Sơn La là tỉnh có 12 dân tộc cùng sinh sống, mỗi cộng đồng đều có những nét văn hóa riêng được lưu giữ qua tiếng nói, chữ viết, lễ hội, dân ca, dân vũ, nhạc cụ, trang phục và các hình thức sinh hoạt cộng đồng. Trong đó, các đội văn nghệ quần chúng tại thôn, bản, tiểu khu, tổ dân phố chính là những chủ thể trực tiếp gìn giữ và trao truyền những giá trị ấy.

Nhằm tạo thêm nguồn lực cho hoạt động văn hóa cộng đồng, HĐND tỉnh Sơn La đã ban hành Nghị quyết số 23 ngày 28/8/2026, quy định mức hỗ trợ hoạt động văn nghệ quần chúng trên địa bàn tỉnh.

Theo đó, từ ngày 1/1/2027, ngân sách tỉnh hỗ trợ 8 triệu đồng/năm cho mỗi thôn, bản, tiểu khu, tổ dân phố có tổ chức hoạt động văn nghệ quần chúng. Mức hỗ trợ này tăng 4 lần so với quy định hiện hành là 2 triệu đồng/bản/năm. Bà Quàng Thị Thinh, thành viên CLB văn nghệ bản Chậu, phường Tô Hiệu, phấn khởi nói:

"Chúng tôi rất vui mừng và phấn khởi khi tỉnh nâng mức hỗ trợ lên 8 triệu đồng một năm cho đội văn nghệ quần chúng. Điều này sẽ tạo thêm điều kiện để chúng tôi duy trì tập luyện, bổ sung trang phục, đạo cụ, nhạc cụ, tổ chức biểu diễn và truyền dạy văn hóa truyền thống cho thế hệ trẻ."

Bà Hoàng Thị Đôi, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La cho rằng, việc nâng mức hỗ trợ trước hết là đầu tư cho con người và sức sống văn hóa từ cơ sở.

"Với hơn 2.200 đội văn nghệ quần chúng đang hoạt động tại các thôn, bản, tiểu khu, tổ dân phố, đây là một lực lượng rất lớn, hiện diện trực tiếp trong đời sống văn hóa của nhân dân. Họ không chỉ là những người biểu diễn văn nghệ mà còn là những người đang giữ tiếng hát, điệu múa, nhạc cụ, trang phục, nghi lễ, phong tục và những câu chuyện văn hóa của cộng đồng. Vì vậy, khi có thêm nguồn lực, điều kỳ vọng không đơn thuần là có thêm những buổi biểu diễn, mà là tạo điều kiện để văn hóa được thực hành thường xuyên và được trao truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác."

Theo bà Hoàng Thị Đôi, thời gian tới, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch sẽ phối hợp với các địa phương, doanh nghiệp và cộng đồng hướng dẫn các đội văn nghệ nâng cao chất lượng biểu diễn, kỹ năng giao tiếp, tổ chức chương trình; xây dựng những tiết mục phù hợp với từng nhóm du khách, đồng thời kết nối các đội văn nghệ với điểm du lịch, cơ sở lưu trú và doanh nghiệp lữ hành.

"Trước hết, hoạt động văn nghệ quần chúng của cơ sở có điều kiện duy trì tập luyện thường xuyên hơn, bổ sung trang phục, đạo cụ, nhạc cụ và tổ chức truyền dạy cho lớp trẻ. Thứ hai, chúng tôi muốn các đội văn nghệ trở thành hạt nhân văn hóa của từng cộng đồng dân cư. Một hướng rất quan trọng nữa là kết nối các hoạt động văn nghệ quần chúng với phát triển du lịch, nhất là du lịch cộng đồng."

Cùng với đó, ngành Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Sơn La xác định vai trò của nghệ nhân, những người am hiểu văn hóa và thế hệ trẻ là yếu tố quan trọng trong quá trình bảo tồn, phát huy bản sắc.

Nếu nghệ nhân, người am hiểu văn hóa là những người truyền dạy, thì đội văn nghệ là môi trường để văn hóa được thực hành; còn thế hệ trẻ là lực lượng tiếp nối, đồng thời đưa những giá trị truyền thống đến với công chúng bằng những phương thức mới, trong đó có nền tảng số.

Khi được tổ chức tốt, hơn 2.200 đội văn nghệ quần chúng trên địa bàn toàn tỉnh Sơn La sẽ không chỉ làm nhiệm vụ biểu diễn tại thôn, bản, tiểu khu, tổ dân phố, mà còn có thể trở thành một mạng lưới các chủ thể văn hóa ở cơ sở. Từ đó, những giá trị văn hóa được gìn giữ tốt hơn, đời sống tinh thần của người dân được nâng lên, đồng thời mở thêm cơ hội hình thành các sản phẩm văn hóa - du lịch đặc sắc.

Đây cũng là cách để nguồn lực văn hóa từ mỗi cộng đồng được đánh thức, phát huy giá trị và từng bước đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội bền vững của tỉnh Sơn La./.