Bước vào khuôn viên khu các làng dân tộc I, Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, làng Tày nổi bật với không gian xanh mướt của những rặng chuối, bãi ngô, ruộng rau. Thấp thoáng mái nhà trình tường, lợp ngói âm dương, gợi nhớ miền biên viễn với những mái nhà phòng thủ vàng ươm đất sét.

Đi sâu lên dốc là nếp nhà sàn truyền thống bằng gỗ, tre, lợp mái cọ. Mặt tiền hướng ra khoảng không xanh khoáng đạt, mang đậm phong cách dựng nhà của bản Tày: tựa lưng vào núi và hướng nhìn ra thung lũng.

Chỉ cần bước chân lên khoảng sân nhỏ, du khách sẽ có trải nghiệm đầu tiên để cảm nhận được lòng mến khách của người Tày. Đó là rửa tay trước khi lên nhà bằng những gáo nước mát lành do chính đồng bào múc.  

Theo chị Lý Thị Chiên, trưởng nhóm làng Tày, mỗi thành viên của làng đều là chủ thể văn hóa. Chính họ sẽ giới thiệu bản sắc của dân tộc mình, tận tình hướng dẫn trải nghiệm di sản và kể cho bạn nghe những câu chuyện văn hóa đằng sau những nét đẹp mộc mạc ấy.

Từ tiếng đàn tính réo rắt, câu hát then ngọt ngào đậm sắc màu tâm linh, cho đến những ngôi nhà sàn gỗ cổ kính hay hương vị xôi ngũ sắc đậm đà… Tất cả đều sống động và chân thực nhất qua lời kể của chính người trong cuộc.

Đến với làng Tày, du khách được chào đón như một người bạn trở về, cùng sống, cùng sinh hoạt và cảm nhận trọn vẹn nhịp thở văn hóa nơi đây.

Nhắc đến người Tày là nhắc nhớ tiếng hát then, đàn tính. Đến với làng Tày hôm nay, du khách không chỉ đứng ngoài lắng nghe mà trực tiếp được chạm vào đàn, được học giai điệu và hiểu vì sao nó lại có 3 dây trong văn hóa người Tày.

Đến với làng Tày, du khách sẽ được hóa thân thành chính chủ thể văn hóa. Từ việc khoác lên mình bộ trang phục sắc chàm truyền thống, nhóm bếp củi, làm các nghề thủ công… Điểm đến như một hành trình ngoại khóa thực tế lắng đọng, mở ra cho du khách cơ hội kết nối sâu sắc với thiên nhiên, con người và những giá trị di sản đặc sắc.

Một trong những điểm nhấn đặc biệt thu hút du khách khi ghé thăm Làng Tày chính là dịch vụ ngâm chân thảo dược. Đây không đơn thuần là một liệu pháp thư giãn thể chất sau chặng đường tham quan mà là cả một kho tàng tri thức bản địa về sinh tồn của người Tày.

Cùng với tri thức chăm sóc sức khỏe bằng thảo dược, ẩm thực Tày tại đây được nâng tầm thành những câu chuyện văn hóa. Từng mâm cơm đều mang một tên gọi độc đáo gắn liền với nếp sống bản địa. Như mâm Đi Săn, mâm Đi Nương, mâm Quang Lang, Hội Làng, Cơm Mới...

Sự chuyển mình từ tham quan thần túy sang du lịch trải nghiệm di sản tại Làng Tày là minh chứng cho việc thực hiện hiệu quả các định hướng bảo tồn văn hóa gắn với phát triển kinh tế du lịch. Điều này không chỉ giúp đồng bào giữ nghề mà còn tạo ra cầu nối giáo dục thế hệ trẻ.

Ông Nguyễn Hồng Thái, Phó Giám đốc Làng Văn hóa - Du lịch các dân tộc Việt Nam, cho biết tại đây, du khách được trực tiếp tham gia các hoạt động sinh hoạt, lao động, sản xuất, trải nghiệm nghề thủ công và mặc trang phục truyền thống của các cộng đồng dân tộc. Qua trải nghiệm thực tế, du khách, đặc biệt là học sinh, có điều kiện hiểu sâu hơn về giá trị văn hóa và nhận thức rõ hơn trách nhiệm gìn giữ, bảo tồn các giá trị ấy cùng cộng đồng và xã hội./.