Tơlơi pơhing phrâo hrơi rơma, lơ 26-9-2014
Thứ sáu, 00:00, 26/09/2014

Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Klăm hrơi tơm brơi lơ 25/9, jơnum pro\ng khul gru\p djuai ania Việt Nam tal 8, hơmâo mă bruă hrơi tal blung gah yu\ kơ tơlơi g^t gai khua ding kơna Ding ju\m kơđi ]ar, khua g^t gai [irô djo\p djuai ania Việt Nam, ơi Nguyễn Thiện Nhân. Rơbeh sa rơbâo ]ô khua ding kơna rai jơnu\m hơmâo tu\ ư lu tơlơi yôm brơi tơlơi jơnum pro\ng tal 8 anai. Jơnum pro\ng [irô djo\p djuai ania Việt Nam, s^t nik pok pơhai tơlơi jơnu\m pro\ng mơguah hrơi tơm brơi lơ 26/9. Ngă tui tơlơi phiăn [irô djo\p djuai ania Việt Nam, tơlơi jơnum pro\ng anai tu\ ư brơi nao khul khua ding kơna, hơmâo 56 ]ô, kiăng g^t gai tơlơi jơnum anai, laih anu\n 5 ]ô khua ]ih hră ama\ng khul. Khul khua ding kơna hơmâo tu\ ư jơlan hdră mă bruă tơlơi jơnu\m anai. {ơi mông ma ưbruă, ơi Vũ Trọng Kim, kơ ia\ng khua g^t gai, ngă hlao khua g^t gai ]ih hră [irô djo\p djuai ania Việt Nam, đ^ pơđok [ơi bruă mă [ơi ana\p khul khua ding kơna khul djo\p djuai ania Việt Nam tal 7\. Lăi pơthâo hơdôm bruă ngă dưi laih, ăt kah ha\ng hdôm bruă ngă aka hiam, tơdu ama\ng rơvang păn bruă laih rơgao, bôh nik `u gah bruă g^t gai  wai lăng tơlơi hd^p mda, tơlơi tu\ yua brơi mơnuih [ôn sang ta./.

****To\m brơi lơ 25/9, ]i Hà Nội, Jơnum min wai lăng djo\p tơlơi gah mơnuih mơnam mơng {irô gi\t gai wai lăng mơnuih [on sang pơ phun jơnum tal 9 kơ tơlơi ngă tui bruă ngă juăt tơđar hăng him lăng ngan drăp thun 2014, ako# pơ jing ngăn drăp thun 2015, dôm tơlơi ]i pơđi\ tui no# klă kham pơ jrao tơlơi ruă, pơđi\ tui pran jua hiam amăng bruă ia jrao, bruă kơnuk kơna hong ia jrao. Tui tơlơi lăi pơthâo mơng Ding jum ia jrao deh ]ar ta, amăng 9 blan rơgao, bruă ia jrao hơmâo po\k pơhai ngă laih tơlơi pel e\p ngăn drăp ]i mă yoa gah bruă ia jrao le\ 79 rơbâo klai prăk. Prăk anai yua Ding jum ia jrao deh ]ar ta him lăng mă yua 11 rơbâo klai prăk. Prăk mă yua kơ hơdră bruă anai le\ pioh blơi jrao vac xin, jrum tla#o, jrao pơ tu\k drah, jrao bruih pơrai kman duăm pơgrun, duăm pơđung drah. Tơdơi kơ ]rong lô [ing apan bruă tu\ ư hrom tơlơi lăi pơ thâo mơng Ding jum ia jrao deh ]ar ta, khă hnun, ăt hơmâo mơn tơlơi lăi đa [ơi sa dua ]ran bruă kiang ngă hlâo, amăng anun hơmâo ano# mă yua kơ bruă ia jrao pơgang pơhlôm aka ngă klă đơi ôh, lơm anun hơdôm ngăn pơ đu\p mơ\ng ]ar kmar glăk [iă tui amăng hrơi blan rơgao./. 

     ****Khul khua ding kơna Ding jum kơđi ]ar khul tơhan mơnuih [ôn sang dêh ]ar Việt Nam, yua thượng tướng, ơi Ngô Xuân Lịch, khua g^t gai ding jum kơđi ]ar tơhan mơnuih [ôn sang Việt Nam, ba ako\ nao ]ua\ [ơi dêh ]ar Kur, mơng lơ 24/9 truh kơ lơ 27/9. Mơguah hrơi tơm brơi lơ 25/9, khul khua ding kơna khul tơhan dêh ]ar ta hơmâo mă bruă, bơkơtuai nao rai ha\ng khul khua tơhan gah Ding jum tơhan dêh ]ar Kur, yua Đại tướng, ơi Neang Phat, khua ding jum wai lăng tơhan dêh ]ar Kur ba ako\. {ơi mông bơkơtuai nao rai, dua bơnah gah hơmâo tu\ ư nao rai, tơlơi ngă hro\m  kơjap djo\p mơta, hgum gôp nao rai dua boh dêh ]ar Việt Nam – Kur. Thượng tướng  Ngô Xuân Lịch ha\ng Đại tướng Neang Phat hơk mơak hơmâo [uh tơlơi ngă hro\m dua bơnah gah lo\n ia lăi hro0\m, laih anu\n tơhan 2 boh lo\n ia lăi hơja\n jai hrơi pơđ^ kyar hiam klă./.

