Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Tôm brơi lơ 16/10 [ơi Geneve, deh ]ar Thụy Sĩ pơ phun laih bruă jơnum abih bang tu\] rơnu\] tơdơi kơ 4 hrơi mă bruă mơng Jơnum min pơlir h’b^t Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang rong lon tơnah IPU 131. Tơlơi pơhiăp amăng mông pơđu\t jơnum mơng Kơiăng Khoa Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta yă Tòng Thị Phóng hrom hăng lu bruă mă d^k dăk mơng gru\p khoa pơ ala gơnong glông Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar Việt Nam [ơi IPU 131 dưi hmâo gơyu\t gơyâu h’dôm [irô Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang pơs^t yôm. Bruă prăp lui to\ng ten, ako# tlôn hăng rơđah đông mơng deh ]ar Việt Nam hrom hăng “Bôh pơhiăp Việt Nam” [ơi IPU 131 ngă [ing khoa pơ ala nao pơhmư\ hur har hăng đing nao kơ sa IPU 132 truh kih [ơi Hà Nội./.

****Tơ\m brơi lơ 16/10, [ơi Hà Nội, ako\ pơjing tơlơi jơnum rim thu\n ha\ng hơdôm khua g^t gai công ty thu\n 2014. Đ^ pơhiăp [ơi mông pok pơhai tơlơi jơnum, kơ ia\ng khua dêh ]ar ta, ơi Hoàng Trung Hải lăi pơyôm bia\ ma\, hơdôm công ty ngă tui hdră tuh pơ alin, iâo pơthưr dêh ]ar ta] rơngiao rai nga\ [o\ng hro\m hơb^t, pơmut hro\m [ơi dêh ]ar Việt Nam, lăng anai le\ bruă ngă lu mta gah bruă iâo pơthưr rai tuh pơ alin. Kơ ia\ng khua dêh ]ar ta lăi pơs^t, jơlan hdră mơng kơnuk kơna dêh ]ar Việt Nam, ama\ng bruă iâo pơhư], djru brơi hơdôm khul gru\p công ty, sang bruă tuh pơ alin mơng dêh ]ar ta] rơngiao rai bơvih [o\ng huă [ơi dêh ]ar Việt Nam. Ama\ng thu\n blan laih rơgao, tơlơi bơvih [o\ng huă ama\ng lon ia pơgun truh kơtang mơng tơlơi ru\ng răng prăk kak, tơlơi bơvih [o\ng huă ]ar kmar lup la], samơ\ ăt dja\ na nao tơlơi pơđ^ kyar glông, bôh nik `u gah tơlơi bơvih [o\ng huă pro\ng hơđo\ng kơja\p. Anai le\ phu\n  kơ tơlơi yôm kiăng ngă brơi tơlơi geh gal tuh pơ alin djơh ha\ng tơlơi hơmâo hơđăp brơi khul công ty tuh pơ alin ama\ng lo\n ia ta hăng dêh ]ar ta] rơngiao thu\n blan pơ\ ana\p anai./.

****Tlăm tôm brơi lơ 16/10, Gru\p hyu mă bruă mơng Gru\p wai lăng bruă bơvih [o\ng deh ]ar ta yoa kơ ơi Vương Đình Huệ, Khoa Gru\p wai lăng bruă bơvih [o\ng deh ]ar ta ba jơlan hlâo hmâo mông mă bruă hăng Gru\p apăn bruă Ping gah tring ]ar Trà Vinh kơ tơlơi đ^ kyar bơvih [o\ng m’nuih m’nam amăng 9 blan ako# thun ngă tui Tơlơi klah ]un mrô 56 mơng Ding jum k’đi ]ar kơ bruă pơplih phrâo dơng, pơlar hăng pơđ^ tui bôh tơhnal bơvih [o\ng gru\p, h’dră pơdo\ng glăi bruă ngă đang hmua. Amăng mông mă bruă Gru\p apăn bruă Ping gah tring ]ar Trà Vinh rơkâo Kơnuk kơna ta pel e\p ngă gal brơi kiăng tring ]ar Trà Vinh dưi gum hrom h’dôm rơ-wang bruă ODA amăng bruă pơdo\ng anom mă yoa; pơ pha djo\p ngăn rơnoh kiăng ngă tui giong h^ h’dôm rơ-wang bruă hnoh ia, ako# kli ia rơs^, h’dôm ring bruă k’do\ng ia ling dăo hăng tơlơi pơplih hyuh hyang lon adai glăk pok pơhai; gleng nao g^t gai hăng pơ pha djo\p prăk pioh ngă tui h’dôm h’dră bruă djru anom bơvih [o\ng tuh pơ plai amăng bruă đang hmua plơi pla; h’dră bruă pơsur gum hrom, pơlir hrom bruă pơkra hăng s^ mdrô gơnam tam mă mơng đang hmua, pơdo\ng đang hmua prong…

