Pluôk nox taz por, njênhs njôngr trâu tsêr cơưv nhoz ntus đriv

Txos tar su, qơư nox mor hâur tsêr cơưv Phôv thôngz nội trú cxênhx iz thiêz cxênhx oz Pa Tần hnor têx suôz luôs shir phaz lul. Têx jâuz mor sor so tâu pheiz siz bâus. Muôx grêix, njêl, kê, jâuz njuôz. Đros Xiết Xênhv Zax, shux xênhz lớp 9A3 thiêz chor shux xênhz nhoz hâur tsêr cơưv, no tưz tsik zos pluôk nox, mak tsênhv zos iz phênhv muôx đros luz nênhx yênhx hnuz hâur tsêr cơưv ntơưv ntus đriv: “Cur pov nhoz no lok six jông. Tsêr uô jâuz mor muôx kê, grêix keiz, đros grêix njêl lok six kaz”.

Niêv tix Lù Thị Hưởng, nênhs uô jâuz mor nox hâur tsêr cơưv Phôv thôngz nội trú cxênhx iz thiêz cxênhx oz Pa Tần puz pâuz, đhâu iz pluôs mor nox kaz zos ntâu ntu tâu seiz car jông. Txix xêir zuôr, uô txos trâu por hưv, cxuô lênhx nênhs hâur tsêr uô jâuz mor tsuv uô trơưk têx cui tênhv lok vêv xênhz, ngaz tuk zav nox: “Uô ntêx thâuv zuôr uô jâuz mor nox tsuv nzuôr cxuô zav cov hur si. Jâuz txir tsuv hur jông, nhân viên uô jâuz mor tsuv hnar, lôngx cxix cxuô têx chuôz zênhx por hưv. Têx jâuz mor tsuv uô siêr jôngz chiê paz trâu têx nhuôs muôx đas jos jông”.

Ntơưv xã Khổng Lào muôx 6 tsêr cơưv đros muôx 5.000 ntâu lênhx shux xênhz; zuôr xar 2.700 lênhx nox nhoz hâur tsêr cơưv. Chiê truôx tuk pluôs nox trâu shux xênhz, lơưr zơưv Vàng Văn Tú, Phưv tsar Phongx vênhx huôv - xã hội, chinhr quyênx ntơưv qơư tưz sik côngv đros nganhx zoz zux, y tế uô jông qênhz yuôx, seiz kaz têx zav nox thâuv uô ntêx txos uô têx zav nox yênhx hnuz: “Phongx Vênhx huôv - Xar hôiv tưz sik côngv đros trạm y tế, têx qơư zoz zux sâuv thax tsav xar tsưr tsix qênhz yuôx tas nro hâux lưv uô chor pluôs nox niêv txir zus mor ntơưv têx tsêr cơưv. Hâux lưv qênhz yuôx tsêx trung trâu têx kror chênhr zos qơư uô, qơư zuôr, tsơưr lươngv zav nox, têx taz viv li txơưx jênhv pháp lý; hêik pâuz tsênhz mênhx bê ntơưr têx zav nox chiê chor uô niêv uô txir seiz shuôk, seiz kaz”.

Zơưv Vũ Tiến Hóa, Phưv Giám đốc Sở Zoz zux tỉnh Lai Châu puz pâuz, tsi tiêk seiz car txix ntâuz ntơưr, têx tsêr cơưv tâu heik cov qênhz yuôx jông hâur yênhx ntu txix txeik, choz zok, uô thiêz tsês chiê zav nox: “Ủy ban cấp xã tsưr tsix qênhz yuôx ntâuz ntơưr, tso tơưv bê chor nênhs cungz zav nox sâuv thax tsav. Têx taz viv, qơư zaoz zux khov lơưr bê ntơưr co chiê tsưr tsix cir ntơưr đros chor nênhs muôs zav nox. Têx qơư zaoz zux tsuv qênhz yuôx jông tsơưr lươngv têx zav nox đhâu txeik jênhv, choz zok, uô thiêz tsês chiê zav nox. Đros têx taz viv muôs chor zav nox tsi huv zos tsơưr lươngv lơưr cui tênhv, tso tsês tsik cir ntơưr, chiê ngaz tuk jông tiv zix hâur uô têx zav nox”.

Iz pluôs mor sor so ntơưv tsêr cơưv nhoz thax tsav ntus đriv têx thâuv tâu piz uô txix têx kror li: zav nox pâuz tsênhz qơư uô, tsêr uô jâuz mor hur si, nênhs uô jâuz mor shir phaz lul thiêz têx luôs hâux lưv seiz car tâu uô truôx jông. Taz sik đhâu iz pluôs mor nox co zos shux xênhz đas jos, zos niêv thiêz txir tso siêz lul thiêz tas nro tsêr cơưv, chính quyênx đros têx nganhx cik luôs hâux lưv uô tâu truôx jông.

Thâuv yênhx kror hâux lưv tâu seiz car truôx jông, iz pluôs nox ngaz tuk zos paz muôx jông đas jos chiê chor shux xênhz tox siêz, ntus đriv Lai Châu tso siêz cơưv ntơưr, hloz lox thiêz sir jos đuô hâur luz nênhx./.

