“Muốn đi nhanh thì đi một mình, muốn đi xa phải dắt tay nhau đi” – Tinh thần ấy đang trở thành điểm tựa vững chắc thúc đẩy kinh tế vùng cao phát triển.

Tại các hội chợ xúc tiến thương mại lớn do Liên minh Hợp tác xã Việt Nam tổ chức, gian hàng nông sản của các tỉnh miền núi phía Bắc luôn là tâm điểm thu hút người tiêu dùng. Không còn những nông sản bán thô, nhỏ lẻ như trước, xuất hiện tại đây là các sản phẩm bao bì bắt mắt, có mã QR truy xuất nguồn gốc rõ ràng và đạt chứng nhận OCOP.

Để có được sự đón nhận đó, các HTX đã phải trải qua một hành trình chuẩn hóa chất lượng khắt khe.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hương, Giám đốc HTX Chế biến Kinh doanh Tổng hợp Long Đạt, tỉnh Lào Cai chia sẻ: "Luôn đặt tiêu chí chất lượng sản phẩm lên hàng đầu, lấy sản phẩm rõ nguồn gốc, xuất xứ và đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm. Có sản phẩm đạt OCOP rồi đưa ra thị trường rất dễ dàng, tại vì người tiêu dùng rất tin tưởng về chất lượng sản phẩm OCOP. Trên các sản phẩm của mình sẽ được gắn mã QR do Sở Khoa học và Công nghệ của tỉnh cấp. Người mua chỉ việc lấy điện thoại thông minh quét cái mã QR sẽ biết ngay là sản phẩm của nhà ai và địa chỉ như thế nào, xuất xứ ở đâu, sản phẩm đạt chất lượng an toàn vệ sinh thực phẩm hay không...". 

Xây dựng thương hiệu đã khó, giữ vững chất lượng đồng đều lại càng khó hơn. Nhất là, khi nguyên liệu thu mua liên kết với hàng trăm hộ đồng bào dân tộc thiểu số trên vùng cao. Để làm được điều này, vai trò “bà đỡ” của kinh tế tập thể thể hiện rõ qua việc tổ chức các buổi tập huấn kỹ thuật, hướng dẫn bà con từ khâu trồng, thu hoạch đúng mùa vụ, đến bảo quản an toàn. Chính sự sát sao đó không chỉ giúp HTX đảm bảo chất lượng chuẩn hóa đầu ra mà còn là chìa khóa tháo gỡ điểm nghẽn tiêu thụ cho người nông dân.

Đối với bà Phạm Thị Hảo, Giám đốc HTX Nông nghiệp Hảo Anh, tỉnh Lào Cai, người đã có 10 năm gắn bó với kinh tế tập thể, sức mạnh lớn nhất của HTX chính là sự đoàn kết và chia sẻ rủi ro cùng bà con.

"Nói đến kinh tế tập thể thì nói đến một cái sức mạnh rất lớn của Liên minh Hợp tác xã từ cấp tỉnh cho đến cấp Trung ương. Nếu mình muốn đi nhanh thì đi một mình, mà muốn đi xa phải dắt tay nhau đi. Quan điểm của chúng tôi kinh tế tập thể là như thế, thế nên chúng tôi cứ bảo ban nhau. Mới đầu thì chỉ có 20 xã viên thôi, nhưng đến bây giờ thì cũng lên đến 80 xã viên bà con vùng nguyên liệu rồi.  Bây giờ có hợp tác xã về chúng tôi cũng cố gắng làm sao kết nối được với bà con và bao tiêu sản phẩm cho bà con một cách trọn vẹn nhất". - Bà Phạm Thị Hảo cho biết.

Điểm đặc biệt của mô hình kinh tế tập thể hôm nay không chỉ dừng lại ở việc phát triển sản phẩm của riêng đơn vị mình. Tại các không gian quảng bá, nhiều HTX đã chủ động "quảng bá chéo", liên kết tiêu thụ sản phẩm cho các HTX bạn.