            ****Klăm to\m brơi, lơ 25/9, [ôn prong Hà Nội, pơphun bưp [ing khua mua, [ing pơ ala gah ano\m bruă mă tơlơi pơhing phrâo [rô hơdor glăi 60 thun hrơi pơklaih rơngai plơi prong jưh jom lơ 10/10/1954-lơ 10/10/2014. Pơhiăp [ơi mông jơnum bưp [o# mơta, [ing pơ ala kơ ano\m bruă mă tơlơi pơhing phrâo lêng kơ pơdah thâo tơlơi gơ grong amăng bruă mă pơtô pôr pơthâo kơ plơi prong jưh jom kiăng lăp jing sa boh ano\m lăng kah hăng hơtai boh kơ dêh ]ar Việt Nam. Ơi Nguyễn Đăng Tiến, Khua git gai Gong phun jua pơhiăp Việt Nam lăi rơđah, dơ\ng mơ\ng  hrơi ako\ pơdo\ng truh ră anai, Gong phun jua pơhiăp Việt Nam ăt je\ giăm na nao kjăp kho\p hăng plơi prong jưh jom Hà Nội, wo\t hăng dua wo\t blah wang hơkru\ kơ lo\n ia đưm laih anun rơnuk pơblih phrâo ră anai./.

****Hrơi tơm brơi lơ 25/9, [irô jơnum min mơnuih [ôn sang [ôn pro\ng Gia Nghĩa, tring ]ar Dak Nông, hơmâo ako\ pơjing tơlơi jơnum pro\ng hơdôm mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ [ôn pro\ng tal 2, thu\n 2014, rai jơnu\m hơmâo 150 ]ô khua ding kơna pơ\ ala brơi rơbeh 5000 ]ô mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ hơd^p [ơi anai. Đ^ pơhiăp [ơi mông jơnum, hro\m ha\ng bruă bơni, djă hơdơr hơdôm bôh than tu\ yua ama\ng bruă gah mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ [ơi tar [ar tring ]ar anai, yă Nguyễn Thị Ngọc Lệ, kơ ia\ng khua g^t gai [irô jơnum min mơnuih [ôn sang tring ]ar Dak Nông rơkâo hrơi blan pơ\ ana\p anai, [ôn pro\ng Gia Nghĩa, kho\m gleng nao lu hloh, djru ba tơlơi hơd^p mơda mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ hơđo\ng tơlơi hơd^p mơda, pơđ^ kyar tơlơi bơvih [o\ng huă mơnuih mơnam. Bia\ ma\ `u, mơnuih [ôn sang djuai ania [ia\ gir ktưn mă pô, thâo hơgum gôp, djru nao rai tơdruă, gir run lơm lui tơlơi rơmon kon rin, dja\ pioh ha\ng pơđ^ kyar tơlơi gru grua phiăn juăt mơng hơdôm djuai ania pô./.

****Mơguah to\m brơi, lơ 25/9, ơi Hoàng Văn Khiêu, khua sang hră gưl sa Trần Phú, [ôn prong Kon Tum lăi, sang hră hơmâo ngă pơgio\ng bruă brơi glăi 118 klăk prăk kơ am^ ama ]ơđai sang hră, yua mă prăk [u djơ\ hơdră tơlơi phiăn pơtrun. Tơlơi mă prăk ]ơđai sang hră [u djơ\ hơdră mơ\ng sang hră gưl sa Trần Phú dưi thâo le\ yua hơmâo khul khua mua nao sem lăng bruă mă gah Jơnum min mơnuih [ôn sang [ôn prong Kon Tum pơphun. Pơblang glăi kơ bruă mă prăk soh glăi anai, ơi Hoàng Văn Khiêu, Khua sang hră gưl sa Trần Phú, [ôn prong Kon Tum lăi le\: hơdôm mơta tơlơi pơkă mă prăk anai kơnong mă prăk laih anun mă yua brơi, yua dah abih bang am^ ama ]ơđai sang hră tu\ ư pơ ]ruh prăk kiăng yua kơ bruă lăng ba, pơtô hrăm ană bă gơ`u. Khă tui anun, ơi Khiêu ăt lăi, anai jing sa tơlơi hrăm kơ bruă mă soh glăi mơ\ng sang hră./.

