Theo Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Lê Xuân Định, trong 10 năm qua, Chương trình đã triển khai 551 dự án tại toàn bộ 34 tỉnh, thành phố; xây dựng 1.426 mô hình ứng dụng khoa học và công nghệ và chuyển giao hơn 2.354 quy trình công nghệ mới, tiên tiến.

Cùng với đó, hơn 1.800 cán bộ quản lý, trên 4.000 kỹ thuật viên cơ sở và hơn 82.700 lượt nông dân đã được đào tạo, tập huấn để tiếp nhận và vận hành các mô hình. Đáng chú ý, các mô hình ứng dụng công nghệ ghi nhận mức tăng giá trị kinh tế trung bình trên 30% so với phương thức sản xuất trước đây.

Thứ trưởng Lê Xuân Định cũng nhấn mạnh, thành công lớn nhất của Chương trình không chỉ được đo bằng số lượng mô hình hay quy trình công nghệ được chuyển giao, mà quan trọng hơn là đã đưa khoa học và công nghệ đến gần hơn với người dân, doanh nghiệp và chính quyền cơ sở; biến tri thức thành năng suất, công nghệ thành sinh kế và đổi mới sáng tạo thành động lực phát triển của địa phương.

Một trong những mô hình tiêu biểu được chia sẻ tại hội thảo là dự án ứng dụng công nghệ mới trong trồng, bảo quản và chế biến khoai tây thương phẩm theo chuỗi giá trị tại Nam Định (trước sáp nhập). Từ sản xuất nhỏ lẻ, phụ thuộc thương lái, dự án đã xây dựng vùng nguyên liệu đạt tiêu chuẩn VietGAP trên diện tích hơn 150 ha, đưa giống khoai tây sạch bệnh vào sản xuất quy mô lớn, đạt sản lượng gần 2.960 tấn với năng suất bình quân gần 20 tấn mỗi héc-ta.

Không chỉ dừng ở sản xuất nguyên liệu, doanh nghiệp còn đầu tư đồng bộ hệ thống kho lạnh, dây chuyền chế biến, phát triển các sản phẩm khoai tây sấy đạt tiêu chuẩn chất lượng quốc tế. Trong đó, sản phẩm khoai tây sấy vị tự nhiên đạt OCOP 4 sao, còn sản phẩm khoai tây sấy vị phô mai đạt OCOP 5 sao cấp quốc gia. Từ hoạt động từng thua lỗ, đến năm 2025, doanh thu từ các sản phẩm chế biến đã vượt mốc 1 tỷ đồng và tiếp tục tăng trưởng.

Không chỉ với cây trồng chủ lực, Chương trình còn mở rộng sang nhiều lĩnh vực khác như phát triển dược liệu, lâm nghiệp, nuôi ong hay nuôi cấy mô nha đam, góp phần hình thành các vùng nguyên liệu tập trung, thúc đẩy chế biến sâu, tận dụng phụ phẩm và phát triển kinh tế tuần hoàn.

Bên cạnh những kết quả đạt được, hội thảo cũng chỉ ra một số khó khăn trong quá trình triển khai như thiên tai, dịch bệnh, biến động thị trường, năng lực tiếp nhận công nghệ và việc duy trì các mô hình sau khi kết thúc dự án. Nhiều ý kiến đề xuất tiếp tục duy trì Chương trình trong giai đoạn tới, đồng thời đổi mới cơ chế hỗ trợ theo hướng tăng cường thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thúc đẩy chuyển đổi số, truy xuất nguồn gốc và nhân rộng các mô hình hiệu quả.

Sau gần một thập kỷ triển khai, Chương trình đã cho thấy khi khoa học và công nghệ thực sự đi vào cuộc sống, giá trị tạo ra không chỉ là năng suất hay doanh thu, mà còn góp phần thay đổi tư duy phát triển, mở ra cơ hội mới cho khu vực nông thôn theo hướng xanh, hiện đại và bền vững.