pơ]ruh prăk hrom bơvih [o\ng, ngă tui h’dôm rơ-wang bruă [ơi deh ]ar Việt Nam./.

            ****To\m brơi, lơ 17/10, Jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Thái Bình ngă hro\m Ano\m bruă wai lăng s^ mơdrô hăng Tuh pơkra Việt Nam pơphun jơnum  e\p bruă pơ alin prăk kăk s^ mơdrô [ơi Thái Bình thun 2014 hăng ako\ tơlơi jơnum “Thái Bình jing anih nao đăo kơnang, tu\ yua”. Pơhiăp [ơi mông jơnum, ơi Hoàng Trung Hải, Kơiăng Khua dêh ]ar ta bơni tơlơi gir run bơvih [o\ng huă mơ\ng tring ]ar Thái Bình thun blan rơgao, bơni kơ bruă gir run ngă gêh găl kơ tơlơi bơvih [o\ng huă s^ mơdrô pơhno nao rai [ơi Thái Bình. Kơ bruă pơ alin prăk kăk pơ anăp, Kơ-iăng Khua dêh ]ar ta ơi Hoàng Trung Hải pơtrun hiăp kơ tring ]ar Thái Bình kho\m pơsir h^ hơdôm tơlơi do\ gun amăng bruă pơ alin prăk kăk man pơdo\ng, ming pơkra jơlan glông nao rai phrâo hiam, kjăp laih anun pơblih phrâo bruă mă amăng gong gai kơnuk kơna  mă yua bruă mă hăng điện tử pơtruh nao rai hmar tơlơi pơhing, pơtrut tui ako\ pơjing gru grua boh thâo pơđ^ kyar mơnuih mă bruă thâo rơgơi, kơtưn git gai djo\p ano\m bruă ping gah, kiăng git gai mă bruă tu\ yua sit nik mơ\ng gong gai kơnuk kơna./.

****Tôm brơi lơ 17/10, tring ]ar Lai Châu pơ phun truh kih laih Bruă jơnum Khoa pơ ala djo\p djuai ania [ia\ tal 2, hăng tơlơi gum hrom mơng 250 ]ô m’nuih pơ ala brơi rơbeh kơ 35 rơbăn ]ô neh wa djo\p djuai ania [ia\ amăng tring ]ar. Hăng ako# `u “M’nuih [ôn sang djo\p djuai ania [ia\ tring ]ar Lai Châu dưm k’nar, mu\t hrom, pơ pu\ djru nao rai tơdroă đ^ kyar, hrưn đ^ ngă brơi tring ]ar Lai Châu tơtlaih mơng tơlơi kaih đ^ kyar”, Bruă jơnum ba tơbiă tơhnal bruă đ^ kyar bơvih [o\ng, m’nuih m’nam abih bang, ta` hăng k’jăp [ơi kual neh wa djuai ania [ia\ do#. Bruă djuai ania tring ]ar Lai Châu mơng thun 2014-2019 dưi gleng nao bruă đ^ kyar pơtô juăt, pơhra\m bruă, pơđ^ tui bôh thâo kơ m’nuih mă bruă; pơđ^ tui ano# klă hăng bôh tơhnal glông bruă k’đi ]ar; pơtru\t ta` bruă hro# trun rin rơpa; pơgang ba hăng pơlar bôh thâo, m’nuih m’nam…

****Jing sa amăng 62 boh tring glông [un rin hloh dêh ]ar ta, truh ră anai, mrô sang ano\ [un rin tring glông Tu Mrong, tring ]ar Kon Tum hơmâo truh kơ 42%. Mơnuih [ôn sang [ơi tring glông lăi le\, sa amăng hơdôm tơlơi mơ\ ngă kơ  hơdôm sang ano\ [un rin tơnap pơklaih mơ\ng tơlơi [un  rin le\ jơlan glông nao rai tơnap tap đơi. Kiăng lui rơmo\n ako\n rin, mơnuih [ôn sang tring glông rơkâo kơnuk kơna pơ alin lu hloh amăng bruă anai. A Phun, do\ [ơi să  Tu Mrong, tring glông Tu Mrong lăi:

            Kiăng kơ lui rơmo\n ako\n rin le\, jơlan glông nao rai yơh yom biă mă hăng mơnuih [ôn sang [ơi anai. Ră anai, jơlan mơ\ng plơi pla  nao pơ anih ngă hmua bơvih [o\ng huă ataih biă mă. Tăp năng hơmâo plơi pla ataih truh 10 km. Mơnuih [ôn sang hơmâo gơnam đang hmua pơdu\ pơgiăng ăt tơnap tap mơn. }ang rơmang Ping gah, Kơnuk kơna gleng nao kơ bruă ]uk pơkra jơlan klă hiam mơ\ng plơi pla nao pơ anih bơvih [o\ng huă hnun kah dưi pơsir h^ tơlơi [un rin ư\ rơpa./.