****Mơguah hrơi tơm brơi lơ 25/9, hơdôm khul gru\p  [irô ama\ng tring ]ar Dak Lak, ngă hro\m ha\ng công ty Bảo hiểm Nhân thọ Prudential [ơi kual }ư\ siang, laih anu\n sang ia jrao kyâo bơrơkal mraih tring glông Krông Pach, tring ]ar Dak Lak, hơmâo jao brơi ring bruă khul hlăk ai “ Sang do\ pran jua khăp”, brơi kơ sang ano\ ơi Phạm Văn Hùng [ơi plơi thôn 2B, să Hòa Tiến, tring glông Krông Pach, tring ]ar Dak Lak. Sang do\ anao pro\ng rơhaih 60 m2, rơnoh prăk man pơdơng rơbeh 50 klăk prăk. Dưi thâo, anai le\ bruă ngă hmư\ tui tơlơi iâo pơthưr “ Rim khul gru\p, mơnuih nga\ hro\m ha\ng anih tơlơi khăp pap” yua sang ia jrao kyâo bơrơkal mraih Việt Nam iâo pơthưr, kiăng djru ba hơdôm sang ano\ tơnăp tăp, gir kơtưn đ^ ama\ng tơlơi hơd^p mơda./.

****Hơtal sa pơphun bruă tla#o jrao pơgang [le\ hmơi Rubella [ơi tring ]ar Điện Biên pok pơhai mơ\ng lơ 22/9 truh kơ lơ 20/10 [ơi 3 boh tring glông Mường Nhé, Nậm Pồ, Mường Chà. Anai le\, hơdôm boh tring glông jơlan nao rai tơnap tap biă mă. Kiăo tui kơ anun dơ\ng, hơtal 2 pơphun tla#o ia jrao pơgang [le\ hmơi Rubella pơphun [ơi hơdôm tring glông Tủa Chùa, Tuần Giáo, Mường Ẳng mơ\ng lơ 27/10-lơ 27/11. Hơtal 3 pơphun [ơi hơdôm tring glông, [ôn prong do\ glăi mơ\ng lơ 24/11-24/12 thun anai. Amăng hơtal tla#o jrao pơgang anai, tring ]ar Điện Biên hơmâo năng ai `u 160 rơbâo ]ô ]ơđai muai dưi tla#o jrao pơgang. Sa boh tring ]ar kuăl ]ư\ siăng tơnap tap, jơlan glông nao rai  gleh glar, Điện Biên pơphun ngă anih tla#o jrao pơgang amăng djo\p sang hră hăng ngă tui bruă tla#o gio\ng hlong rơmet abih, gio\ng sa boh tring glông kah mơnao pơ tring glông pơko\n, [u lui kơ sa ]ô mơnuih ôh./.

 

Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :  

 

****Klăm hrơi tơm brơi lơ 25/9, [ơi plơi pro\ng jưh jo\m Vientiane, dêh ]ar Lào, sang mak ksai hro\m hơb^t Lào-Việt ( Laovietbank-LVB), laih anu\n công ty cổ phần prăk kăk dêh ]ar Việt Nam (Banknetvn), pok anih mă prăk ATM mơng laovietbank pơmut hro\m ha\ng sang mak ksai Banknetvn. Rai lăng hrơi pok ATM tal blung le\, khua g^t gai gah tơlơi bơvih [o\ng huă kơnuk kơna ta, ơi Vương Đình Huệ, laih anu\n khua pơ\ ala brơi Việt Nam [ơi dêh ]ar Lào, ơi Nguyễn Mạnh Hùng, hro\m hăng lu khua ding kơna mă bruă [ơi sang mak ksai – Keh prăk dêh ]ar Việt Nam – Lào. Anai le\ sang mak ksai tal blung tu\ ư mă prăk [ơi hơdôm măy ATM, [ơi tar [ar dêh ]ar Lào – Việt Nam. Tơlơi pơmut amra djru mơit prăk mơng dêh ]ar Lào glăi pơ\ dêh ]ar Việt Nam, pơmut hro\m ha\ng 28 boh sang mak ksai ding kơna Banknevn, amra dưi mă prăk [ơi hơdôm măy ATM [ơi tar [ar dêh ]ar Lào – Việt Nam. Laih anu\n pơmut djru mơit prăk mơng dêh ]ar Lào glăi pơ\ dêh ]ar Việt Nam, laih anu\n kơđai glăi hơmâo tu\ yua mtăm yơh, kiăng pơhro\ h^ tơlơi mă jia prăk kơ mơnuih mơnam ta ./.