Như tại cửa hàng và gian hàng của HTX Long Đạt, bên cạnh các sản phẩm chủ lực như thịt lợn sấy, trâu sấy, lạp xưởng, HTX còn giới thiệu cả chè, măng, miến, mật ong OCOP của các HTX khác đến tay người tiêu dùng.

Sự chủ động liên kết này tạo nên một chuỗi giá trị bền vững, lan tỏa thương hiệu nông sản địa phương và giúp đông đảo bà con vùng sâu, vùng xa có thu nhập ổn định.

Bà Nguyễn Thị Thanh Hương cho hay: "Khi tôi đi xúc tiến thương mại này không phải là chỉ bán nguyên sản phẩm của hợp tác xã của chúng tôi, mà sẽ giới thiệu các sản phẩm của hợp tác xã khác. Tôi sẽ liên kết các hợp tác xã có sản phẩm OCOP đạt chất lượng tôi sẽ mang đi giới thiệu. Từ đó sẽ tạo ra sự đoàn kết và phát triển chung của toàn tất cả các hợp tác xã trong tỉnh. Đồng thời, cũng giúp bà con nông dân và những người dân tộc vùng thiểu số có thu nhập tốt hơn".

Từ những sản phẩm nhỏ lẻ trên đồng ruộng, nương rẫy, sự đồng hành của Liên minh HTX và các mô hình kinh tế tập thể đã giúp nông sản tự tin vững bước ra thị trường. “Dắt tay nhau đi xa” không chỉ còn là khẩu hiệu mà trở thành hành động thực tế. Tất cả tạo nên sức mạnh giúp nâng tầm thương hiệu, nâng cao đời sống của bà con vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số.

Tính đến nay, tỉnh Lào Cai đã phát triển được 1.630 HTX. Trong đó, HTX nông nghiệp chiếm tới 60%. Theo ông Nguyễn Đức Lâm – Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lào Cai, kinh tế tập thể đang dần khẳng định vai trò “trục kết nối” quan trọng giữa nông dân, doanh nghiệp và thị trường.

Được biết, Lào Cai đang định hướng và xây dựng các chuỗi giá trị sản phẩm như: chuỗi giá trị lúa gạo, măng tre Bát Độ, quế, hồi, dâu tằm, táo mèo và chế biến chè.

"Đây là động lực để các hợp tác xã liên kết chặt chẽ với bà con nông dân và ký kết thành viên liên kết để tạo ra vùng sản phẩm đủ lớn, đủ mạnh hướng tới xuất khẩu. Thực tế cũng đã có những thành công, một số chuỗi đã xuất khẩu được sang thị trường nước ngoài. Ví dụ như chuỗi chế biến măng Bát Độ, chúng tôi đã xây dựng thành công chuỗi này từ doanh nghiệp đầu kéo đến các hợp tác xã và tới bà con trồng ra sản phẩm măng. Bà con chịu trách nhiệm ở khâu trồng và thu hái măng. Hợp tác xã chịu trách nhiệm tư vấn về kỹ thuật, chế biến thô rồi chuyển về công ty. Công ty sẽ chế biến sâu thành sản phẩm xuất sang các thị trường như Nhật Bản, Đài Loan và các thị trường lớn khác". - Ông Nguyễn Đức Lâm cho biết.

Để giúp các HTX thích ứng, áp dựng chuyển đổi số vào sản xuất, Liên minh HTX tỉnh Lào Cai hỗ trợ các đơn vị truy xuất nguồn gốc, xây dựng mã số vùng trồng, nhà sản xuất chế biến công nghệ cao, giới thiệu sản phẩm trên các nền tảng số như TikTok, Zalo...

"Chúng tôi cũng hỗ trợ cho các chủ thể các lớp tập huấn livestream đến tận ruộng, tận gốc cây cho từng sản phẩm. Từ đó lan tỏa sản phẩm của bà con của các hợp tác xã trên các trang mạng số, từ đó lan tỏa và giới thiệu được những sản phẩm đến tất cả các vùng miền trên cả nước, vậy là cái tiêu thụ sản phẩm đạt kết quả rất tốt". - Ông Nguyễn Đức Lâm nói.