****Klăm hrơi tơm brơi lơ 16/10, [ơi [ôn pro\ng Cần Thơ, [irô g^t gai gah kual dơnu\ng dêh ]ar ta, nga\ hro\m ha\ng ping gah [ôn pro\ng Cần Thơ, Ping gah tring ]ar Vĩnh Long, ako\ pơjing pơbư\p [o# mta hdôm phung đah ngă  khua g^t gai mơng 13 boh tring ]ar, [ôn prong kual ia krông Cửu Long, ngă lơ phet hdơr glăi 84 thu\n hrơi ako\ pơdơng khul đah bơnai dêh ]ar Việt Nam ( lơ 20/10/1930 – lơ 20/10/2014). Khul khua g^t gai  hơdơr glăi tơlơi gru grua  đưm dih, laih anu\n pro\ng đ^ [u thâo pơdơi ôh, mơng hdôm rơnuk khul đah bơnai Việt Nam, ama\ng bruă kơdơng blah, pơklaih rơngai lo\n ia, laih anu\n man pơdơng lon ia rơnuk rơnua. Bôh nik `u rơnuk mut hro\m ha\ng pơđ^ kyar ră anai, khul khua g^t gai đah bơnai hlăk gir run găn gao h^ tơlơi lông lăng, hgum gôp s^t nik, tu\ yua mơng abih ba\ng bruă ma\, ako\ pơdơng ping gah, lơm lui tơlơi rơmon kon rin, ako\ pơdơng sang ano\ trơi pơđao yâo mơak, laih anu\n thâo rơgơi mơnuih mơnam ta./.

****Tlăm tôm brơi lơ 16/10 Khul pơlir h’b^t đah kơmơi tring ]ar Dak Lak pơ phun bruă jơnum pơplông hăng bơni Khoa Khul đah kơmơi rơgơi m’bruă thun 2014. Bôh yôm pơplông hmâo ]ra\n pơ plông tơlơi thâo mơng pô hăng ]ra\n pơsir lom hmâo tơlơi. Tal anai, Khul pơlir h’b^t đah kơmơi tring ]ar Dak Lak ăt bơni mơn, apăh pri bơni kơ 41 ]ô khoa khul đah kơmơi rơgơi m’bruă dưi roah mă mơng h’dôm anih anom hmâo bôh tơhnal prong amăng bruă mă, lu thun dưi hmâo khul pơs^t brơi hră bơni. Jing sa amăng h’dôm ]ô m’nuih apăn bruă dưi bơni amăng tal pơplông, amai H’ Loan Uông, djuai ania Bơnông, Khoa Khul đah kơmơi să Yang Tao, tring glông Lak, lăi tui anai:

            Lom mơ\ dưi gum hrom tơlơi pơplông “Bruă bơk’toai Khoa Khul đah kơmơi rơgơi m’bruă”, kâo ư-ang yoa kơ amăng mông bơk’toai anai kâo amra lăi pơthâo h’dôm tơlơi mơ\ pô dưi ngă, hăng pô amra hrăm tui h’dôm k’]a\o bruă mă [u dah hrăm tui mơng [ing đah kơmơi ngă khoa gru\p [ơi h’dôm bôh tring glông pơkon, h’dôm ]ô khoa khul đah kơmơi rơgơi m’bruă [ơi h’dôm tring glông pơkon kiăng pô glăi pơ\ să pô ngă klă hloh bruă khul gru\p mơng pô./.

