KHIK KAJAP HALAU IA, KHIK HIJAO BREI HAREI HADEI KA TAY NGUYEN
Thứ tư, 11:25, 03/06/2026 Urang lang: MINH KIEN Urang lang: MINH KIEN
CHAM.VOV.VN - Langik salih karei, pandiak bhang dui atah gam haong bruk patagok samar di gah ngak nong daok ba Tay Nguyen tame dang anak kateik geik praong susah halau ia. Tuk dom tal ia dalam taneh dak harei dak thu, kadha tah katih kuhria ka bruk patagok oh daok lac bruk tagok bruk ngak hu atau yaom kaom pablei tabiak, blaoh daok lac khik hu halau ia piah khik tani tanat saong pamaong tal sa gah ngak nong hacih hijao, karo kajap. Kadha di Hương Lý, urang ngak bruk ka rayo daok di Tay Nguyen.

Di kreih pandiak khang di bhum taneh Tay Nguyen, ong Nguyễn An Sơn, daok di xa Cư M’gar, tinh Dak Lak jeng bhian pasang iek yaok jalan raok nding brei ia tanjaoh dalam labaih 2 ha phun kophi. Ong Sơn brei thau, dahlau diah, tok brei peih jamraik njuk ia dom tuk gap ginup ia ka sa baoh bein. Min dom thun jaik di ini, meyah ba ia tui jalan ngak klak, bingun mada thu ia. Tui ia tui tanjaoh ia yau urak ini, gam takik lahik bih ralo gom ndien, gam lagaih haong halau ia di ala taneh daok biak tukik: “Dahlau diah drei tui ia meng nding rumine biak palai ia, lahik rilo tukvak. Urak ini pandar majam tui ia tanjaoh gam takik palai ia, gam takik prein buh tabiak ngak, siam lagaih ka bruk ngak mbang jeng glaong jang.”

Kadha di ong Sơn brei mboh bruk daok rah tabiak di bhum taneh Tay Nguyen: kadha tah katih kuhria ka patagok gah ngak nong urak ini oh lac bruk ngak hu, paglaong asar siam atau patakik jien buh tabiak ngak, blaoh daok khik hu halau ia piah patagok suai atah.

Dalam bilan Dong Xuan 2024 - 2025, dalam taong abih bhum taneh Tay Nguyen hu meng 4.300 - 7.000ha phun pala njauk kan kandah kayua kurang ia. Rilo danao padang ia sit thu ia si abih, rilo baoh bingun ia kuac, bingun ia jamariak cao jeng thu ia meng akaok bilan pandiak thu. Biak njauk duh hatai lac, di dom labik oh hu bruk pandar praong, tanut ia dalam taneh jeng dak tuk dak thu lagu.

Tui ong Chu Phạm Ngọc Hiển, Akaok Kapul Ia saong Alam langik Viet Nam, rahra iek yau ye halau ia “po brei”, meda brei pandar miat miat oh mada thu. Kayua bruk sahaneng nan ba tal bruk pandar ia palai pajua saong oh kuhria atah dhua.

“Piah ka bruk pandar ia siam lagaih glaong, jalan langyah dahlau di abih ieu lac brei salih saong paglaong jalan sahaneng meng rahra, bhap bini tal gah pasang iek saong gah ngak mbang pablei salih. Bruk pasang khik iek halau ia urak ini brei patui tame bruk pandar gam saong rilo gah. Bhian halei pandar gam gam saong gauk dom jalan cara langyah, khol drei meng meda pandar ia langik biak kali kalih, siam lagaih hu.”

Salih ilamo brei ka glao akaok jeng ye brei ka bruk pandar ia ka bhum taneh Tay Nguyen ieu lac bruk njauk ngak capat samar chip. Saong piah ngak hu dom salih njauk praong, brei hu jien padai sumu ka nyu. Meng majam tui ia kali kalih, danao padang ia sit tal bruk ngak nong sinh thai, taong abih jeng brei ka hu bruk buh jien tame oh biar, truh tapa rilo prein di rilo baoh sang urang ngak nong saong HTX. Ong Nguyễn Quốc Hùng, Tong thu ky dahlau diah di Kapul Gilang Pariak Viet Nam ndom lac, patagok gah ngak nong hijao di bhum Pai Kreh negar – Tay Nguyen brei ka hu co che jien brei mesraiy hu khang piah daong bruk salih:

“Khol dahlak hulin hu ba tabiak harak pasang iek bruk kan kandah di langik tasik jeng yau bruk kan kandah di jien tin dung hijao. Dom gilang pariak jeng sangka saong brei jien laba lagaih ka gah ini. Min, urak ini jeng daok gar tavak pambuak tal asal kadha hijao nan dom kapul jien brei mesraiy daok tani tanat dalam bruk brei mesraiy. Khol dahlak hulin hu pataom du lieu piah pathau khan Gilang Pariak Karja saong likau Rajaei samar drah salah blaoh tacei ba piah palagaih phun jien hijao.”

Khik karo kajap brei ka halau ia oh lac bruk di gah tai nguyen atau gah ngak nong, blaoh lac bruk piah khik kajap brah padai kaya mbang, tani tanat bruk ngak mbang saong peih tabiak jalan patagok hacih hijao, karo kajap ka dalam bhum, dalam tuk langik salih karei dak harei dak catang. Kayua tok thau khik gilac yaok tanjaoh ia harei ini, bhum taneh ini meng meda khik hu jalan nduac patagok ka harei hadei./.

Urang lang: MINH KIEN

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Video