Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :
****Tlăm tôm brơi lơ 23/10, [ơi [irô mă bruă Khoa mir sir, Khoa mir sir deh ]ar ta ơi Trương Tấn Sang bư\p [o# m’ta 60 ]ô ling tơhan h’đăp, pơ ala kơ [ing ling tơhan Gru\p mrô 1 khin h’tai [rô djơ\ tal nao ]oa\ hăng jơnum bư\p [o# m’ta [ơi plơi prong jư\h jom Hà Nội. Amăng tơlơi mơak klă pran joa [ing go\p, [ing m’nuih pơ ala lăi pơthâo laih hăng Khoa mir sir deh ]ar ta kơ bruă pơjing hăng h’dôm bôh tơhnal dưi ngă mơng Gru\p tơhan mrô 1 amăng h’dôm thun blan blah ayăt tlaih rơngai lon ia. Pơdah pran joa ol k’dol dưi bư\p [ing ling tơhan h’đăp mơng Gru\p ling tơhan mrô 1 khin h’tai, h’dôm ]ô m’nuih gum h’go#p laih bruă tlaih rơngai kual Dơnung deh ]ar pơlir h’b^t lon ia, Khoa mir sir deh ]ar ta bơni hăng hơ-ư\] hơmưi h’dôm bôh than prong prin mơng [ing apăn bruă, [ing ling tơhan Gru\p mrô 1 dưi ngă amăng 9 thun blah ayăt Mi mơng djuai ania ta, hăng ]ang rơmang le\ h’dôm ling tơhan h’đăp pơđ^ tui dơng pran joa Ling tơhan Wa Hồ, hrom hăng abih bang Ping gah, abih bang m’nuih [ôn sang găn rơgao djo\p tơlơi tơnap, pơdo\ng lon ia pơdrong sah, pơgang k’jăp pô lon ia hăng pơhlôm đơ đam kual Lon ia./.
****Amăng mông jơnum abih bang to\m brơi, lơ 23/10, ơi Trương Tấn Sang, Khua mir sir dêh ]ar ta hơmâo pơdah thâo kơ [ing pơ ala dêh ]ar pơs^t h^ Hră k^ pơkôl, Công ước mơ\ng Sang gum hơb^t djo\p dêh ]ar kơ tơlơi dưi ană mơnuih [ing rơven rơvo, Hră pơkôl pơgăn tơlơi taih ]om [udah bơtơhmal kơtang, ngă sat kơ drơi jăn, ngă pơmlâo arăng lơm tơ`a tơlơi soh, mă pơko\ng mơnuih mơ\ng [ing tơhan ngă. Bruă [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta pơs^t dua mơta hră pơkôl anai jing sa tơlơi phiăn yom biă mă bruă pơgang tơlơi dưi ană mơnuih mơnam tui hăng Tơlơi phiăn phun dêh ]ar ta thun 2013. Tui anun yơh, hro\m bruă pơblih phrâo hơdôm mơta tơlơi pơkă pơdjơ\ nao kơ bruă pơphun bruă mă Kơnuk kơna truh kơ tơlơi dưi ană mơnuih [uh rơđah, [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta jing ano\m bruă hơmâo tơlơi dưi prong hloh kơ lo\n ia amăng bruă ba tơlơi phiăn phun dưi ngă tui sit nik. }ang rơmang, dua pok hră pơkôl hăng jar kmar anai amra hơmâo [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar ta sem lăng hăng pơs^t h^ rơnu] hrơi bơ jơnum lok hơtal anai./.
****M’mo\t tôm brơi, [ơi Anom Jơnum prong Mỹ Đình, pơ\ [ôn prong Hà Nội, pơ phun ngă lơphe\t po\k pơhai Tal pơplông bruă mă ASEAN tal 10 thun 2014, hăng ako# `u “Bôh thâo bruă mă hăng bôh yôm s^t mơng [ing ta”. Kơiăng Khoa Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang yă Nguyễn Thị Kim Ngân nao pơhmư\. Tal jơnum pơplông bruă mă ASEAN tal 10 thun anai, hmâo 293 ]ô m’nuih mơng 10 bôh deh ]ar amăng kual ASEAN amra pơplông hrom hăng 25 m’ta bruă mă, amăng anun hmâo 23 bruă mă phun hăng 2 bruă mă pơdah brơi ara\ng lăng. Tal pơplông anai kiăng hmâo tơhnal gal brơi giam truh 1 rơbâo ]ô m’nuih juăt bruă, m’nuih pơplông bơ bư\p, bơk’toai nao rai hăng lăi pơthâo tơlơi găn gao bôh thâo bruă mă. Pơhiăp amăng mông po\k pơhai. Kơiăng Khoa Khoa g^t gai wai lăng pơ ala m’nuih [ôn sang yă Nguyễn Thị Kim Ngân lăi rơđah: K’tưn pơtô juăt bruă mă kiăng pơđ^ tui bôh thâo hmâo bruă mă hăng k’tưn bôh thâo mơng m’nuih mă bruă” le\ tơhnal ba tơbiă dưi pơs^t amăng tơlơi lăi pơto\ng mơng [ing Khoa moa ASEAN kơ bruă pơlar m’nuih mă bruă hăng bôh thâo h’kru\ đ^ bruă bơvih [o\ng, đ^ kyar k’jăp dưi pel e\p amăng mông Jơnum gưl glông ASEAN tal 17 [ơi Hà Nội, deh ]ar Việt Nam./.