****Khul mơnuih wai lăng tơlơi s^ mdrô ( Gah [irô wai lăng s^ mdrô tring ]ar Lâm Đồng), phrâo hơmâo ma\ 500 hruh kơmơk khoa\ng ]ât đồng sunphat hruh 1 k^, [ơi 5 boh anih s^ mdrô kơmơk – jrao hlăt Xuân Trường, Ngọc Khôi, Thế Bản, Ngọc Nông, Mai Thức, [ơi [ôn pro\ng Bảo Lộc hăng tring glông Bảo Lâm. Hơdôm hruh kơmơk khoa\ng ]ât đồng sunphat hruh 1 k^, [ơi 5 boh anih s^ mdrô, hơmâo hruh ]ih ana\n ngă [lor, mơng công ty Phát Thiên Phú ( Đồng Nai). 4 boh sang s^ mdrô Ngọc Khôi, Thế Bản, Ngọc Nông, Mai Thức, hơmâo phăk đu\ ha\ng prăk abih tih `u 6 klăk 400 rơbâo prăk, sang s^ mdrô kơmơk Xuân Trường hlăk mă tơ`a lăng./.

****Tôm brơi lơ 16/10, Anom bruă ia jrao plơi prong Gia Nghĩa, tring ]ar Dak Nông pok pơhai laih bruă tla#u vaccine pơgang tơlơi djơ\ hmơi hăng rubella tal 1 kơ ]ơđai mơng 1-5 thun [ơi abih bang h’dôm bôh să, phường amăng plơi prong. Rơgao kơ doăh e\p hăng thâo le\, hrom hăng pơ phun bruă lăi pơthâo hyu djo\p anih, Anom ia jrao prăp lui laih rơbeh kơ 5.200 liều vaccine, 5.700 bôh sơranh hăng jrum, 62 h^p pơhlôm hăng iâu pơhrui 230 ]ô m’nuih apăn bruă, mă bruă ia jrao gum hrom. Pơkă hlâo, amăng tal 1 anai truh kơ lơ 24/10, đơ đam plơi prong amra hmâo năng ai `u 4.500 ]ô ]ơđai mơng 1-5 thun dưi tla#u vaccine pơgang tơlơi  djơ\ hmơi hăng rubella./.

            ****Hrơi tơm brơi lơ 16/10, [ơi [ôn pro\ng Nha Trang, tring ]ar Khánh Hòa, Ding jum hơmua pơdai, laih anu\n pơđ^ kyar [ôn lan, ako\ pơjing tơlơi jơnum lăng glăi tơlơi ngă hơmua, pla pơdjuai thu\n 2014, laih anun nga\ tui bruă nga\ hơmua bơyan puih phang 2014-2015, [ơi kual to\ng krah – Kual }ư\ siang. Mrô braih piăng abih băng kual anai hơmâo rơbeh 3 klăk 400 rơbâo tấn, sa ektar hơmua pơdai đ^ le\ 2 tă. {ơi ana\p sang bruă wai lăng gah hơmua pơdai  rơkâo [ơi hdôm plơi pla, ta` yuă hơpua\ pơdai, pre lui hlâo gơnam tam, khul tơhan nao djru mơnuih [ôn sang yuă hơpuă pơdai, hu^ kơ hơmâo rơbu\ kơthel truh. Hasa tơlơi pơ\ ko\n dơng, hơdôm plơi pla lăng glăi bruă s^ djuai pơjeh pơdai, kơmơk pruai, ia jrao hlăt hiam./.

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****Tlăm tôm brơi lơ 16/10, Bruă jơnum gưl glông Á – Âu tal 10 (ASEM 10) po\k pơhai laih [ơi Anom Bruă jơnum mơng [ôn prong Milan, deh ]ar Italia, sa anih anom bơvih [o\ng, s^ mdrô hăng prăk kak mơng châu Âu. Pơhiăp po\k pơhai bruă Jơnum, Khoa Khul wai lăng châu Âu ơi Herman Van Rompuy, lăi đ^ laih h’dôm bôh tơhnal yôm phăn mơng Bruă bơk’toai yap mơng Bruă jơnum gưl glông ASEM 9 [ơi Vientian, deh ]ar Lao, thun 2012, lăng yôm dơng bruă mă mơng ASEM jing sa h’dră gum hrom, pơtôm hiăp ba jơlan hlâo kơplah wah dua kual Á – Âu. Khoa Khul wai lăng châu Âu lăi rơđah, hăng ako#  `u “Gum hrom gơgrong yoa kơ đ^ kyar amăng 3 m’ta bruă phun le\ pơtôm hiăp k’đi ]ar, gum hrom bơvih [o\ng hăng gum hrom amăng h’dôm m’ta bruă pơkon, anăp nao h’dor glăi 20 thun pơjing hăng đ^ kyar mơng Bruă bơk’toai ASEM amăng thun 2016./.

