Tơlơi pơhing phrâo amăng dêh ]ar ta :

            ****Hrơi anai, lơ 3/11, tal jơnum lok 8, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang deh ]ar ta tal 13, yak truh rơ-wang hrơi tơjuh mă bruă tal 3 hăng bruă jơnum abih bang [ơi sang rung, hmư\ Hră lăi pơthâo, Hră lăi pơthâo glăi bruă pel e\p 5 rơ-wang bruă phiăn; laih anun hmư\ Tơlơi lăi pơblang glăi, tu\ mă, pơkra glăi hră ]ih Phiăn pơplih pơkra, pơhroa nao dơng sa dua m’ta tơlơi amăng Tơlơi phiăn ngă tui tơlơi phiăn amăng m’nuih m’nam hăng bơk’toai sa dua m’ta bôh yôm do# hmâo tơlơi gum pơhiăp pha ra mơng hră ]ih Phiăn pơplih pơkra anai. Mơgoah anai, lơ 3/11, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang hmư\ hră lăi pơthâo hăng lăi pơthâo glăi bruă pel e\p rơ-wang bruă Phiăn pơplih pơkra, pơhroa nao dơng sa dua m’ta tơlơi amăng tơlơi phiăn mă jia; hmư\ Tơlơi lăi pơthâo glăi, tu\ mă, pơkra glăi Hră ]ih pơkra Phiăn pơplih pơkra, pơhroa nao dơng sa dua m’ta tơlơi amăng Tơlơi phiăn pơsir k’đi tơlơi hăng bơk’toai sa dua bôh yôm do# hmâo tơlơi gum pơhiăp pha ra mơng rơ-wang bruă Phiăn anai. Tlăm anai, Khoa pơ ala m’nuih [ôn sang hmư\ Hră lăi pơthâo hăng Tơlơi lăi pơthâo glăi bruă pel e\p kơ rơ-wang bruă Phiăn pơ phun bruă Go\ng gai deh ]ar pơplih pơkra, Rơ-wang bruă Phiăn pơ phun bruă go\ng gai tring ]ar, [ôn prong, Rơ-wang bruă Phiăn ngă ling tơhan pơplih pơkra hăng Rơ-wang bruă Phiăn ia jrao hlô mơnong./.

****Hrơi tơ\m brơi, lơ 2/10, [ơi [ôn pro\ng Quy Nhơn, tring ]ar Bình Định, Ding kơna ding ju\m kơđi ]ar, kơ ia\ng khua dêh ]ar ta, ơi Nguyễn Xuân Phúc, ha\ng kơ iăng khua dêh ]ar Lào, ơi Somsavad Lengsavat, g^t gai hro\m tơlơi bơkơtuai “ Tơlơi bơvih [o\ng huă hro\m kplah wah hơdôm tring ]ar kual }ư\ siang ha\ng kual to\ng krah dêh ]ar Việt Nam, ha\ng hơdôm tring ]ar to\ng krah, kual dơnung dêh ]ar Lào tal 2, ako\ pơjing [ơi tring ]ar Bình Định. Đ^ pơhiăp [ơi mông bơkơtuai, kơ ia\ng khua dêh ]ar ta, ơi Nguyễn Xuân Phúc lăi tui anai, tơlơi ngă po# [an, jăng mah to\ng ten mơng đưm kplah wah dêh ]ar Việt Nam – Lào lăi hro\m, [ơi kual  hơdôm tring ]ar kual }ư\ siang ha\ng kual to\ng krah dêh ]ar Việt Nam, ha\ng hơdôm tring ]ar to\ng krah, kual dơnung dêh ]ar Lào lăi hơja\n, dưi hơmâo go\ng gai kơnuk kơna, mơnuih [ôn sang 2 boh dêh ]ar ngă tui bruă s^t nik. Kơ ia\ng khua dêh ]ar ta, ơi Nguyễn Xuân Phúc lăi pơs^t, dêh ]ar Việt Nam hơmâo tơdrun com pa\n ia rơs^, hơmâo anih tơlơi ]ua\ ngui, hơmâo prăk kak hdôm bruă hơmâo lăi [ơi ngo\ anai. Anu\n le\ tơlơi geh gal phu\n brơi hơdôm công ty 2 boh dêh ]ar, pơtrut ktang, s^ mdrô dua bơnah gah, laih anu\n nga\ hro\m pơđ^ kyar./.