****Lơ 17/10, Khul pơlir h’b^t đah kơmơi [ôn prong Đà Lạt, tring ]ar Lâm Đồng pơ phun h’dor glăi 84 thun Hrơi pơdo\ng Khul pơlir h’b^t đah kơmơi deh ]ar Việt Nam hăng 4 thun Hrơi Đah kơmơi deh ]ar Việt Nam lơ 20/10, bơni h’dôm m’nuih ngă gru ba jơlan hlâo m’bruă tơdơi kơ 3 thun ngă tui 2 ako# bruă mơng Khoa deh ]ar kơ “Bruă hyu lăi pơthâo, pơtô juăt pran joa đah kơmơi Việt Nam rơnuk pơtru\t k’tang pơplih phrâo bruă mă, pơplih phrâo lon ia” hăng ako# bruă “Pơtô juăt 5 klăk ]ô adơi amai ]em rông pơtô lăi ană bă klă”. Khul pơlir h’b^t đah kơmơi Đà Lạt bơni laih 36 ]ô adơi amai m’bruă amăng bruă ngă tui 2 ako# bruă, amăng anun hmâo 17 tơhnal pơkă kơ “Bruă hyu lăi pơthâo, pơtô juăt pran joa đah kơmơi Việt Nam rơnuk pơtru\t k’tang pơplih phrâo bruă mă, pơplih phrâo lon ia” hăng 19 ]ô adơi amai ba glăi bôh tơhnal prong amăng bruă ngă tui “Pơtô juăt 5 klăk ]ô adơi amai ]em rông pơtô lăi ană bă klă”. H’dôm [ing gơ`u anai bơk’toai nao rai laih, lăi pơthâo tơlơi găn gao hăng adơi amai h’dôm bruă mă ba glăi bôh tơhnal s^t n^k mơng 2 ako# bruă./.

****Jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Dak Nông hơmâo pơphun jơnum pơto\ng glăi, pơs^t kơ]ăo bruă pơđ^ kyar pla phun Macca [ơi tring glông Tuy Đức, mơ\ng thun 2014-2020. Đơ đam pla le\ 14 rơbâo 600 ha ba pla pơjeh macca anăn OC 246, 816, 849, 842, 800, 900 hăng 695, abih tih rơnoh prăk pơ alin truh kơ 1.100 klai prăk. {ơi mông jơnum anai, Kơ-iăng Khua tring ]ar Dak Nông ơi Nguyễn Đức Luyện lăi, bruă mă pơkă hơnong pla phun macca  anai brơi ba pla lu djuai pơjeh pha ra kiăng pơđ^ tui ano\ tu\ yua. Djo\p ano\m bruă, tring ]ar, tring glông kho\m ako\ pơjing anih rah anah pioh s^ phun macca kơ mơnuih blơi pla./.

****M’mo\t tôm brơi lơ 17/10, Gơnong bruă wai lăng bôh thâo, bơk’jăp drơi jan hăng toai ]oa\ ngui tring ]ar Dak Lak pơ phun Pri Voninam tring ]ar Dak Lak thun 2014. Tui hăng ơi Lê Hữu Đức, Khoa Khul Vovinam tring ]ar Dak Lak, hlâo kơ pri anai, tring ]ar Dak Lak pơ phun laih lu pri vovinam đơ đam deh ]ar, samơ\ ăt akă [u dưi ngă prong k’tang đ^ mơn bruă Vovinam [ơi tring ]ar. Đơ đam tring ]ar Dak Lak ră anai phrâo hmâo mă 11 gru\p, raih daih [ơi h’dôm bôh tring glông, [ôn prong amăng tring ]ar. Anih anom k’tang hloh le\ [ôn prong Buôn Ma Thuột, ăt kơnong kơ hmâo mă 2 gru\p mơn. Pri pơplông tal anai kiăng k’tưn đ^ pran joa bơk’tưn, mă tu\ tơlơi găn gao, pơtru\t k’tang dơng bruă pơhra\m hăng pơplông Vovinam./.

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****To\m brơi, lơ 17/10, gah rơngiao kơ mông jơnum Á-Âu ASEM 10 pơphun [ơi [ôn prong Milan dêh ]ar Italia, [ing khua mua khul pơlir hơb^t châu Âu hơmâo bưp laih Khua mir sir dêh ]ar Nga ơi Vladimir Putin hăng Khua mir sir dêh ]ar Ukraina ơi Petro Poroshenko kiăng bơkơtoai nao rai pơdjơ\ nao kơ tơlơi pơkôl pơdơi blah ngă [ơi kuăl gah ngo\ dêh ]ar Ukraina  laih anun pơsir hơdôm bruă pơdjơ\ nao rai kơ bruă ba ayuh gaih to# apui plah wah dua bơnah dêh ]ar. {ing khua mua pơlir hơb^t châu Âu hơmâo pơdah pran jua hơđong ai hơtai mơn tơdơi kơ bưp Khua mir sir dêh ]ar Nga ơi Vladimir Putin, samơ\ gah dêh ]ar Nga lăi le\, wo\t tơdah tơlơi  bơkơtoai anai klă hiam, samơ\ ăt aka [u hơmâo ano\ pơblih phrâo kơtang ôh kiăng pơsir kơđi rung răng [ơi dêh ]ar Ukraina./.