****Klăm to\m brơi, lơ 23/10, [ơi ano\m bruă pơtui jua pơhiăp dêh ]ar, mrô 58 jơlan Quán Sứ Hà Nội, Gong phun pơtui jua pơhiăp Việt Nam hăng Ding jum gah ia jrao pơphun jơnum pôr pơthâo pơđ^ tui bruă mă pơblih tơlơi ngă hră pơar kơnuk kơna amăng bruă pơkă lăng pơjrao tơlơi duăm ruă. Bruă k^ pơkôl hơdră ngă hro\m anai pơtô pơblang jing tơhnal bruă Gong phun pơtui jua pơhiăp Việt Nam hăng Ding jum gah bruă ia jrao ngă hro\m kjăp, pơđ^ tui bruă pơtô pơblang, pôr pơthâo jơlan hơdră Ping gah tơlơi phiăn Kơnuk kơna pioh kơ djo\p bruă mă gah ia jrao. Amăng anun, Glông ]roai pơhiăp pơdah rup VOV pơ ]râo brơi jơlan nao rai pơtui jua pơhiăp tơlơi pơhing phrâo 115 amăng tơhnal pơkă mông lu mơnuih nao rai r^m hrơi. Hro\m hăng hơmâo tơlơi pơhing phrâo hmar pơtruh brơi boh thâo ia rơgơi bruă pơkă lăng hăng pơjrao duăm ruă, [ing ơi ia jrao, nai ia jrao mă bruă hiam rơgơi./.
****Tơdơi giam hmâo 1 thun pơ phun, truh ră anai Rơ-wang bruă pơkra glăi, pơhư prong giam truh 24km jơlan Hồ Chí Minh, ]ra\n găn nao tring ]ar Kon Tum dưi ngă hmâo laih 40% mrô bruă. Ră anai, [ing gơgrong bruă pơkra glăi glăk pơtru\t ta` rơnoh bruă, pơs^t pran joa ngă giong hlâo kơ hrơi pơkă 3 blan. Kiăng dưi ngă djơ\ rơnoh bruă pơkă [ơi jơlan Hồ Chí Minh ]ra\n găn nao tring ]ar Kon Tum, 3 pô gơgrong phun bruă iâu pơhrui h’dôm rơtuh ]ô m’nuih mă bruă hăng gơnam tam mă yoa măi mo\k, pơ pha jing 3 tal mă bruă hrơi mlăm. Ră anai bruă man pơkra glăk hmâo lu tơlơi gal, yoa kơ tring ]ar Kon Tum jao laih abih bang anih anom pioh man pơkra, pô gơgrong bruă man pơkra gơgrong hlâo laih gơnam mă bruă man pơkra hăng hyuh hyang ăt thu khoă mơn kiăng man pơkra./.
****Anom bruă s^ mơdrô ia săng Việt Nam Petrolimexx lăi pơthâo sit nik noa ia jâo. Anai le\ hơtal 2 amăng blan 10, noa ia săng pơđ^ trun, hơnong trun lu biă mă, yua noa ia săng jar kmar ăt trun mơn. Truh ră anai, gơnam s^ mơdrô ia săng trin 8 wo\t hăng rơnoh prăk truh 3.300 prăk sa lit, ia jâo diezel trun 14 wo\t truh kơ 3 rơbâo prăk sa lit, ia apui trôl 11 wo\t trun noa prăk 2.890 prăk sa lit hăng ia jâo mazut trun 9 wo\t./.
Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :
****Tôm brơi lơ 23/10, h’dôm bôh rơdeh por mơng Khul tơhan pơlir h’b^t yoa kơ Mi apăn ako# ba jơlan hlâo ngă tui dơng h’dôm bruă k’sung blah hăng rơdeh por pơđam nao tring kual Kobani, deh ]ar Syria, anih glăk hmâo tơlơi bơblah k’tang t^t kơplah wah m’nuih djuai ania Kurd hăng tơhan h’kru\ kiăng blah prai h^ Kơnuk kơna Islam pơ anăn mă (IS). Tui hăng Anom g^t gai bruă k’sung blah, khul tơhan pơlir h’b^t k’sung blah 15 vo\t amăng 2 hrơi rơgao [ơi tring kual Kobani hăng blah djơ\ h’dôm anih anom mă ia jâu yoa kơ Khul Kơnuk kơna Islam wai lăng. H’dôm bruă k’sung blah anai truh lom h’dôm bơnah m’nuih djuai ania Kurd [ơi Syria hlâo kơ anun hmâo laih sa tơlơi pơkôl pơ pha bruă apăn hăng lui h^ h’dôm tơlơi k’do\ng nao rai kiăng mă tu\ tơlơi do\ng yoa jai hrơi jai lu mơng jar k’mar pioh kơ bruă k’do\ng khul Kơnuk kơna Islam glăk wai lăng lu kual lon [ơi lon ia anai./.
****Khua dêh ]ar Canada, ơi Stephan Harper to\m brơi, lơ 23/10 hơmâo [uăn amra jao tơlơi dưi krăo lăng hăng tơlơi mă pơko\ng mơnuih soh kơ tơhan pơgang tơlơi rơnuk rơnua tơdơi kơ hơmâo tơlơi pơnah phao tă tăn gah rơngiao ruăi sang dlông tal khua mua pơ ala mơnuih [ôn sang hăng sang bruă Khua dêh ]ar mă bruă [ơi plơi prong jưh jom Ottawa hrơi hlâo kơ anun. Tơlơi pôr [ơi anăp [ing pơ ala mơnuih [ôn sang dêh ]ar, Khua dêh ]ar Canada ơi Stephan Harper lăi, amra ngă tui hơdră kơtưn kjăp amăng tơlơi phiăn dêh ]ar djru kơ djo\p ano\m bruă hơmâo tơlơi dưi hơduah e\p, tơ`a khuer tơlơi soh [ing mơnuih ngă sat pơrung pơrăng, lơm gơ`u nao pơ dêh ]ar ta] rơngiao laih anun tơgu\ kơđi tơlơi soh [ing anun./.
****Amăng mông tu\ jum Khoa Khul pơgang rơnuk rơnoa hăng pơsir k’đi tơlơi châu Á ơi Surakiet Sathienthai [ơi Viêng Chăn tôm brơi lơ 23/10, Khoa deh ]ar Lao ơi Thongsing Thammavong brơi thâo, deh ]ar Lao [u ]ang rơmang hmâo h’dôm tơlơi brơdjơ\ [ơi kual ia rơs^ Ngo\ ôh hăng do\ng yoa djo\p bruă pơsir kiăng hmâo tơlơi mơak klă amăng kual ia rơs^ Ngo\. Khul pơgang rơnuk rơnoa hăng pơsir k’đi tơlơi châu Á jing sa khul m’nuih [ôn sang jar k’mar ha jan hmâo gru\p khoa g^t gai le\ h’dôm ]ô khoa moa h’đăp mơng sa dua bôh deh ]ar kah hăng Thái Lan, Malaysia mă tơhnal pơkă bruă mă djru h’dôm go\ng gai pơsir hăng tơlơi mơak klă h’dôm tơlơi brơsoa amăng kual kiăng pơtru\t tơlơi mơak klă, pơdrong sah hăng h’đong amăng kual châu Á./.
****Ano\m bruă gah ia jrao ro\ng lo\n tơnah brơi thâo, truh ră anai hơmâo rơbeh 9 rơbâo 900 ]ô mơnuih [ă kman djai mơnuih Ebola ngă [ơi dêh ]ar kuăl Tây Phi, laih anun lăi lui hlâo mrô anai amra lu đô] truh kơ 10 rơbâo ]ô amăng rơvang hrơi tơjuh anai. {ơi 3 boh dêh ]ar kuăl Tây Phi jing anih phun hơmâo kman Ebola, tơlơi hu\i rơhyưt ăt do\ kơtang đô] yua dah mơnuih djai ăt đ^ na nao r^m hrơi. Truh ră anai, hơmâo thim dơ\ng lu dêh ]ar kah hăng Bolivia, Prăng, Liberia, Khe] hơmâo pôr pơthâo djru ngă hro\m bruă pơgăn kman tơlơi ruă Ebola [ơi kuăl dêh ]ar Tây Phi./.
****Tơdơi kơ 4 hrơi mă bruă, Bruă jơnum abih bang tal 4 mơng Gru\p apăn bruă Ping gah deh ]ar Khe\] tal 18 tôm brơi lơ 23/10 pơjư\h laih [ơi Bắc Kinh. Anai le\ tal blung a tơlơi pơtru\t abih bang wai lăng lon ia tui tơlơi phiăn [u dah iâu le\ bruă “Phiăn pơsir” dưi ba tơbiă bơk’toai amăng sa bruă jơnum abih bang mơng Gru\p apăn bruă Ping gah deh ]ar Khe\] kiăng k’tưn hăng pơplih phrâo bruă g^t gai mơng Ping gah hăng pơtru\t abih bang wai lăng kơnuk kơna tui tơlơi phiăn./.
}ih pơblang hăng pôr : Nay Jek-Siu H’Prăk
Viết bình luận