****Mơgoah tôm brơi, lơ 2/11, Khoa gum bruă Ding jum k’đi ]ar, Khoa Jơnum min djo\p djuai ania m’nuih m’nam deh ]ar Việt Nam ơi Nguyễn Thiện Nhân nao pơhmư\ bruă jơnum Bơni tơngan [a\t bruă – Tơlơi ư-ang anăn apăn gơnam tam deh ]ar Việt Nam yoa kơ Khul trah trel [ư\ man pơsơi să bôh pơtâo yôm deh ]ar Việt Nam pơ phun. Amăng mông ngă lơ phe\t, ơi Nguyễn Thiện Nhân lăi le\; Gơnong bruă trah trel bư\ man, pơkra priă mah hăng bôh pơtâo yôm mơng deh ]ar ta ăt do# hmâo lu ano# gal hăng bôh tu\ yoa prong biă. H’dôm gơnam pơkra rai khă dưi pơkra ta#u klă samơ\ tơhnal bơk’tưn akă [u prong ôh, gru tơhnal akă lu, lu m’ta, bruă pơsir hăng h’dră bôh thâo phrâo pioh kơ gơnam pơhro#p akă k’jăp anun akă dưi djă pioh ano# k’jăp, klă hiam. Ơi Nguyễn Thiện Nhân ]ang rơmang Khul  trah trel [ư\ man pơsơi să bôh pơtâo yôm deh ]ar Việt Nam hăng Khul m’nuih trah trel hăng anăn apăn gơnam tam deh ]ar Việt Nam amra jing phun than kiăng lar hyu bruă bơktưn bơvih [o\ng huă, s^ mdrô rơgơi pioh pơjing rai gơnam tam djơ\ hăng rơnoh kiăng mơng pô blơi yoa, djru pơđ^ tui ano# klă, pran bơk’tưn hăng pran đăo gơnang mơng h’dôm m’ta gơnam pơhro#p deh ]ar Việt Nam amăng deh ]ar ăt kah hăng pơ\ deh ]ar ta\] rơngiao mơn./.

****Hrơi tơ\m brơi lơ 2/10, tring ]ar Lạng Sơn, ako\ pơjing tơlơi pơbư\p “ Khăn mriah jăng mah phung ]ơ đai muai pơguai lo\n ia Lạng Sơn – Quảng Tây” thu\n 2014, [ơi sang hră gưl 1 Vĩnh Trại, [ôn pro\ng Lạng Sơn. Pok blung jơlan hdră “ Khăn mriah jăng mah phung ]ơ đai muai pơguai lo\n ia Lạng Sơn – Quảng Tây” thu\n 2014, phung ]ơ đai 2 boh tring ]ar Lang Sơn ha\ng tring ]ar Quảng Tây, hmâo pơblih nao rai khăn mraih jăng mah, laih anu\n miđai khul ]ơ đai dăm nghek, dra muai găn nao pơ\ ana\p. Anai le\ bruă nga\ phu\n mơng jơlan hdră, pơdah rai pran jua thâo hgum gôp, tơlơi đăo gơnang, je\ giăm nga\ juăt, hrăm nao rai tơdrua\ kplah wah ]ơ đai tring ]ar Lạng Sơn hăng phung ]ơ đai tring ]ar Quảng Tây ( Khe]), kiăng ngă mơak nao rai tơlơi gru grua mơng đưm tơlơi pơbư\p, tơlơi khăp nao rai kplah wah phung ]ơ đai mơng 2 boh tring ]ar. Hơdôm bruă nga\ anai, kiăng hgum gôp to\ tui laih anu\n pơđ^ kyar tơlơi gru grua jăng mah kpah wah khul ]ơ đai dăm nghek mơng dua boh dêh ]ar, hro\m hb^t ako\ pơdơng tơlơi ngă jăng mah kpah wah dêh ]ar Việt Nam- Khe] jai hrơi kơja\p hơđo\ng na nao./.

