Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

****Klăm tơm brơi lơ 12/10, [ơi tring ]ar Đồng Nai, khua mir sir dêh ]ar ta, ơi Trương Tấn Sang, hơmâo nao ]ua\, nao lăng kơ tơlơi ma\ bruă kual sang ma\i Long Đức, tring glông Long Thành. Ring bruă sang măi Long Đức yua công ty trách nhiệm hữu hạn đầu tư Long Đức, hơdôm công ty Japan ha\ng Việt Nam pơ]ruh hro\m prăk man pơdơng, brơi đuăi dar, kiăng pơhư] hdôm công ty rai tuh pơ alin gah sang măi  pơkra rai măi mok raih daih. {ơi mông ma\ bruă ha\ng khua mir sir dêh ]ar ta, hơdôm công ty dêh ]ar Japan laih anu\n tring ]ar Đồng Nai hơmâo rơkâo pơsir brơi sa dua tơlơi do\ pơgun ama\ng bruă  đuăi dar măy mok, djru brơi hơdôm công ty anai, ama\ng sang măi mok pơkra rai rai măi mok raih daih, kơ pơhư], gah bruă sang măi tia pơkra pơjing rai măi mok raih daih mơng dêh ]ar Japan. Khua mir sir dêh ]ar ta, ơi Trương Tấn Sang rơkâo công ty Long Đức pơtrut kơtang, iâo pơthưr hơdôm công ty dêh ]ar Japan, ta` rai tuh pơ alin ba\ ama\ng kual sang măi anai, laih anu\n pơmin kơsem ha\ng tuh pơ alin thim hơdôm kual sang măi pơ\ ko\n dơng, tui ha\ng hơbo# sang măi hmâo nga\ tui gio\ng laih, hơgum gôp pơđ^ pơđ^ kyar hơdôm gơnam măi mok raih daih [ơi dêh ]ar Việt Nam. Khua mir sir dêh ]ar ta, ơi Trương Tấn Sang dja\ pioh hơdôm tơlơi rơkâo đ^, laih anu\n lăi pơs^t Việt Nam amra djru brơi hơdôm tơlơi geh gal hloh kơ hơdôm công ty dêh ]ar ta] rơngiao rai nga\ [o\ng [ơi dêh ]ar Việt Nam./.

              ****Hmư\ tui hiăp jăk iâo mơng Khoa deh ]ar Bỉ ơi Elio Di Rupo, Khoa jơnumin kual Châu Âu (EC) ơi Manuel Baroso, Khoa deh ]ar Đức yă Merkel, Khoa deh ]ar Italy ơi Matteo Renzi hăng Ama kho#p prong Francis, mơguah tôm brơi, lơ 12/10, Khoa deh ]ar ta ơi Nguyễn Tấn Dũng djă ako# Gru\p khoa moa deh ]ar Việt Nam nao ]uă deh ]ar Bỉ, Kual châu âu hăng deh ]ar Đức mơng hrơi anai lơ 13-15/10, nao jơnum tôm [ing Khoa moa Á-Âu bơjơnum tal 10 (ASEM 10) ]i MiLan, deh ]ar Italy, mơng lơ 16-17/10 hăng ]uă Sang jơnum prong Vatican amăng lơ 18/10 pơ anăp. Tal ]uă anai mơng Khoa deh ]ar ta amra pơ gô#p tôm bruă pơđi\ ano# yôm, ano# hmư\ hing mơng Việt Nam ]i ]ar kơmar, laih dơng hroă kơjap hlôh ano# đăo gư\t kơđi ]ar [ơi djo\p mta bruă plah wah Việt Nam hong djo\p deh ]ar ]i lon tơnah, [u djơ\ kơnong ba glăi ano# tu\ yoa yôm kơ dôm bơnah đô] ôh mơ\, do# pơgô#p tôm tơlơi rơnu\k rơnoa, hơđong kơjăp hăng pơdrong asah amăng kual hăng lon tơnah dơng./.

