Amuk Nguyễn Thị Sắn daok di palei Tịnh Mỹ, xa Hồng Thái, tinh Lâm Đồng (labik huyen Bac Binh, tinh Binh Thuan klak) brei thau, dalam taong abih dom janih har meng kan di urang bangsa Cam, ye har ginraong laya hu ngak biak kong phu saong lahik rilo tukvak di abih. Piah hu baoh har ginraong laya mong ka nyu gheih meta, ye urang ngak har njauk ngak tapa rilo bruk ngak karei di gauk.
"Piah ngak har ginraong laya ye caong khin hu dom janih pandap yau: baoh, tapung ndiuk, saradang. Daok baoh bingi yamen ye njauk hu laya, hu vani dalam har nan ka meng mbau pahe. Harei roya oh kurang hu janih har ginraong laya ini, ngak hagait ngak nyau hu har ginraong laya piah paling ka ong akaok ong kei."
Dalam sap Cam, iew lac har ginraong laya, daok ndom tui sap Viet ieu lac “bánh gừng”. Har “ginrong laya” mboh nyu dreh “ginrong ariang”, meteh dreh yau "akaok laya”. Ini lac janiih har hu pambuak pagam haong urang Cam saong lac dang talei pambuak pagam ilamo Cham tapa dom thun bilan. Hadei di ngak salah blaoh dom bruk, dom baoh har ginraong laya hu ngak biak mbuan min gilac mbau pahe bingi, lamek, racam meng tapung ndiuk saong baoh.
Tui urang bangsa Cam, har rinraong laya oh tok lac janih pandap piah paling yang, pok brei ka ong akaok ong kei, blaoh daok lac sa bruk ngak ilamo, sa kadha piah ngak jeng asal biak karei di bangsa. Yau nan min, gam haong jalan diuk rai samar drah yau harei ini, rilo baoh sang urang Cam oh daok ginup tukvak piah ngak dom janih har meng kan nan ye nao pambak urang bhian randap piah ngak brei dalam dom harei roya, harei kate, harei cambuan meng kan di bangsa. Mai meng nan, dom thun jaik di ini amuk Đàng Thị Mãi, daok di palei Tịnh Mỹ, xa Hồng Thái, tinh Lâm Đồng hu dang tabiak pataom dom urang kamei salut mbut gheih tangin piah gam gauk taduan mek dom ndon pandap (har giraong laya). Amuk Đàng Thị Mãi khan brei thau: oh lac tok hu urang Cam kakei blei blaoh daok hu urang Yuan, abih di nyu lac dalam tukvak masa harei raya Tết...
Piah khik bruk ngak har ginraong laya yau meng kan, daong ka adei sa-ai anek kamei urang bangsa Cam di palei Tịnh Mỹ hu jang jien mek tame, dalam kreh bilan 6 bahrau tapa, Kapul nyaom urang kamei xa Hồng Thái, tỉnh Lâm Đồng hu peih ngak danak dak “Urang kamei dak padang mbang angui – khik ramik har ginraong lây meng kan”.
Amuk Mạch Thị Xuân Thuỳ, Akaok Kapul nyaom urang kamei xa Hồng Thái, tinh Lâm Đồng brei thau, hu mbaok tame danak dak urak ini hu 10 urang. Bruk ngak ini oh lac tok daong ba ka mikva hu bruk ngak piah duah jien cai pandar dalam sang blaoh daok lac jalan ngak cambaih laih bruk pakacah gauk pathau khan jak ba gheih, bruk urang kamei daong gauk cak rok patagok kinh te, dak padang baoh sang haniem phol saong peih ngak siam danak dak daong ba urang kamei dak padang mbang angui masa vaktu 2026 - 2035.
“Tapa bruk ngak ini Kapul nyaom urang kamei xa jeng hu nao gam haong adei sa-ai dalam bruk yau: tacei pato ilamu; daong pandap panda akaok mereip saong thiet ke mbao mbi, harak brei thau angan je; pambuak bruk blei tame ndap nda ngak tabiak jeng yau lac tacei pato pandar panduan salih laik taka dalam bruk meyaih khan saong pablei pandap; dak harei dak padang angan je har ginraong laya meng kan palei Tịnh Mỹ, xa Hồng Thái”.
Ilamo mbang huak di urang bangsa Cam pambuak pagam haong bruk ngak yang. Langiu di har ginraong laya daok hu tapei nung, tapei balik, har sakaya… piah paling ka ong akaok ong kei dalam dom harei roya, harei kate, harei cambuan; duh ka bruk ngak tui adat cambat di agama.
Har ginraong laya bhap bani urang bangsa Cam di tinh Lâm Đồng ndung ba ralo sambo biak karei saong har ginraong laya palei Tịnh Mỹ daok hu caong khin nan lac ndap nda OCOP akaok mereip di xa Hồng Thái hadei di ba pataom haong palei Cảnh Diễn./.
Viết bình luận