Khắc Kiên-Lik Thox cxêik nhênhv

Tsôngv box cxuô heir nênhs Tây Bắc - xar tơưv txux chi thiêz uô bluô nux txix têx jông tsênhv tsênhz

Tix lâus Trần Ngọc Bằng, nhoz Tiểu khu Bình Minh, xã Cò Nòi, huyện Mai Sơn kuz, tỉnh Sơn La, nhiv no zos xã Cò Nòi, tỉnh Sơn La tưz yênhx lênhx nênhs bluô nux. Tix lâus Bằng phênhv sâu tâu zos txix đros têx lênhx nênhs hâur HTX OHAYO  huôv tsar chos 15 ha tsoz txir na, đros trâu têx zav nôngz txir na nox kaz, lox jông gâux, muôs tâu gri…

Tix lâus Bằng puz pâuz, thâuv cơưv tas ntơưr lớp 12, tix lâus tưz muk Hà Nội chiê zok nriêr hâux lưv uô thiêz xar cov muôx phênhv sâu. Taz sik, đhâu oz pêz shông khưr, uô jos nhoz đrav đrôngs cux uô tsi txâuk nox, viv li tix lâus tưz cuêz tênhv tror lok chiê đros têx fôngx zưs huôv tsar uô kôngz hâur chênhr zuk thax tsav qơư nhoz. Xuz thơưx tsuôk zos huôv tsar tsoz zav nôngz txir na ntơưv qơư hâur liêx têz 2, 3 puôk xưv phaz; jux juk  tov kaz no, đhâu cơưv nhênhz chơưv, zok nriêr cơưv shâuv luôs lưv tus txơưx huôv tsar uô nox tsưr ziv, shông 2016 tix lâus thiêx quyết  tênhv chos chor nôngz txir na Thái; txos shông 2019 tror muôz nôngz txir na our lux Đài Loan lok chos chiê huôv tsar.

Shông 2021, tix lâuk yênhx lix HTX, 7 lênhx nênhs zos tix lâus uô Chủ tịch Hội đồng quản trị, chos  đreiv 15 ha txir na cxuô zav. Đros thiêz đê sâu tâu muôx 200 tênhr txir, gra lok phênhv sâu 15 tyv đeiv iz shông; yưx tas têx nhiêx txiêx, iz lênhx nênhs hâur HTX 1 shông cux tâu liv muôx 1 tyv đeiv ntâu.

Tsôngv box Hmôngz nhoz tox siêz Tây Bắc, ntâu lênhx nênhs khênhr txâuk siêz trâu têx hâux lưv uô liêx têz li chor lâuk iz txưv chox nox chox uô, phênhv sâu tsi truôx, viv li luz nênhx thâuv tưs tưz txov nhêv thiêz yeiz pluôs tas li. Taz sik tix lâus Sở Xênhv Zax nhoz jok Har Gax, xã Lao Chải, huyện Mù Cang Chải, tỉnh Yên Bái kuz, nhiv no zos xã Mù Cang Chải, tỉnh Lào Cai đros thiêz tsưr ziv, xar cov hla đhâu cêr pluôs, đhâu thâuv nriêr pâuz tsênhz lok têx huôz chuô, ar têz hâur thax tsav qơư nhoz thiêz nhênhz chơưv, zok nriêr, cơưv shâuv, qênhz shuôs zuz nôngz tsoz chos, tsưr ziv uô… kaz shông 2024, tix lâus tưz muk trâu Sơn La zuôr 3.200 tsoz dâu tây lok chos hâur têx liêx đar 3 cxênhz xưv phaz. Đhâu chos iz ntuk, têx dâu tây tưz hloz lox, txi txir, tâu sâu đê muôs, gra lok phênhv sâu tâu trâu chuôz xar muôx 20 triệu đêiv.

Por hưv jông, tuôr tsês têx txux chivênhx huôv zos qơư khov trâu  huôv tsar kinh tế - xã hội. Pâuz tsênhz txos Đảng, chính phủ tsưr ziv fuô kriê thiêz uô lơưr jông  ntơưv qơư têx chỉ thị, Nghị quyết, tsôngv box Hmôngz nhoz jok Sin Suối Hồ, xã Sin Suối Hồ, huyện Phong Thổ kuz, tỉnh Lai Châu, nhiv no zos xã Phong Thổ, tỉnh Lai Châu tưz moz siêz txos huôv tsar uô ju lix côngv thôngx.

Tix lâus Chỉnh Xênhv Vax, tsar jok Sin Suối Hồ puz pâuz, jok muôx 150 ziv chuôz zis, 760 ntâu lênhx nênhs, tas nro puôr lênhx zos nênhs Hmôngz. Nzaz nzơưv muôx jông qơư, huôz chuô lax nziês yênhx shông, đros trâu têx txux chi vênhx huôv jông, tsôngv niêv txir cưr tix nênhx tsa hâur jok tưz bax siz zâuv huôv tsar uô ju lix, jux juk hlôngr yiêz tsưr ziv uô nox chiê muôx luz nênhx truôx tuk, tsâu sor, vav mênhx.

Ntơưv cxuô thax tsav qơư Tây Bắc li: Sơn La, Lai Châu, Điện Biên, Lào Cai… txix phôngz yaox sik tưr huôv tsar uô nox, cxuz cêr yeiz pluôs tưz ziv hnuz ziv muôx ntâu tus chôngz lênhx  uô tâu trơưk têk, yênhx lênhx nênhs uô ntêx nyuôs uô nox uô hâuk coz, por hưv, tuôr tsês têx txux chi vênhx huôv reik đros huôv tsar ju lix. Chênhr têx cêr moz siêz, sir jos khưr huôv tsar uô nox, car xar car uô ntơư tsik tiêk paz tsôngv box uô tâu trơưk tsưr ziv, siêz xar chiê hla đhâu yeiz pluôs, uô bluô nux, mak tsênhv nthuôr đar têx jông heik sâuv trâu luôs lưv tus hâur côngv thôngx đros cơưv shâuv, uô trơưk thiêz sik đros cxiv tsa jêx jok, thax tsav qơư ziv hnuz ziv huôv tsar, vav mênhx.

Đức Anh-Riê Lâux cxeik, nhênhv