****Mơguah hrơi tơm brơi lơ 12/10, [ơi tring ]ar Hà Nam, Ding jum wai lăng gah jơlan nao rai dêh ]ar ta, ako\ pơjing ngă lơ phet pơ phu\n man pơdơng jơlan nao rai mrô 1, mơng [ôn prong Phủ  Lý. Đ^ pơhiăp [ơi mông nga\ lơ phet, kơ iăng khua dêh ]ar ta, ơi Hoàng Trung Hải lăi pơyôm bia\ ma\, bruă man pơdơng jơlan găn nao [ơi kual lo\n pro\ng jơlan nao rai yôm mơng kual kơdưr hluh nao pơ\ kual dơnung dêh ]ar ta, bôh nik `u man pơdơng tui hdră BOT, kiăng pơhro\ ơia\ prăk tuh pơ alin mơng hdôm cong ty, jơh ha\ng tơlơi kiăng man pơdơng pưk sang đang jơlan ră anai. Kơ ia\ng khua dêh ]ar ta rơkâo, hơdôm công ty kho\m tum mơnuih ma\ bruă, gơnam tam, măi mok, pioh man pơdơng djơ\ tui thu\n blan pơ ka\ tui ha\ng hdră brơi rai laih; hơdôm tring ]ar djru pơsir gio\ng lo\n man pơdơng jơlan găn gao, hơmâo tơlơi rơnuk rơnua ring bruă man pơdơng, kiăng bơvih brơi amu` ame\ tơlơi man pơdơng./.

       **** Mơguah tôm brơi, lơ 12/10 ]i Hà Nội, Gum hbi\t djo\p Khul Kơhnâo hăng mbruă Việt Nam, Gơnong phun Gru\p Dăm dra Hồ Chí Minh, Ding jum Kơhnâo hăng tuh pơjing, Ding jum pơtô pơhrăm pơphun ngă Lơ phe\t hăng pơyơr pri pơplông  tơlơi min rơgơi kơ [ing dăm nge\k dra moai, ]ơđai hlăk tar [ar deh ]ar ta tal 10. Pơhiăp [ơi mông pơyơr pri, ơi Nguyễn Thiện Nhân, Khoa jơnumin djo\p djoai ania mu\t phung Việt Nam, hơ-ơ] hơmưi kơ [ing ]ih pơ]eh mơng 105 tơlơi ]ih dưi mă pri thun anai, amăng anun hơmâo 5 pri mrô sa, 10 pri mrô dua, 30 pri mrô klâo, hăng 60 pri bơrơhư]. Lăng yôm kơ tơlơi min phrâo amăng tal pơplông anai, ơi Nguyễn Thiện Nhân, bơni kơ dôm Khul gum hbi\t ]i tring ]ar, khul dăm dra, dôm gơnong bruă pơtô pơhrăm, [ing khoa gi\t gai sang hră, [ing nai thơi, [ing ami\ ama ]ơđai sang hră hơmâo pơtrut pran joa, gơnam yoa pioh [ing ]ơđai dưi pơdah rai tơlơi min phrâo mơng pô hăng dưi pơplông tôm./.

****Ngă lơ phet hơdơr glăi 84 thu\n ako\ pơdơng khul gru\p mơnuih [ôn sang ngă hơmua dêh ]ar Việt Nam ( 14/10/1930 – 14/10/2014), khul gru\p mơnuih nga\ hơmua tring ]ar Lâm Đồng, ako\ pơjing tơlơi jơnum gru grua ha\ng ako\ `u: “ wa Hồ ha\ng mơnuih nga\ hơmua”. {rô djơ\ hrơi anai, [irô Ping gah cộng sản Việt Nam hơmâo aka\ brơi mi đai kỷ niệm chương “ Yua kơ brua\ ma\, ako\ pơdơng ping gah”, brơi kơ ơi Trần Duy Việt, khua g^t gai [irô irô mơnuih nga\ hơmua , ơi Đinh Công Lý, kơ ia\ng khua g^t gai [irô mơnuih nga\ hơmua tring ]ar Lâm Đồng, hơmâo hơgum gôp lu gah bruă ako\ pơdơng ping gah thu\n blan laih rơgao. Khul gru\p mơnuih [ôn sang ngă hơmua dêh ]ar Việt Nam apah brơi mi đai kỷ niệm chương “ Yua kơ khul mơnuih nga\ hơmua Việt Nam”, brơi 19 ]ô, hơmâo hgum gôp lu brơi ako\ pơdơng khul mơnuih nga\ hơmua laih anu\n khul mơnuih nga\ hơmua dêh ]ar Việt Nam. {irô khul to\ng ten mơnuih nga\ hơmua Việt Nam kơ tring ]ar Lâm Đồng, ăt pha brơi hră bơni brơi sa khul laih anu\n 2 ]ô ma\ bruă thâo rơgơi, ama\ng bruă ]ih pơkra hdrôm hră: “ Tơlơi đưm gah bruă mơnuih nga\ hơmua, laih anu\n khul gru\p mơnuih nga\ hơmua tring ]ar Lâm Đồng mơng thu\n 1930 – 2013” ./.