****Khoa mir sir deh ]ar Hàn Quốc yă Park Geun Hye lăi rơđah, deh ]ar Triều Tiên khom tơpă s^t amăng bruă pơtôm hiăp hăng deh ]ar Hàn Quốc amăng tơlơi [u mơak đ^ tui [ơi deh ]ar Triều Tiên. Dua bơnah tu\ ư pơ phun h’dôm bruă pơtôm hiăp gưl glông amăng rơnu\] blan 10 [u dah ako# blan 11 amăng tal nao ]oa\ [u lăi pơthâo hlâo phrâo anai mơng [ing khoa moa gưl glông deh ]ar Triều Tiên pơ\ deh ]ar Hàn Quốc. H’dôm bruă bơk’toai anai ngă ru\ đ^ tơlơi ]ang rơmang ngă prai h^ tơlơi [u mơak glăk bơdjơ\ nao yoa tơlơi pơnah nao rai hăng phao k’nông kơplah wah dua bôh deh ]ar [ơi ia rơs^ hăng [ơi kual lon amăng h’dôm hrơi rơgao./.

****Rơbeh kơ 100 ]ô khua mua pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar Japan to\m brơi, lơ 17/10 nao pơ pra yang Yasukuni [ơi plơi prong jưh jom Tokyo [rô djơ\  hrơi ngă yang bơyan hơjan puih amăng 4 hrơi. Tơlơi nao ]uă anai, ngă kơ dêh ]ar Khe] hăng Hàn Quốc jăm biă mă. Ding jum pơtôm hiăp dêh ]ar Khe] pơdah pran jua bơngo\t biă mă hăng lăi, tơlơi rô nao rai plah wah dêh ]ar Khe] hăng Japan kiăng mơak klă le\, dêh ]ar Japan kho\m ngă tui klă bruă bo\ng glăi hăng gru đưm [u klă hiam gơ`u ngă laih anun ngă tui djơ\ tơlơi [uăn laih. Khua pơtruh hiăp ding jum pơtôm hiăp dêh ]ar Japan ơi Yoshihide Suga hlo\ng gah lui mơtam tơlơi jăm [uah anai laih anun lăi, anun le\, tơlơi ngă tui hăng ano\ kiăng mơ\ng [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar Japan ngă đô] [u djơ\ lăi ano\ pơtrun mơ\ng Kơnuk kơna ôh./.

****H’dôm bôh deh ]ar kual yu\ glăk pơs^t bôh tơhnal mơng h’dôm bruă pơhlôm [ơi h’dôm tơdron rơdeh por hăng bah amăng goai deh ]ar amăng mông klin Ebola lar hyu dơng. Khul pơlir h’b^t kual châu Âu amra pơs^t bôh tơhnal mơng bruă wai lăng k’do\ng k’man Ebola [ơi h’dôm tơdron rơdeh por mơng 3 bôh lon ia gah kual châu Phi bơdjơ\ nao yoa kơ klin ruă anai. Bruă pel e\p amra dưi pơ phun hrom hăng Khul wai lăng bruă ia jrao rong lon tơnah hăng bôh tơhnal k’tưn wai lăng hăng brơi hyu pel e\p ba đuăi klă hloh phun akha h’dôm ]ô m’nuih amra djơ\ k’man Ebola mơng deh ]ar Guine, Sera Leon hăng Liberia nao pơ\ Kual châu Âu./.  

****{ôn prong Parma kuăl pơngo\ dêh ]ar Italia glăk do\ng amăng ia ling dăo mlep hăng lo\n dơlut hlu\ lip. Kơnong hơdôm mông đô], hơjan hơđuh đoa tloa hmôk, ia hơjan bơkơnar hăng hơjan amăng klâo blan. Ia krông đ^ hmar, ngă pơ]ah bơnư\ ako\ tli laih anun ia lip amăng  [ôn prong, pơđung đuăi lu rơdeh prong. Hre\ dăng kông, internet tơ\i đưn. Gong gai kơnuk kơna [ôn prong ju\ yap ano\ răm [ăm truh kơ hơdôm klăk ơ rô./.

}ih pơblang hăng pôr : Nay Jek-Siu H’Prăk