PANDAR JRU PAMETAI HALAK SINH HOC KARO SALAMAT
Thứ tư, 06:00, 27/05/2026 Urang lang: MINH KIÊN Urang lang: MINH KIÊN
CHAM.VOV.VN - Dom janih ia jru pametai halak salamat jeng bruk palih ruah brei caik dahlau di mikva urang ngak nong dalam bruk ngak mbang pala drak dak harei dak hu sangka iek praong tal prein yava di anek menuac, labik saong yaom kaom karo kajap di kaya ngak nong. Ini lac jalan nao suai atah daong phun pala khang kadang, halak haling hu pasang iek siam lagaih jeng ye daong brei oh daok ngak kan kandah he sinh thai brei ka taneh hamu

Dalam bruk ngak mbang urak ini, kadha jru pametai halak meng sinh hoc oh daok karei, min piah thau ka tanat cambaic saong pandar njauk ye oh njauk lac mikva halei jeng thau tani tanat. Ini lac kapul kaya hu ngak piah pacang khik njam patam phun kayau hu gok agha meng anek vi sinh vat, phun kayau atau dom janih taka karei dalam alam langik tasik. Salih ka bruk pametai halak ngak kanjah jhak, ngak ka halak haling lahik prein mbang kaik hala, menek atau njauk halak mbang dalam, ngak pakuran prein manek maboh di hlak hling di langiu alam langik tasik.

Tuk pandar jru ilamu sinh học brei pametai halak haling njauk ky thuat, janih caga brei siam kaya ngak nong biak biar, tukvak brei caik karei katut, njauk tui bruk pala njam patam, phun mbang baoh, padai brah saong dom bhum ngak mbang tui tanut chuan VietGAP, GlobalGAP. Taneh oh njauk khang katiel, anek vi sinh vat hu lagaih jeng daok saong patagok, daong ka phun mek tame ia siam jang ka suai atah. Lagiu di nan, jru sinh học pametai halak haling daok daong patakik bruk pacang jru – asal kadha daok ngak ka rilo mikva pandik akaok tuk halak haling dak harei dak “khang akaok” ngan haong jru hoa hoc. Meng bruk pambuak rilo saong laman jang, halak haling kan randap, meng di nan siam lagaih jang brei caga pacang cakak hu khik tani tanat tapa rilo mbang ngak.

Di darak pasar urak ini, jru pacang caga halak haling meng sinh hoc hu patagok tui rilo gah karei gauk piah pabak yaok kapul halak haling saong yaok janih phun pala. Meda khan tal kapul jru hu gok agha vi sinh yau anek ruak, bamao, virus meda mbuan ndam di phun atau ngak ruak phun pala. Tuk pruh tagok hamu, dom janih jru ini mbang tame rup pabhap halak, ngak ka nyu laman lamuac blaoh metai di sa tukvak halei hadei di nan, oh ngak kan kandah tal anek menuac jeng ye anek athur raong.

Sa kapul karei lac jru hu ngak meng phun kayau harei harom yau neem, lasun patih, amraik, laya atau dom janih menyek phun kayau. Dom janih ini hu mbau ngak ka halak haling mboh alah si mbang, klak nao labik karei, gam haong nan ngak klaih klaoh luac jalan praong tagok. Yaom lac bruk pambuak oh “samar” yau jru hoa hoc, min hu di nyu lac ngak ka phun pala oh shock, hala meda oh khiak, saong labik mblang hamu hu pacang khik. Langiu di nan, daok hu dom kaya ngak tui sinh hoc tong hop meng enzyme, hormone cakrok atau dom janih sinh hoc karei. Khol nyu oh pametai di tuk bahrau pruh bo ngak srau kadau ka rai halak haling, ngak ka halak anek oh tabiak rai hu, baoh di nyu oh caih hu atau halak praong oh mebaoh jeng. Bruk ngak ini biak palagaih haong ilamo pala drak karo kajap, pasang iek halak haling tui tukvak salih ka bruk “pametai” dalam tukvak panak katut. Bruk palih ruah njauk janih jru patui tame rilo phun pala, tukvak cakrok, bruk halak mbang saong kein lagaih di langik. Kayua yau nan, mikva oh brei pandar jamraik blaoh daok brei hu ndom meyai pathau khan cambaih laih piah paglaong siam lagaih glaong abih di jru sinh hoc pametai halak.

Biak di nyu brei mboh lac, siam lagaih di jru ngak meng sinh hoc pametai halak haling oh sa janih daok dalam kaya ndap nda blaoh nyu daok patui praong tame asar siam halau kaya saong ndom meyai nao tui. Di darak pasar hu oh takik ndap nda theik ndong, ham luong hoat chat oh tani tanat, ngak ka mikva pandar min oh mek hu baoh jeng siam mekre yau hatai caong khin. Kayua yau nan ye, ruah njauk labik pabak hu angan je lac bruk hu makna bruk njauk caik hatai ngak./.

Urang lang: MINH KIÊN

Viết bình luận

TIN CÙNG CHUYÊN MỤC

Video