****Hdai gum nao rai tơlơi boh thâo Hội An- Japan thun anai, tal blung a amra pơ phun ]i [on prong Osaka, deh ]ar Japan amăng 2 hrơi, lơ18-19/10/2014 pơ anăp. Tui anun, Gru\p hyu mă bruă mơng [on prong Hội An, tring ]ar Quảng Nam hơmâo 35 ]ô [ing thâo adoh suang, [ing pơ ala mă bruă mdrô hăng mơnuih Japan glăk hơdi\p hăng mă bruă ]i Hội An amra ngui tôm tal adoh soang Sakai tal 41 ( thun 2014), ]i [on prong Osaka (Japan), Bruă hdai gum ngui tôm plăh wah dua bơnah tal 12 dưi pơ phun ]i Japan kiang bơkơjăp tui dơng jiang mah dua bơnah, laih anun hdor glăi 15 thun [on prong hơđăp Hội An – kông ngan boh thâo ]i lon tơnah hăng 5 thun Cù Lao Chàm, Hội An dưi tu\ yăp le\ Kual wai lăng dlai tlô hlô along Lon tơnah./. 

      ****Truh ră anai, Kơchăo bruă Sang măi pơrai djah djâo ]i tring glông bul ia rơxi\ Lý Sơn, tring ]ar Quảng Ngãi, mrô prak tuh pơ alin abih tih le\ 22 klai prak, joa măi pơrai 15 tơn djah lơm sa hrơi mlam hơmâo ngă giong laih. Gơnong bruă mă dưm troă go# ]uh djah djâo, măi jơli\t hăng măy hơrong, kơtưn truh mơkrah blan 11 pơ anăp dưi mă yoa lăng yơh. Anai le\ sang măi gah Kơchăo bruă ako# pơjing hbo# bruă wai lăng abih tơlơi pơrai djah djâo ngă lăng hlâo ]i bul plao anai. Gong gai tring glông Lý Sơn pơjing rai gru\p hyu pơ[u\t, pơgiăng hăng pơrai djah ]i bul Lý Sơn pioh sang măi mă bruă klă hlôh./.

          Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

****Khua mir sir dêh ]ar Nga, ơi Vladimir Putin, phrâo rơkâo hơdôm rơbâo tơhan do\ puih kơđông giăm pơguai lo\n ia ha\ng Ukraina, pơ wơt glăi pơ\ puih kơđông hơđăp gơ`u pô. Go\ng phu\n tơlơi pơhing Interfax hăng Ria Novosti dêh ]ar Nga pơhing glăi tơlơi pơhia\p mơng ơi Dmitry Peskov, khua pơtruh pơhiăp mơng khua mir sir dêh ]ar Nga, ơi Vladimir Putin brơi thâo, na\ng ani `u 17.600 ]ô tơhan [ơi kual Rostov, amra ruk glăi pơ puih kơđông hơđăp, tơdơi pơtâp gio\ng tơhan [ơi kual anai. Tơlơi rơkâo ruk tơhan, dưi hơmâo mơng khua mir sir, ơi Vladimir Putin brơi rai hlâo kơ `u ]i pơbưp ha\ng khua mir sir dêh ]ar Ukraina, ơi Petro Poroshenko, min hlâo ]i pơbư\p lơ 17/10 pơ\ ana\p anai. Anai le\ tơlơi pơbưp tal blung a mơng 2 ]ô khua mir sir, yăp mơng blan 8 laih rơgao, ako\ pơjing gah rơngiao  tơlơi jơnum  khua pơ pro\ng Á  - Âu ( ASEM), ako\ pơjing [ơi [ôn pro\ng Milan, dêh ]ar Italia ./.