****Mơgoah lơ 1/11, [ơi [ôn prong Kon Tum, Gru\p tơhan mrô 53 tring ]ar Kon Tum pơ phun bruă hyu doăh e\p, tum pơ-[u\t, kuai mă, ba glăi tơlang tơleh ling tơhan hyu gum djru hăng m’nuih juăt bruă deh ]ar Việt Nam pơsa\n drơi amăng h’dôm rơnuk blah ngă [ơi dua bôh deh ]ar Lao hăng Kur. Đại tướng Võ Thanh Chín, Khoa gum bruă Gru\p apăn bruă Ping gah, Khoa g^t gai {irô g^t gai bruă khul ling tơhan tring ]ar Kon Tum brơi thâo, Bruă hyu doăh e\p tơlang tơleh tơhan pơsa\n drơi [ơi dua bôh deh ]ar Lao hăng Kur amra dưi hmâoổGu\p tơhan mrô 53 tring ]ar Kon Tum ngă tui amăng bơyan phang 2014-2015. Anih anom hyu doăh e\p tum pơ-[u\t [ơi 3 bôh tring ]ar Dơnung deh ]ar Lao anun le\: Attapư, Sê Kông hăng }hămpasắc./.

****Hrơi tơ\m brơi lơ 2/10, [ơi  pơguai lo\n ia plơi Dra\ng Phốc, tring glông Buôn Đôn, tring ]ar Dak Lak. Khul hlăk ai ngă hro\m ha\ng sang ia jrao kyâo bơrơkal mriah tring ]ar Dak lak, ako\ pơjing ngă lơ phet nao khăm, pơjrao tơlơi duăm ruă ha\ng tơlơi khăp pap, laih anu\n [ơk pha gơnam tam hdôm sang ano\ kơnuk kơna ta djru ba, sang ano\ tơnăp tăp. Jơlan hdră nao khăm, pơjrao tơlơi duăm ruă ha\ng tơlơi khăp pap brơi mơnuih mnam thu\n 2014 hăng ako\ `u: “ Nga\ hro\m yua tơlơi hiam drơi jăn kơ mơnuih mơnam ta”, hơmâo ngă tui mơng lơ 1/9/2014 truh lơ 15/2/2015. Tơdơi ngă lơ phet, hơdôm nai ia jrao, ơi ia jrao, gah khul nai ia jrao hlăk ai tring ]ar Dak lak, hơmâo khăm, pơjrao tơlơi duăm ruă, [ơk pha gơnam tam brơi 500 ]ô mơnuih [ôn sang [un rin, mơnuih [ôn sang kơnuk kơna djru ba, mơnuih [ôn sang djuia ania [ia\ [ơi buôn Dra\ng Phốc, laih anu\n sa dua boh plơi pla ieo gah [ơi să Krông Na, tring glông Buôn Đôn, tring ]ar Dak Lak./.

****Truh tlăm tôm brơi, lơ 2/11, hmâo laih bôh tơhnal pel e\p s^t n^k mơng Anom k’sem min klin ruă deh ]ar ta pioh kơ m’nuih djơ\ k’man Ebola [ơi [ôn prong Đà Nẵng. Bôh tơhnal 3 wo\t pel e\p Real-time PCR, PCR tal 1 hăng PCR tal 2 leng kơ brơi [uh Chu Văn Chung, plơi pla `u [ơi tring ]ar Thanh Hóa, [u djơ\ k’man Ebola ôh. Yă Ngô Thị Kim Yến, Kơiăng Khoa Gơnong bruă ia jrao [ôn prong Đà Nẵng brơi thâo, tơlơi pơtrun kah đuăi hăng m’nuih ruă Chu Văn Chung hăng h’dôm ]ô m’nuih mă bruă ia jrao lăng tui pô ruă anai s^t n^k dưi lui h^ laih. Ră anai Chu Văn Chung glăk dưi pơjrao tơlơi duam pơgrun, drơi jan `u soaih tui [ơ [rư\ laih, h’đong pran joa. Khă hnun hai, yoa kơ pô ruă pơiă drơi anai phrâo po\t glăi mơng anih klin ngă anun ăt dưi lăng tui mơn amăng rơ-wang 21 hrơi djơ\ hăng glông bruă ]râo ba mơng {irô ding jum wai lăng bruă ia jrao./.