****Hrơi tơ\m brơi lơ 16/10 pơhiăp [ơi ana\p khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar Đức, khua dêh ]ar Đức yă Angela Merkel pôr pơthâo, hơdôm jơlan hdră phăk tơhơmal gơ`a\m nao dêh ]ar Nga, pơdjơ\ truh tơlơi pơblah ngă [ơi dêh ]ar Ukraina, kiăng bia\ ma\ yơh, samơ\ tơlơi anai [u pơgăn ôh tơlơi bơkơtuai ha\ng Moskva. Đ^ pơhiăp [ơi ngo\ anai mơng khua dêh ]ar Đức yă Angela Merkel, hlâo kơ tơlơi jơnum pro\ng nga\ hro\m Á – Âu ( ASEM 10) [ơi Milan, dêh ]ar Italia, anih yă Angela Merken hro\m ha\ng khul khua mua pơ\ kon mơng kual Châu Âu tal blung, amra pơbư\p hăng khua mir sir dêh ]ar Nga, ơi Valadimir Putin, lơm lu blan laih rơgao./.

****M’nuih truh pơhiăp mơng Khoa gơgrong bruă m’nuih đuăi hyu yoa kơ tơlơi rung răng mơng Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar brơi thâo, giam hmâo 1.500 ]ô m’nuih mơng Kobani đuăi nao do# [ơi kual wai lăng mă pô mơng m’nuih Kurd pơ\ kual dưr deh ]ar Iraq, đ^ tui mrô m’nuih lui pưk sang đang hmua [ơi Kobani nao pơ\ deh ]ar Iraq truh rơbeh kơ 7300 ]ô m’nuih yap mơng rơnu\] blan 9 truh ră anai. Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar hăng h’dôm khul gru\p m’nuih [ôn sang glăk djru h’dôm ]ô m’nuih phrâo đuăi nao [ơi bah amăng goai deh ]ar Ibrahim Khalil, hlâo kơ gơ`u dưi hmâo Khul wai lăng anih anom r^t do# jar k’mar nao pơ\ Anom do# jăng jai Arbat deh ]ar Iraq. Khoa ]ih pioh gah Sang gum h’b^t djo\p deh ]ar ơi Ban Ki Moon hăng [ing khoa apăn bruă gưl glông pơkon pơdah pran joa bơngo\t kơ tơlơi pơhlôm mơng m’nuih [ôn sang do# đôm lom gru\p tơhan Kơnuk kơna Islam (IS) k’sung blah nao [ơi tring kual Kobani./.

****Lơ 15/10 tơm dih, hơdôm khua mua dêh ]ar Trung Phi brơi thâo, tơlơi pblah ngă  2 hrơi [ơi plơi pro\ng jưh jom Bangui, hơmâo [ia\ hloh 6 ]ô, laih anu\n hơdôm tuh ]ô mơnuih đuăi lui h^ sang do\. Tơlơi ru\ng răng anai hơđuh đ^ mo\t  lơ 14/10, khul tơhan hkru\ hơmâo phao kơtuang, hyu hduah sem rim boh sang do\ [ơi sa boh quận do\ [ơi hang ia krông Oubangi, gah Bangui, giăm hăng sang khua mir sir jăng jai, ơi Catherine Samba Panza, hlăk khul mnuih hmâo phao kơtuang ksung blah, ma\ do\p lu gơnam tam mơnuih [ôn sang, pơdai 3 ]ô mơnuih [ôn sang ./.

            ****Tôm brơi lơ 16/10, Khul wai lăng bruă Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar Thái Lan tu\ ư hrom pel e\p ]ra\n 2 hăng 3 mơng phiăn rô nao rai hăng deh ]ar ta\] rơngiao mơng deh ]ar anai. Tui hăng khoa pơ ala mơng Khul wai lăng bruă Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar anai, tơdơi kơ dưi ]ih lăi pơthâo hăng  mă yoa, Phiăn anai amra pơhlôm djơ\ phiăn kơ bruă du\ pơgiang gơnam tam găn gao  goai deh ]ar [u dah pơplih gơnam yoa du\ pơgiang amăng 10 bôh deh ]ar [ơi kual ASEAN kiăng gal brơi kơ bruă mu\t hrom tơpul m’nuih ASEAN; amăng anun hmâo bruă [u mă jia lom găn nao rai./.