NDAM GAM KHANG KAJAP SAONG TANEH PIAH KA PHUN PALA HU HIJAO
Thứ tư, 06:00, 19/08/2026 Urang lang: MINH KIÊN Urang lang: MINH KIÊN
CHAM.VOV.VN - Meng dom mblang taneh hu rilo hareik talang, rom raih, randaih patau meng harei pakak balau akaok meti urak ini jeng dom baoh bein phun mbang baoh, phun ngak kong brei mek jien tame yaok rituh trieu ndong/thun. Kadha peih mbang ngui hu dom rahra di Đak Lua, Meraong Cát Tiên, Phú Vinh, Bàu Hàm, Đồng Tâm… ban raya NDong Nai brei mboh biak drut druai

Ia sua thun 2000 ngak brei ka 4ha taneh bein kruac quyt di baoh sang ong Lê Văn Hoàng (urang bangsa Kinh, daok di palei Núi Tượng, xa Meraong Cát Tiên) bruh abih. Abih ia sua, diuk pasang ong Hoàng mek tangin ngak meng akaok meti saong urak ini jeng urang ngak nong ngak mbang naih joi pakat ban raya hu jien mek tame labaih 1 ty ndong/thun. Ong Hoàng khan brei thau lac meng thun 1978, ong tabiak truh di bhum palei Dong Thap mai palei Núi Tượng ngak mbang apah. Mai meng thau tari taring saong thau patak pataom, diuk pasang ong Hoàng blei hu taneh praong 6ha, taneh jaik kraong Dong Nai, piah pala rilo janih phun. Kayua hu yau nan, raidiuk di diuk pasang sa-ai dak harei dak hu tani tanat, ganap prein sangka kuhria ka 3 urang anek saong jeng baoh sang hu mbang ngui tagok di bhum palei.

Di angaok jalan salih panduan labik mai bhum taneh ban raya Dong Nai peih mbang ngui, mikva dom bangsa gah Barak bhian ruah dom bhum taneh bahrau piah ngak mbang. Kayua tui ilamo di rahra, taneh yaom lac rilo patau randaih min thau tari taring ngak mbang, thau pasiam taneh ye hu ngak mbang hu.

Rah tui jalan Cây Gáo - Bàu Hàm, xa Bàu Hàm patei hala hijao pacang patau di gok gha takai phun kayau. Ong Phòng A Kiên, bangsa Nùng brei thau, gam saong njam patam ong tok brei ramik taneh hacih hareik blaoh traih asar tame dom palah patau, oh buh khak, phun jeng hijao siam. Gam tui phun patei pablei tabiak ye ong brei pandar mac cakac patau caik tapa sa gah, banah taneh ralo caik tapa sa gah blaoh pala phun trun. Meng bruk pasiam taneh ini, bein phun pala di ong mek hu 50-60 tan/hécta/thun, kuhria rah tapa brei laba meng 150-200 trieu dong/hecta/thun.

Piah pala hu di angaok taneh patau praong labaih 2ha pala patei tam mô yau ye mboh, ong Lý A Sầu, bangsa Lo, daok di palei Phú Tân, xa Phú Vinh hu buh tabiak rilo prein yava. Ong Lý A Sầu ndom mayai lac: Hadei tuk peih mbaok taneh, mikva bangsa Hoa, Tay, Nung labik ini tame pala phun pakao hala, padai, tangei, ritak, pluai, patei… ngak kaya mbang piah pablei tabiak darak pasar piah hu jien blei kaya drei khin hu. Hadei sa tukvak, mikva meng salih tapa pala phun pa-aok blait, kophi, amraik kalu, phun mbang baoh.

Mai bhum “tasak” ia ndik ia sua peih mbang ngui thun 1986, ong Hoàng Văn Hưng, bangsa Tày, daok di phuk palei Đak Lua 1 brei thau: Raidiuk dom harei akaok meti panduan mai daok gaok biak rilo kan kandah. Pablei haong gah langiu pambak tame dom mbang gilai bha, nan rilo urang klak thaoh taneh. Min mai meng bruk kham merat di mikva, tui tukvak hu pabak meng dom danak dak ndien, jalan, sang bac, tadai, ribaong barat… kayua Trung uong, bhum palei sangka buh tame ngak. Daok hamu, bein ye hijao sambo baoh dâu, padai, tangei saong dom phun mbang baoh hu yaom kaom kinh te glaong yau ye: kruac bung, kruac, quyt, durian…

Bhum taneh Đak Lua hu maong yau lac “tasak” ia ndik ia sua, atah di pasak karja ban raya Dong Nai labaih 160km, min bhum taneh ini hu kraong Dong Nai ba mai rilo janih siam, lagaih haong rilo janih phun pala katut harei yau ye: padai, tangei, dâu tằm saong phun mbang baoh, phun ngak kong. Ong Phan Văn Tùng, Bi thu Ndang uy, Akaok UB Bhap bini xa Đak Lua brei thau: piah lagaih ka rahra dalam bruk patagok kinh te, mbang tui dom sarak daok dang mbang ngui…, bhum palei daok pataom tame peih ngak bruk Karja siam mekre, salih bahrau bruk ngak di karja palei tal quyen jaik rahra, kayua rahra duh bruk.

Ban raya Dong Nai hu rilo bangsa diuk rai, yaok bangsa takik hu daong ka bhum taneh Dong Nai rilo sambo ban ilamo bangsa, raidiuk, anit ranam haong taneh apuh bein. Tui dom urang nan, tukvak akaok meti peih mbang ngui daok kan kandah, rambah rambup, meng tari taring ngak mbang, raidiuk di mikva bangsa takik jeng hu aval drah tani tanat. Kayua nan, kadha padang mbang ngui di dom urang nan oh lac sa janih tuh ia hauk dauk ia drei, glo akaok sahneng kuria blaoh daok lac sa kham merat uak drei tagok gam haong bhum palei, bhum taneh./.

Urang lang: MINH KIÊN

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Video

URANG PANG DANAK DAK (THÍNH GIẢ VỚI CHƯƠNG TRÌNH)

Danak dak sap Cam 30_04_2026
30/04/2026