****Ama\ng hrơi ngui ngor gru grua pơhư] hrăm hră ako\ pơjing mơguah tơ\m brơi lơ 2/10, khul pơhư] tơlơi hrăm hră [ôn pro\ng Hồ Chí Minh,hơmâo [ơk pha giăm 820 anu\ng prăk pơhư] hrăm thâo, brơi hdôm ]ơ đai hrăm hră tơnăp tăp, hrăm hră thâo rơgơi  brơi thu\n hrăm 2014-2015. Prăk pơhư] hrăm hră rơgơi, hơmâo ana\n: “ Học bổng mrô 1 laih anu\n mrô 1”, mơng khul pơhư] tơlơi hrăm hră [ôn pro\ng Hồ Chí Minh, kiăng djru brơi phung ]ơ đai hrăm Đại học, găn gao h^ tơlơi tơnăp tăp, hrăm hră thâo rơgơi hloh. Rơgao 14 thu\n nga\ tui, truh ră anai, khul pơhư] tơlơi hrăm hră [ôn pro\ng Hồ Chí Minh, hơmâo [ơk brơi rơbeh 2000 ]ô sinh viên [un rin, ha\ng rơnoh prăk giăm 16 klai prăk./.

            Tơlơi pơhing phrâo dêh ]ar ta] rơngiao :

            ****Go\ng gai deh ]ar Hàn Quốc tôm brơi, lơ 2/11, truh pơhiăp [uh hơ-ưi le\ deh ]ar Triều Tiên hơngah bruă pơtôm hiăp dua bơnah kiăng hơngah bruă mă mơng sa gru\p m’nuih [ôn sang deh ]ar Hàn Quốc raih hră lăi pơthâo k’do\ng go\ng gai [ơi Bình Nhưỡng. Hlâo kơ anun, hră pơhing “M’uih mă bruă”, [irô pôr tơlơi pơhing mơng Ping gah m’nuih mă bruă deh ]ar Triều Tiên, lăi rơđah le\ h’dôm bruă bơk’toai dua bơnah h’pă leng kơ tơnap pơ phun biă amăng mông kah hăng ră anai. Deh ]ar Triều Tiên lom lơ 1/11 pơs^t amra [u hmâo pơtôm hiăp hăng deh ]ar Hàn Quốc [u dah pơplih tơlơi rô nao rai dua bơnah ôh tơdah go\ng gai Seoul, deh ]ar Hàn Quốc [u pơgăn bruă raih hră pơar k’do\ng go\ng gai [ơi Bình Nhưỡng. Deh ]ar Triều Tiên lăi pơtă hlâo le\ go\ng gai mơng Khoa mir sir yă Park Geun-hye amra “Khom pơ ala glăi prong” tơdah lui h^ tơhnal tơnap tap kah mơng hmâo kiăng pơplih tơlơi rô nao rai dua bơnah.

****Hrơi tơ\m brơi lơ 2/10, [ơi 364 anih ple\ hră ruah khua [ơi lo\n ia Donest pơđ^ pô, 90 anih ple\ hră [ơi lo\n ia Luganxcơ pơđ^ pô, hro\m ha\ng [ơi 3 anih ple\ hră [ơi dêh ]ar Nga, pioh brơi mơnuih [ôn sang dêh ]ar Ukraina đuăi yua pơblah ngă, hro\m ha\ng 5 anih ple\ hră pu\ hyu [ơi dêh ]ar Nga, hơmâo pok ama\ng tơlơi ple\ hră ruah đ^ khua păn ako\ kơnuk kơna, laih anu\n khul khua g^t gai wai lăng pơ\ ala  brơi mơnuih [ôn sang [ơi hơdôm anih gah kual Ngo\ dêh ]ar Ukraina. Tơlơi ple\ hra\ ruah khua anai, hơmâo dêh ]ar Nga do\ng yua, laih anu\n kơnuk kơna Kiep ha\ng hơdôm lo\n ia ta] rơngiao kual yu\ [u tu\ ư ôh. Yua kơ anu\n yơh, tơlơi ple\ hră ruah khua anai, amra ba rai thim tơlơi rung răng pơblah ngă [ơi dêh ]ar Ukraina đô]./.

            ****Deh ]ar Iran hăng gru\p P5+1 (anun le\ Nga, Prăng, Mi, Ănglê, Khe\] hăng Đức) amra pơ phun sa rơ-wang bơk’toai dơng kơ h’dră pu\t ayuh deh ]ar Iran [ơi Muscat mơng CH Ôman amăng lơ 11/11 pơ\ anăp. {irô mă tơlơi pơhing s^t n^k IRNA deh ]ar Iran pôr tơlơi pơhiăp mơng khoa pơtôm hiăp tơlơi pu\t ayuh gưl glông deh ]ar Iran ơi Abbas Araqchi brơi thâo: bruă bơk’toai pơ\ anăp kơplah wah deh ]ar Iran hăng gru\p P5+1 amra pơ phun amăng lơ 11/11 pơ\ anăo tơdơi kơ bruă bư\p 3 bơnah kơplah wah Khoa ding jum pơtôm hiăp deh ]ar Iran, Mi hăng Khoa gơgrong bruă Khul pơlir h’b^t châu Âu gah h’dră bruă pơtôm hiăp [ơi Muscat./.

****Phung tơhan hơmâo phao kơtuang Hamas, wai lăng gah kual lo\n Gaza tơm brơi lơ 2/10, pôr pơthâo [u tu\ ư ôh, kơ]a\u bruă amra man pơdơng glăi kual lo\n Gaza mơng Sang hgum hb^t djo\p dêh ]ar. Khua pơtruh pơhiăp mơng Hamas, ơi Sami Abu Zuhri, la\i kơ jơlan hdră mơng Sang hgum hb^t djo\p dêh ]ar le\: “ {u tu\ yua ha\ng [u djơ\ ôh”. Blan 9 laih rơgao, Sang hgum hb^t djo\p dêh ]ar pôr pơthâo kơ]a\u bruă djru pơdu\ pơgiang gơnam tam man pơdơng glăi kual lo\n Gaza, tơdơi kơ 50 hrơi tơhan rơdeh por dêh ]ar Isarael kơsung blah. Khă anu\n hay, kơ]a\u brua\ anai [u lăi truh ôh phung Hamas. Wơt dah pơdah rai pran jua [u mơak ôh, kơ]a\u bruă mơng Sang hgum hb^t djo\p dêh ]ar, samơ\ gah Hamas ră anai aka hmư\ pôr pơthâo hge\t ôh, bruă anai brơi ta [uh phung anai, amra pơgăn h^ tơlơi man pơdơng glăi kual lo\n Gaza./.    

              ****Khul jar k’mar pơ]eh phrâo go\ng gai châu Phi (AGI), glăk djru gum h’dôm bôh deh ]ar kual Tây Phi kơdo\ng glăi hăng k’man Ebola, tôm brơi, lơ 2/11, brơi thâo mrô m’nuih djơ\ k’man Ebola phrâo anai [ơi deh ]ar Sierra Leone đ^ ta` [u hmao thâo. {ơi sa dua kual plơi pla, k’man hu^ rơhiư\t anai glăk đ^ truh 9 wo\t bơhmu hăng rơgao hăng anai 2 blan, lom anun [ơi plơi prong jư\h jom Freetown, mrô m’nuih djơ\ k’man phrâo anai ăt đ^ truh 6 wo\t mơn. Tui hăng Khul pơ]eh phrâo go\ng gai châu Phi, kơnong kơ hmâo sa kual anai đo#] [ơi dưr deh ]ar Sierra Leonoe le\ Bombali, mrô m’nuih phrâo djơ\ k’man  anai hmâo jơlan gah h’dư\ [ia\ laih./.

                       }ih pơblang hăng pôr : Nay Jek-Rơluch Xuân-Siu H'Prăk