Sau gần một năm thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp, nhiều xã vùng cao của tỉnh Lào Cai đã từng bước ổn định tổ chức bộ máy, thích ứng với khối lượng công việc lớn và điều kiện làm việc còn nhiều thiếu thốn. 

Xã Phình Hồ được thành lập trên cơ sở sáp nhập ba xã Phình Hồ, Làng Nhì và Bản Mù của huyện Trạm Tấu (tỉnh Yên Bái cũ), có diện tích hơn 226 km², phần lớn là đồng bào Mông sinh sống, tỷ lệ hộ nghèo đa chiều trên 50%.

Sau sáp nhập, địa phương đối mặt với hàng loạt khó khăn như chưa có trụ sở làm việc tập trung, các bộ phận phải hoạt động tại hai địa điểm cách nhau hơn 10 km; đường giao thông hiểm trở, thường xuyên xảy ra sạt lở trong mùa mưa; thiếu nhà công vụ, nhiều cán bộ phải thuê trọ hoặc ở nhờ trường học.

Khối lượng công việc cũng tăng mạnh khi cấp xã được phân cấp hơn 1.000 nhiệm vụ. Hai phòng chuyên môn phải phối hợp với nhiều sở, ngành khác nhau, trong khi đội ngũ cán bộ được điều chuyển từ nhiều đơn vị nên trình độ và kinh nghiệm chưa đồng đều. Có thời điểm, khoảng 8 cán bộ làm đơn xin nghỉ việc vì áp lực.

Theo ông Hoàng Anh Tuấn, Chủ tịch UBND xã Phình Hồ, sau khi tăng cường công tác tư tưởng, sắp xếp lại vị trí việc làm và điều động cán bộ phù hợp, bộ máy của xã đã từng bước ổn định. Đến nay, hoạt động của chính quyền cơ bản đi vào nền nếp, đồng thời nhận được sự hỗ trợ của tỉnh thông qua việc biệt phái cán bộ chuyên môn về cơ sở.

Tại xã Trạm Tấu, để đáp ứng yêu cầu giải quyết công việc trong bối cảnh mới, địa phương đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) trong tóm tắt tài liệu, soạn thảo văn bản, báo cáo, góp phần nâng cao hiệu quả xử lý công việc. Song song với đó, cán bộ thường xuyên được cử tham gia các lớp tập huấn, sau đó tiếp tục hướng dẫn lại cho đồng nghiệp nhằm nâng cao năng lực chuyên môn.

Để bảo đảm tiến độ công việc, nhiều cán bộ bố trí ăn ở ngay tại cơ quan, tổ chức sinh hoạt tập trung, làm việc ngoài giờ. Chị Đặng Thị Hồng Nhung, công chức Văn phòng Đảng ủy xã Phình Hồ, cho biết dù ban đầu gặp nhiều bỡ ngỡ khi tiếp cận khối lượng công việc lớn và toàn bộ quy trình xử lý trên môi trường số, nhưng đến nay đã dần thích nghi và bắt nhịp với yêu cầu mới.

Không chỉ thay đổi cách thức vận hành bộ máy, mô hình chính quyền địa phươnh hai cấp còn tạo chuyển biến rõ nét trong phương thức phục vụ người dân.

Thay vì yêu cầu người dân nhiều lần đến trụ sở, cán bộ xã chủ động xuống tận thôn, bản hướng dẫn, tiếp nhận và hoàn thiện hồ sơ hành chính. Những thủ tục cần ảnh thẻ, photocopy, chứng thực được cán bộ hỗ trợ thực hiện ngay tại xã, không thu thêm chi phí, giúp người dân giảm đáng kể thời gian và công sức đi lại.

Anh Giàng A Chang, ở thôn Tấu Trên, xã Trạm Tấu, cho biết khi đến làm thủ tục hành chính đã được cán bộ hướng dẫn tận tình và giải quyết nhanh chóng.

Để tăng hiệu quả phục vụ, nhiều xã còn thiết lập nhóm trao đổi giữa cán bộ xã và trưởng thôn thông qua ứng dụng Zalo. Khi hồ sơ của người dân còn thiếu, trưởng thôn có thể chụp ảnh, gửi trực tiếp để cán bộ kiểm tra, hướng dẫn bổ sung từ xa, hạn chế việc người dân phải đi lại nhiều lần.

Cùng với đó, khi phát sinh các vấn đề ở cơ sở, chính quyền xã phối hợp với các tổ xung kích tại thôn giải quyết ngay tại địa bàn. Lĩnh vực y tế cũng được đưa đến gần người dân hơn khi các trạm y tế tổ chức các đội y, bác sĩ xuống tận thôn, bản khám sàng lọc, chăm sóc sức khỏe ban đầu cho người dân vùng sâu, vùng xa.

Theo lãnh đạo các địa phương, áp lực công việc sau khi thực hiện mô hình chính quyền địa phương hai cấp vẫn rất lớn, nhất là trong điều kiện cơ sở vật chất còn thiếu, nhiều khu vực chưa có điện lưới, sóng điện thoại và internet chưa ổn định. Tuy nhiên, với tinh thần "hết việc chứ không hết giờ", đội ngũ cán bộ, công chức đã từng bước thích ứng, nâng cao trách nhiệm và chủ động phục vụ Nhân dân.

Sau gần một năm triển khai mô hình chính quyền địa phương hai cấp, khoảng cách giữa chính quyền với người dân ở nhiều xã vùng cao Lào Cai đang từng bước được thu hẹp. Sự thay đổi không chỉ đến từ việc tinh gọn bộ máy mà còn từ tinh thần phục vụ, sự tận tụy của đội ngũ cán bộ cơ sở, góp phần củng cố niềm tin của người dân đối với chính quyền địa phương./.