      **** Lơ 12/10, Khoa pơtôm hiăp deh ]ar My ơi Jonh Kery, nao pơ plơi prong Cairô, deh ]ar Ai Cập ( Êjip) jơnum tôm tơlơi bơjơnum ]rong lô kơ tơlơi gum pơ ]ruh ngan drăp pioh ako# pơdong glăi kdư Gaza. Ơi Jonh Kery iâo pơ thưr dôm bơnah ngă sa tơlơi [uan grong phrâo pioh dưi hơmâo ano# rơnuk rơnoa kơ kual Trung Đông. }i mông bơjơnum, Khoa pơ tôm hiăp deh ]ar My ơi John Kery pôr pơ thâo mrô prak pơ đu\p le\ 212 klak đôlar My kiang gum pơ đu\p kơ Gaza răm rai đơi. Ơi Jonh Kery lăi le\ deh ]ar Palestin khom kiang hơmâo tơlơi gum pơđu\p mtam, mơnuih [on sang Gaza kiang tơlơi gum khăp păp mtam mơn./.

****Tui ha\ng sa ]ô khua g^t gai tơhan mơng mơnuih djuai ania Kurd, hlăk pơblah ngă [ơi dêh ]ar Syri lăi tui anai, khul tơhan kơnuk kơna đăo Isalam (IS), hơmâo brơi thim nao tơhan ha\ng rơdeh sar, phao kơnong pơ pro\ng truh pơ\ tring kual anai. Bơ kơ khul tơhan mơnuih Kurd, [u hơmâo tơlơi djru thim hơge\t ôh, hlăk anai tơlơi răm rai djai bruk lu bia\ ma\ ama\ng 3 wơt hrơi tơjuh laih rơgao. Go\ng phu\n tơlơi pơhing Reuters pơ hing glăi sa ]ô khua g^t gai tơhan mơnuih Kurd brơi thâo, hơdôm tơlơi pơblah ngă ama\ng [ôn pro\ng anai, rơdeh por tơnăp kơsung  blah djơ\ anih khul tơhan kơnuk kơna đăo Isalam anai. Khă anu\n hai, khul tơhan mơnuih Kurd glăk pơblah ngă [ơi Kobani lơ 12/10, ăt do\ iâo kơwưh pơlir tơhan lu boh lon ia, yua dêh ]ar My ba ako\, hyu ple\ boh [ôm, kiăng pơgăn phung hkru\ kơnuk kna đăo Isalam (IS) bơrơxoa mă tring kual anai./.

****Tôm brơi, lơ 12/10, mơnuih [on sang Bolivia nao ple\ hră ruah khoa mir sir. Min lăng pô khoa mir sir ră anai ơi Evo Morales, amra dưi ngă khoa mir sir. Djo\p kơ anom ple\ hră po\k amăng mơng 8 mông mơguah truh pơ 4 mông tlam ( mông deh ]ar anai) hăng boh than blung a dưi pôr amăng rơnu] hrơi, gơnăng [ơi 70% mrô hră pel e\p. Hlâo kơ anun, dôm tơlơi e\p lăng brơi thâo lu mơnuih [on sang Bolivia dong yoa gah ơi Evo Morales#  to# ngă khoa gi\t gai deh ]ar anai dơng./.

****Ding jum ia jrao dêh ]ar Nga lơ 11/10 brơi thâo, khul mơnuih kơhnâo kơhnak dêh ]ar anai glăk pơkra rai jrao vaccine pơjrao tơlơi duăm ruă kơman Ebola ngă rai. Lăi glăi tơlơi tơ`a mơng go\ng phu\n pơdah ru\p, khua Ding jum ia jrao dêh ]ar Nga, ơi Vevonika Skvortsova brơi thâo; hơdôm jrao vaccine anai, amra yua pơjrao ama\ng 6 blan pơ\ ana\p anai yơh./.

****Tôm brơi, lơ12/10, kơthel Vong fong, ăt do# mơn dai nao gah Kagoshima, tring ]ar pơngo# deh ]ar Japan ngă hjan prong angin ktang, jơlan glông nao rai [u truh. Hlâo kơ anun, lơ 11/10 kơthel Vong fong hơmâo joa angin thu\t ktang truh kơ 180km sa mông dai nao gah bul Okinawa ngă 35 chô mơnuih rơka. {irô đăo lăng hlâo hyuh adai deh ]ar Japan brơi thâo, kơthel Vong fong amăng hrơi anai lơ13/10 si\t mơn amra truh pơ plơi prong jưh jom Tokyo hăng rơdu tui [rư\ pưh nao gah kơdư lon. {ing khoa moa Japan hơmâo lăi pơ thâo hlâo laih mơn hu\i lon tơhlom hăng tlôh hre\ apui lơtrik [ơi dôm lan kơthel gan nao./.