****{irô pơala kơ deh ]ar My to\m brơi, lơ 25/9, brơi thâo tơdơi tơlơi jơnum plah wah Khua pơ ala tơlơi si\ mdrô deh ]ar My hăng Ding jum wai lăng tơlơi bơwih [ong deh ]ar Japan [ơi deh ]ar My lơ 24/9, dua bơnah bơ lăi aka hơmâo boh tơhnal truh kih ôh pioh dưi k^ hră pơkôl hơdai gum nao rai truh pơ Thái Bình Dương. Tui hăng ơi Micheal Froman, pô pơ ala tơlơi si\ mdrô kơ dêh ]ar My, ]i mông bơ]rông kơ bruă gah khua mua lơm lơ 24/9, dua bơnah aka [u hơmâo tơlơi bơ lăi truh kih ôh kơ sa dua mta bruă. Khă hnun, ktư\ dua bơnah pơ phun jơnum dơng pơ deh ]ar Japan hăng deh ]ar My pioh tơdroă ktưn hrom gum pơsir hi\ ano# do# gun plah wah 2 boh deh ]ar./.

****Pơhiăp hrơi tơm brơi lơ 25/9, khua tơbia\ ana\n pơ plông ngă khua mir sir dêh ]ar Apganistan, ơi Adullah Apdullah, hơmâo mơit hră hơka mơak hro\m ha\ng pô pơ plông ha\ng `u. Khua mir sir phrâo đ^  le\, ơi Ashraf Ghani. Tơlơi pôr pơthâo mơng ơi Adullah Apdullah sa wơt dơng lăi pơs^t, amra gir run lơm lui h^ tơlơi ru\ng răng, tơdơi pơ pha tơlơi dưi  ngă khua g^t gai, kiăng pơjưh h^ 3 blan pơgun tơlơi ru\ng bruă kơđi ]ar [ơi dêh ]ar Spganistan, tơdơi hrơi ple\ hra\ ruah khua blan 6 laih rơgao. Min hlâo ơi Ashraf Ghani, amra đ^ păn bruă lơ 29/9/2014 pơ\ ana\p anai. Kơnuk kơna phrâo dêh ]ar Apganistan, amra glăm ba ngă hơđo\ng tơlơi bơvih [o\ng huă, ama\ng rơnuk rung ra\ng, tơlơi ]ang rơmang bơvih [o\ng huă lo\n ia Nam Á anai, jai hrơi ra\m [a\m, laih anun ]ar kmar djru hro\ tui laih./.

****Tơlơi pơhing gah deh ]ar Prang to\m brơi, lơ 25/9 mă hiăp mơnuih gum pơhiăp kơ kơnuk kơna, ơi Stephane Le Foll brơi thâo deh ]ar anai hơmâo kơsung blah laih tal 2 gơ`ăm nao kơ khul gru\p pơ anan mă kơnuk kơna đăo islam pơ deh ]ar Iraq. Tơlơi pôr mơng kơnuk kơna Prang dưi ba tơbiă mtam tơdơi kơ Khua mir sir dêh ]ar Prăng ơi Francois  Hollande pơxi\t, Prang amra to# tui ngă dơng tơlơi kơsung blah ]raih hăng rơdeh por gơ`ăm nao kơ khul gru\p kơnuk kơna đăo isxlam (IS) [u hu\i kơ bruă mơnuih [on sang Écvêpie Guốcđen deh ]ar anai [ing pirăt pơ săng ôh./.

****Hrơi tơm brơi lơ 25/9, dêh ]ar Đức mơit nao gơnam djru tal blung [ơi Châu Phi, hasa tơlơi gir run mơng ]ar kmar, mơng hdôm lo\n ia kơdơng glăi tơlơi klin dar Ebola jai hrơi jai tơnăp tăp. Rơdeh por tơhan dêh ]ar Đức pơgiang ba 4,5 tân gơnam tam, laih anu\n măy mok, hmâo por nao pơ\ plơi pro\ng jưh jom Dakar, dêh ]ar Senegal ( Châu phi), anih gum djru mơng ]ar kmar, pioh pơgăn glăi kơman Ebola. Hro\m ha\ng gơnam gum djru, khul tơhan dêh ]ar Đức pơdơng anih gah sang ia jrao jăng jai, ama\ng anu\n hơmâo anih breh, ama\ng plơi pro\ng jưh jom Monrovia dêh ]ar Liberia ./.

                                    Pơblang hăng pôr : R]om H’Ly-Rơluch Xuân-Nay Jek

Tags:

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC