VOV4.Jarai - Amăng rơnuk blah ayăt Mi, mơnuih [on sang [uôn Ea Mdroh, să Ea Mdroh, tơring glông C|ư\ M’gar, Daklak abih pran jua kiăo tui Ping gah, rông ba [ing kan [ô|.

Plơi pla hơmâo tơlơi hơning rơngôt prong biă mă yua tơlơi [rưh amhiah mơng [ing ayăt lơm gơ`u c\uh abih sang ano\, gơnam tam ană plơi.

44 thun tơdơi hrơi pơklaih rơngai, hro\m hăng tơlơi gum djru mơng Ping gah hăng Kơnuk kơna, neh met wa [uôn Ea Mdroh gum hro\m djru nao rai tơdroă ako\ pơjing tơlơi hơdip phrâo [ơi anih hơmâo hơbâo apui [ong.

44 thun rơgao samơ\ rup hơdor glăi kơ plơi pla lơm ayăt nao phă, c\uh plơi, puh pơđuăi ană plơi, pơdong anih do\ kơ [ing ayăt, ăt do\ hơdor na nao mơn amăng akô| dlô lu mơnuih [ơi Ea Mdroh.

{ơi adring sang, ơi Y Dơng Niê Kđăm, [uôn Ea Mdroh hơdor glăi, hrơi ayăt rai c\uh plơi, `u glăk 10 thun đôc\.

Lơm anun, [ing hlăk ai tơdăm dra amăng plơi lêng kiăo tui kơnuk kơna hơkru\ lo\n ia, amăng plơi do\ [ing tha hăng c\ơđai anet đôc\. {ing ayăt thâo neh met wa plơi Ea Mdroh rông ba tơhan hơkru\ lo\n ia, yua anun [ing gơ`u rơa` biă, gơ`u đet mơđok c\uh abih sang do\, apui [ong abih plơi.

{ing gơ`u ba ană plơi nao pơ anih gơ`u wai lăng. {u anăm a` yua kơ arăng pơgô| pơjuă, net met wa [uôn Ea Mdroh đuăi kơdop amăng glai.

Ơi Y Dơng Niê K’đăm brơi thâo, tơdơi kơ ayăt c\uh apui [ong plơi, [uôn Ea Mdroh arăng juăt iâu jing plơi Apui [ong:

‘’Hlâo adih [uôn Ea Mdroh le\ plơi pla hơkru\ lo\n ia, rông ba [ing kan [ô| amăng plơi. Lơm [ing ayăt thâo plơi kơdop rông ba kan [ô|, gơ`u brơi tơhan c\uh abih [uôn Ea Mdroh, hơdôm ring c\ing, c\eh, gơnam tam amăng sang ano\ gơ`u c\uh apui [ong abih, giong hơbâo abih. Dong mơng anun plơi anai hơmâo anăn plơi Apui [ong’’.

Pơdrong sah [ơi [uôn Ea Mdroh

Tơdơi lơ 30/4/1975, lo\n ia pơlir hơbit, neh met wa Ea Mdroh đuăi glăi do\ pơ anih hơđăp, ako\ pơjing tơlơi hơdip phrâo [ơi anih apui [ong. Blung a, amăng plơi  hơmâo rơbêh 30 boh sang hlang, pơnăng sang, tơmeh sang we\ wo\, tơlơi hơdip rin rơpa biă, mă bruă gleh glar.

Thun 1994, ling tơhan Daklak hăng gong gai [on lan  glăi pơdong 66 boh sang glông brơi kơ ană plơi. Jơlan hơdră pơsur ngă hmua yua tơring glông, să pơphun ngă djru neh met wa mơng [rư\ mă yua boh thâo ia rơgơi amăng bruă pơkra pơjing, pơplih phrâo đang hmua pla hơbơi pơtơi hơdai nao pla phun kyâo prong hơmâo nua kah hăn kơphê, tiu, boh `ông.

{uôn Ea Mdroh ră anai hơmâo 259 boh sang ano\, hăng giăm 1.500 c\ô mơnuih, lêng kơ djuai ania [iă. Khoa plơi Ea Mdroh ơi Y Kang Niê K’đăm brơi thâo, tơlơi hơdip ană plơi [ơi anai pơplih phrâo laih, hơmâo apui lơtrik, hơmâo sang hră muai, hơmâo ia yua hơdjă. Abih bang le\ yua hơmâo mơnuih tơgu\ hơkru\ lo\n ia djru:

‘’Pơhmu hăng hơdôm thun mơng hlao adih, tơlơi hơdip amăng plơi ră anai pơplih lu laih, yua hơmâo tơlơi gum djru, tuh pơ alin mơng kơnuk kơna, apui lơtrik, jơlan nao rai, sang ia jrao, sang hră hơmâo djo\p laih.

Neh met wa amăng plơi ăt kjăp pran hơkru\ lo\n ia mơn, pơlir hơbit găn rơgao abih tơlơi tơnap tap lông lăng hrưn đ^ bơwih [ong. Ră anai tơlơi hơdip pơplih phrâo laih’’.

Tơlơi hok mơak mơng [ing c\ơđai [ơi Ea Mdroh

Bơwih [ong đ^ kyar, neh met wa [uon Ea Mdroh pơsur ană tơc\ô nao hrăm hră. Ră anai abih bang [ing c\ơđai amăng plơi lêng nao hrăm hră djơ\ thun, mrô c\ơđai hrăm abih anih 12 hăng hrăm Cao đẳng, đại học jai hrơi lu.

Mơnuih [on sang ăt djă pioh hăng pơtrut đ^ gru grua boh thâo mơng đưm. Hro\m hăng bruă ru\ pơdong, djă pioh sang glông, neh met wa hyu e\p blơi c\ing, c\eh đưm, laih anun pơphun glăi bruă bơwih [ong mơng ơi yă đưm.

{ơi hơdôm boh c\eh tơpai phrâo c\ro\, ayong Y Nap, pơdah pran jua kiăng ba ano\ [âo hiam mơng tơpai c\eh Ea Mdroh hmư\ hing [ơi djo\p anih. Ră anai rim blan `u ba s^ năng ai `u 30 boh tơpai c\eh anăn Ea Mdroh. ~u glăk pơmin c\i ngă tơpai c\eh lu hloh dong, laih anun e\p anih ba hyu s^.

‘’Tơlơi kâo do\ pơmin biă mă le\ ngă hiưm pă kiăng gru grua boh thâo amăng plơi pla ta dưi hmư\ hing bang hyu djo\p anih. Amăng anun hơmâo c\ing, c\eh, sang glông, yua anun kâo pơmin nao tơpai c\eh.

Tơpai c\eh amăng plơi Apui [ong gơmơi jơman biă, kâo pơmin yua hơget ta [uh arăng ngă tơpai jơman tui anun mơ\ ta [u ngă tui, [u tơko\ng rơyă c\i ba hyu s^.

Kiăng ba tơpai c\eh amăng plơi apui [ong anai nao pơ ataih, hơmâo lu mơnuih thâo, kiăng arăng thâo plơi apui [ong anai [u kơnong plơi hơkru\ lo\n ia đôc\ ôh mơ\, anai ăt le\ plơi hơmâo tơpai c\eh jơman kơtang kơtit’’.

Ơi Trần Viết Lai, Khoa Jơnum min mơnuih [on sang să Ea Mdroh brơi thâo, jơlan hơdră pơtrun mơng să amăng thun blan pơ anăp le\ ako\ pơdong [uôn Ea Mdroh jing plơi pla tuai c\uă ngui.

Să gir truh abih thun 2020 amra ba [uôn Ea Mdroh tơtlaih mơng [un rin; laih dong amra tuh pơ alin pơkra anih anom, pơtô pơblang mơnuih [on sang thâo hluh wai lăng djă pioh gru grua boh thâo mơng djuai ania:

‘’Jơlan hơdră ngă bruă mơng tơring ]ar hăng tơring glông le\ ako\ pơjing [uôn Ea Mdroh jing plơi pla tuai hyu c\uă ngui. Ping gah hăng gong gai [on lan să pơ[ut hyu pơtô pơblang, iâu pơthưr mơnuih [on sang pơplih phrâo tơlơi pơmin.

Blung a le\ thâo hluh kơ bruă man pơdong plơi pla phrâo, ako\ pơjing gru grua hiam amăng plơi pla djuai ania [iă. Phrâo anai hơmâo rơkâo laih hăng tơring glông tuh pơ alin pơkra jơlan nao rai, pơplih phrâo [ô| adung mơta plơi pla, biă mă `u le\ bruă agaih agong anih anom yơh yôm biă mă. Bruă bơwih [ong huă kho\m lo\m lui mrô sang ano\ rin truh thun 2020’’.

Djuai ania Êđê [ơi [uôn Ea Mdroh hrơi anai glăk pơtrut đ^ klă gru grua boh thâo hơkru\ lo\n ia, gum hro\m pran jua hăng kơnuk kơna ta pơđ^ kyar bơwih [ong huă mơnuih mơnam, kiăng tơlơi hơdip rơnuk anai trơi pơđao yâo mơak hloh./.

Siu H’Mai: Pô c\ih hăng pôr