Đoàn công tác đã đến khảo sát tại quần thể di tích kiến trúc nghệ thuật Quốc gia Lẫm Phú Lâm, hình thành từ thế kỷ XIX. Nơi đây hiện còn lưu giữ 5 đạo sắc phong của các vua triều Nguyễn.

Do ảnh hưởng của trận lũ lịch sử cuối năm 2025, các công trình trong cụm di tích này bị xuống cấp trầm trọng và hệ thống sắc phong bị hư hại nặng nề. Một số cột trụ gỗ, xà ngang và đòn dông của Lẫm Phú Lâm bị mối mọt ăn rỗng ruột, hở các mối mộc làm lệch trụ; mái bị thấm dột, tường và các hạng mục phụ trợ như cổng, tường rào, sân cũng bị hư hỏng.

Đặc biệt, 5 đạo sắc phong là những tài liệu Hán Nôm quý đang lưu giữ tại đây đã bị vón cục sau trận lũ cuối năm 2025, không thể mở, có nguy cơ bị rách, hư hỏng hoàn toàn. Tiến sĩ Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng ban văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam nhận định:

"Lẫm Phú Lâm là một di tích rất là đặc biệt và rất là hiếm ở khu vực phía Nam miền Trung Việt Nam. Nó có những ý nghĩa rất là lớn trong lịch sử, rất là đặc biệt. Nhưng điều cũng rất là đáng tiếc là trận lũ lịch sử cuối năm 2025 làm hư hại gần như toàn bộ, yêu cầu rất là bức thiết là chúng ta cần phải có hành động kịp thời. Đây là một trong những điểm cần phải có sự hỗ trợ khẩn cấp”. - TS Hường cho hay.

Tại buổi khảo sát, ông Lê Ngọc Thái, Trưởng Phòng Văn hóa phường Phú Yên, tỉnh Đắk Lắk cho biết, việc sửa chữa, khôi phục các công trình kiến trúc tại Di tích kiến trúc nghệ thuật Lẫm Phú Yên là rất cấp bách. Bởi vậy, sự vào cuộc của Văn phòng UNESCO Việt Nam, Chương trình mục tiêu quốc gia cũng như sự quan tâm của tỉnh có ý nghĩa quan trọng đối với di tích của địa phương.

Ông Lê Ngọc Thái bày tỏ: "Địa phương cũng mong muốn có phương án để trùng tu, bảo tồn và quản lý di tích. Thời gian tới, địa phương sẽ phối hợp với các đơn vị có liên quan xây dựng lại khái toán theo định mức để cho phù hợp với tình hình thực tế. Và trên cơ sở đó cũng sẽ có những chủ trương và đề xuất nhanh nhất tu bổ di tích Lẫm Phú Lâm".

Đoàn công tác Văn phòng UNESCO Việt Nam cũng đã tiến hành khảo sát tại di tích khảo cổ Quốc gia thành An Thổ, xã Tuy An Nam, tỉnh Đắk Lắk. Đoàn công tác nhận thấy nền móng kiến trúc và một số hạng mục của di tích bị hư hại do lũ lụt.

Đến nay, ngành Văn hóa tỉnh Đắk Lắk đã khắc phục được một phần. Thành An Thổ là ngôi thành cổ, nơi sinh của đồng chí Trần Phú, Tổng Bí thư đầu tiên của Đảng Cộng sản Việt Nam. Đây là nơi giáo dục truyền thống và về nguồn của các tầng lớp nhân dân; là nơi tìm hiểu về quá trình hình thành vùng đất ở hạ lưu Sông Cái trong tiến trình lịch sử. Bởi vậy, việc khôi phục sa bàn thành An Thổ cũng rất cần thiết.

Qua khảo sát thực tế, đoàn công tác UNESCO đã ghi nhận những khó khăn, thách thức trong công tác bảo tồn các di sản văn hóa tại Đắk Lắk sau thiên tai. Đồng thời, thu thập thông tin, phân tích hiện trạng để nghiên cứu, đề xuất các giải pháp hỗ trợ phù hợp, nhằm góp phần gìn giữ, phát huy giá trị các di sản văn hóa trên địa bàn.

Tiến sĩ Phạm Thị Thanh Hường, Trưởng ban văn hóa, Văn phòng UNESCO tại Việt Nam cho rằng, cần có chiến lược đầu tư lâu dài nhằm bảo đảm tính bền vững cho các di tích.

"Qua các thảo luận với chuyên gia, chúng tôi thấy rằng việc tu bổ cấp thiết tuy là cần thiết nhưng mà chỉ có thể hỗ trợ những hạng mục nhỏ và sửa chữa nhanh. Về phía UNESCO, chúng tôi sẽ có các nguồn kinh phí, chuyên gia có chuyên môn sâu trong việc tu bổ, bảo tồn di tích, làm sao cho thật là đầy đủ và bài bản.", - bà Hường khẳng định.